Giáo án 11 cơ bản

A-MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1. Kiến thức:

Hiểu rõ giá trị hiện thực sâu sắc của tác phẩm cũng như thái độ trước hiện thực và ngòi bút kí sự chân thực ,sắc sảo của Lê Hữu Trác qua đoạn trích miêu tả cuộc sống và cung cách sinh hoạt nơi phủ chúa Trịnh.

2. Kĩ năng:

Biết cỏch cảm thụ và phõn tớch một tỏc phẩmm thuộc thể loại kớ sự.

3. Thái độ:

Thái độ phê phán nghiêm túc lối sống xa hoa nơi phủ chúa

Trân trọng lương y, có tâm có đức.

B-CHUẨN BỊ PHƯƠNG TIỆN:

GV: SGK, SGV Ngữ văn 11. Tài liệu tham khảo về Lê Hữu Trác, Thiết kế bài giảng

HS: SGK, tài liệu tham khảo

C- CÁCH THỨC TIẾN HÀNH:

Gv kết hợp phương pháp đọc sáng tạo, đối thoại, trao đổi, nêu vấn đề, thảo luận

D- TIẾN TRèNH DẠY HỌC:

1. Ổn định tổ chức lớp:

 

doc256 trang | Chia sẻ: luyenbuitvga | Ngày: 24/02/2014 | Lượt xem: 692 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Giáo án 11 cơ bản, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Ngµy so¹n 18.8.11 TiÕt PPCT 1.2 Vµo phñ chóa TrÞnh (Trích Thượng kinh kí sự) -Lª H÷u Tr¸c- A-Môc tiªu cẦN ĐẠT: 1. Kiến thức: HiÓu râ gi¸ trÞ hiÖn thùc s©u s¾c cña t¸c phÈm còng nh­ th¸i ®é tr­íc hiÖn thùc vµ ngßi bót kÝ sù ch©n thùc ,s¾c s¶o cña Lª H÷u Tr¸c qua ®o¹n trÝch miªu t¶ cuéc sèng vµ cung c¸ch sinh ho¹t n¬i phñ chóa TrÞnh. 2. Kĩ năng: Biết cách cảm thụ và phân tích một tác phẩmm thuộc thể loại kí sự. 3. Thái độ: Thái độ phê phán nghiêm túc lối sống xa hoa nơi phủ chúa Trân trọng lương y, có tâm có đức. B-ChuÈn bÞ ph­¬ng tiÖn: GV: SGK, SGV Ng÷ v¨n 11. Tµi liÖu tham kh¶o vÒ Lª H÷u Tr¸c, ThiÕt kÕ bµi gi¶ng HS: SGK, tài liệu tham khảo C- CÁCH THỨC TIẾN HÀNH: Gv kÕt hîp ph­¬ng ph¸p ®äc s¸ng t¹o, ®èi tho¹i, trao ®æi, nªu vÊn ®Ò, thảo luận D- TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: 1. Ổn định tổ chức lớp: TiÕt 1 2. Kiểm tra bài cũ: không 3. Bài mới: Ho¹t ®éng cña Gv& HS Yªu cÇu cÇn ®¹t Ho¹t ®éng 1 ( H­íng dÉn hs t×m hiÓu tiÓu dÉn ) (?) Nh÷ng hiÓu biÕt cña anh (chÞ) vÒ t¸c gi¶ Lª H÷u Tr¸c vµ t¸c phÈm “Th­îng kinh kÝ sù”? -HS dùa vµo SGK tr×nh bµy ý chÝnh. -GV tæng hîp: Hoạt động 2: Hướng dẫn HS đọc Yªu cÇu HS tãm t¾t ®o¹n trÝch theo s¬ ®å. Ho¹t ®éng 3 ( H­íng dÉn hs t×m hiÓu v¨n b¶n ) -GV yªu cÇu HS ®äc ®o¹n trÝch theo lùa chän cña GV (?) Theo ch©n t¸c gi¶ vµo phñ, h·y t¸i hiÖn l¹i quang c¶nh cña phñ chóa? -Hs t×m nh÷ng chi tiÕt vÒ quang c¶nh phñ chóa. -Gv nhËn xÐt ,tæng hîp. (?) Qua nh÷ng chi tiÕt trªn,anh (chÞ ) cã nhËn xÐt g× vÒ quang c¶nh cña phñ chóa? -Hs nhËn xÐt ,®Ênh gi¸ . - Gv tæng hîp -GV nªu vÊn ®Ò: (?) LÇn ®Çu ®Æt ch©n vµo phñ Chóa ,t¸c gi¶ ®· nhËn xÐt : “cuéc sèng ë ®©y thùc kh¸c ng­êi th­êng” .anh (chÞ) cã nhËn th¸y ®iÒu ®ã qua cung c¸ch simh ho¹t n¬i phñ chóa? - Gv tæ chøc hs ph¸t hiÖn ra nh÷ng chi tiÕt miªu t¶ cung c¸ch sinh ho¹t vµ nhËn xÐt vÒ nh÷ng chi tiÕt ®ã GV chèt tiÕt TiÕt 2 (?) Nhµ nghiªn cøu NguyÔn §¨ng Na cho r»ng : “kÝ chØ thùc sù xuÊt hiÖn khi ng­êi cÇm bót trùc diÖn tr×nh bµy ®èi t­îng ®­îc ph¶n ¸nh b»ng c¶m quan cña chÝnh m×nh”.XÐt ë ph­¬ng diÖn nµy TKKS ®· thùc sù ®­îc coi lµ mét t¸c phÈm kÝ sù ch­a ? H·y ph©n tÝch th¸i ®é cña t¸c gi¶ ? -HS th¶o luËn ,trao ®æi ,®¹i diÖn tr×nh bµy . - GV gîi më : (?) Th¸i ®é cña t¸c gi¶ tr­íc quang c¶nh phñ chóa ? (?)N¬i ë cña Th¸i tö ®­îc miªu t¶ nh­ thÕ nµo? c¶m nhËn cña em? (?)H×nh hµi, d¸ng vãc th¸i tö ®­îc miªu t¶ nh­ thÕ nµo? nhËn xÐt c¸ch miªu t¶ cña t¸c gi¶? (?) Th¸i ®é khi b¾t m¹ch kª ®¬n ? (?) Nh÷ng b¨n kho¨n gi÷a viªc ë vµ ®i ë ®o¹n cuèi nãi lªn ®iÒu g×? - Hs th¶o luËn ,trao ®æi ,cö ®¹i diÖn tr×nh bµy. -Gv nhËn xÐt ,tæng hîp (?) Qua nh÷ng ph©n tÝch trªn , h·y ®¸nh gi¸ chung vÒ t¸c gi¶ ? -Hs suy nghÜ ,tr¶ lêi . -Gv nhËn xÐt ,tæng hîp: (?) Qua ®o¹n trÝch ,Anh (chÞ) cã nhËn xÐt g× vÒ nghÖ thuËt viÕt kÝ sù cña t¸c gi¶ ?H·y ph©n tÝch nh÷ng nÐt ®Æc s¾c ®ã? - HS trao ®æi ,th¶o luËn ,®¹i diÖn tr×nh bµy . - GV tæng hîp : Ho¹t ®éng 4 (Cñng cè vµ luyÖn tËp) (?) Qua ®o¹n trÝch em cã suy nghÜ g× vÒ bøc tranh hiÖn thùc cña x· héi phong kiÕn ®­¬ng thêi ? Tõ ®ã h·y nhËn xÐt vÒ th¸i ®é cña t¸c gi¶ tr­íc hiÖn thùc ®ã ? -HS suy nghÜ ,ph¸t biÓu c¶m xóc cña c¸ nh©n. I) TiÓu dÉn 1) T¸c gi¶ Lª H÷u Tr¸c -HiÖu H¶i Th­îng L·n ¤ng , xuÊt th©n trong mét gia ®×nh cã truyÒn thèng häc hµnh,®ç ®¹t lµm quan. -Ch÷a bÖnh giái ,so¹n s¸ch ,më tr­êng truyÒn b¸ y häc -T¸c phÈm næi tiÕng “H¶i Th­îng y t«ng t©m lÜnh” gåm 60 quyÓn biªn so¹n trong gÇn 40 n¨m 2) T¸c phÈm“Th­îng kinh kÝ sù -QuyÓn cuèi cïng trong bé “ H¶i Th­îng y t«ng t©m lÜnh” -TËp kÝ sù b»ng ch÷ H¸n ,hoµn thµnh n¨m 1783 ,ghi chÐp nh÷nh ®iÒu m¾t thÊy tai nghe II) §äc - hiÓu v¨n b¶n 1. Đọc, tóm tắt văn bản * Tãm t¾t theo s¬ ®å: Th¸nh chØ-> Vµo cung -> NhiÒu lÇn cöa -> V­ên c©y ,hµnh lang -> HËu m· qu©n tóc trùc-> Cöa lín ,®¹i ®­êng ,quyÒn bæng ->g¸c tÝa ,phßng trµ ->HËu m· qu©n tóc trùc -> Qua mÊy lÇn tr­íng gÊm -> HËu cung ->B¾t m¹ch kª d¬n -> VÒ n¬i trä. 2. Hiểu văn bản: 1) Quang c¶nh –cung c¸ch sinh ho¹t sa hoa dÇy quyÒn uy n¬i phñ chóa a) Chi tiÕt quang c¶nh vµ cung c¸ch sinh ho¹t: + RÊt nhiÒu lÇn cöa , n¨m s¸u lÇn tr­íng gÊm. + Lèi ®i quanh co, qua nhiÒu d·y hµnh lang + Canh gi÷ nghiªm ngÆt (lÝnh g¸c , thÎ tr×nh ) + C¶nh trÝ kh¸c l¹ (c©y cèi um tïm, chim kªu rÝu rÝt, danh hoa ®ua th¾m …) + Trong phñ lµ nh÷ng ®¹i ®ång ,quyÒn bæng g¸c tÝa ,kiÖu son ,m©m vµng chÐn b¹c) + Néi cung thÕ tö cã sËp vµng ,ghÕ rång ,nÖm gÊm ,mµn lµ… - NhËn xÐt ,®¸nh gi¸ vÒ quang c¶nh: -> Lµ chèn th©m nghiªm ,kÝn cæng ,cao t­êng -> Chèn xa hoa ,tr¸ng lÖ ,léng lÉy kh«ng ®au s¸nh b»ng -> Cuéc sèng h­ëng l¹c(cung tÇn mÜ n÷ ,cña ngon vËt l¹) -> Kh«ng khÝ ngét ng¹t ,tï ®äng( chØ cã h¬i ng­êi ,phÊn s¸p ,h­¬ng hoa) * Cung c¸ch sinh ho¹t, nghi thøc + ¡n uèng: m©m vµng, chÐn b¹c, ®å ngon vËt l¹ + Vµo phñ ph¶i cã th¸nh chØ ,cã lÝnh ch¹y thÐt ®­êng + Trong phñ cã mét guång m¸y phôc vô ®«ng ®¶o; ng­¬× truyÒn b¸o rén rµng ,ng­êi cã viÖc quan ®i l¹i nh­ m¾c cöi + Lêi lÏ nh¾c ®Õn chóa vµ thÕ tö ph¶i cung kÝnh lÔ phÐp ngang hµng víi vua +ThÕ tö cã tíi 7-8 thÇy thuèc tóc trùc, cã ng­êi hÇu cËn hai bªn…t¸c gi¶ ph¶i l¹y 4 l¹y - §¸nh gi¸ vÒ cung c¸ch sinh ho¹t: ->§ã lµ nh÷ng nghi lÔ khu«n phÐp…cho thÊy sù cao sang quyÒn quÝ ®Ðn tét cïng, lµ cuéc sèng xa hoa h­ëng l¹c ,sù léng hµnh cña phñ chóa, lµ c¸i uy thÕ nghiªng trêi l¸n l­ít c¶ cung vua =>Cho thÊy tµi ghi chÐp trung thùc, tØ mØ ®ú© tù nhiªn cña t¸c gi¶ => B»ng ngßi bót kÝ sù ch©n thùc, ®Æc s¾c, t¸c gi¶ ®· cho thÊy bøc tranh hiÖn thùc n¬i phñ chóa vµ c¸ch ®¸nh gi¸ cña b¶n th©n b) Th¸i ®é t©m tr¹ng cña t¸c gi¶ - T©m tr¹ng khi ®èi diÖn víi c¶nh sèng n¬i phñ chóa + C¸ch miªu t¶ ghi chÐp cô thÓ -> tù ph¬i bµy sù xa hoa ,quyÒn thÕ + C¸ch quan s¸t , nh÷ng lêi nhËn xÐt ,nh÷ng lêi b×nh luËn : “ C¶nh giµu sang cña vua chóa kh¸c h¼n víi ng­êi b×nh th­êng”… “ lÇn ®Çu tiªn míi biÕt caÝ phong vÞ cña nhµ ®¹i gia” + Tá ra thê ¬ döng d­ng víi c¶nh giµu sang n¬i phñ chóa. Kh«ng ®ång t×nh víi cuéc sèng qu¸ no ®ñ ,tiÖn nghi mµ thiÕu sinh khÝ .Lêi v¨n pha chót ch©m biÕm mØa mai . 2) Th¸i tö TrÞnh C¸n vµ t©m tr¹ng t¸c gØa khi kª ®¬n b¾t m¹ch cho thÕ tö a) Th¸i tö TrÞnh C¸n + Lèi vµo tèi om, ®i qua n¨m, s¸u lÇn tr­íng gÊm +N¬i ë: ®Æt sËp vµng, c¾m nÕn to trªn gi¸ ®ång. Ngãt chôc ng­êi ®øng hÇu sau mµn, cung n÷ xóm xÝt, ®Ìn chiÕu s¸ng,mµu phÊn, mµu ¸o ®á, h­¬ng hoa ngµo ng¹t. -> CËu bÐ bÞ bao bäc trong cÝa tæ kÐn vµng son víi bao lôa lµ gÊm vãc.Ng­êi ®«ng, nh­ng tÊt c¶ ®Òu yªn lÆng khiÕn kh«ng khÝ ngét ng¹t, l¹nh lÏo thiÕu sinh khÝ. +MÆc ¸o ®á, ngåi trªn sËp. + BiÕt khen ng­êi gi÷ ®óng phÐp t¾c. +Con ng­êi: tinh khÝ kh«, da mÆt kh«, rèn låi to,g©n thêi xanh,ch©n tay gµy gß ….nghuyªn khÝ ®· hao mßn, th­¬ng tæn qu¸ møc…m¹ch l¹i ttÕ, s¸c…©m d­¬ng ®Òu tæn hai. -> Th¸i tö ®­îc miªu t¶ bëi con m¾t cña vÞ lang y tµi giái b¾t m¹ch, chÈn ®o¸n bÖnh. T¸c gi¶ võa t¶, võa nhËn xÐt kh¸ch quan. b)T©m tr¹ng cña t¸c gi¶ khi kª ®¬n, b¾t m¹ch + LËp luËn vµ lý gi¶i c¨n bÖnh cña thÕ tö lµ do ë chèn mµn the tr­íng gÊm,¨n qu¸ no ,mÆc qu¸ Êm, t¹ng phñ míi yÕu ®i. §ã lµ c¨n bÖnh cã nguån gèc tõ sù xa hoa ,no ®ñ h­ëng l¹c, cho nªn c¸ch ch÷a kh«ng ph¶i lµ c«ng ph¹t gièng nh­ c¸c vÞ l­¬ng y kh¸c. +HiÓu râ c¨n bÖnh cña thÕ tö ,cã kh¶ n¨ng ch÷a khái nh­ng l¹i sî bÞ danh lîi rµng buéc,ph¶i ch÷a bÖnh cÇm chõng ,cho thuèc v« th­ëng v« ph¹t Sî lµm tr¸i y ®øc ,phô lßng cha «ng nªn ®µnh g¹t së thÝch c¸ nh©n ®Ó lµm trßn tr¸ch nhiÖm vµ l­¬ng t©m cña ng­êi thÇy thuèc. D¸m nãi th¼ng ,ch÷a thËt . Kiªn quyÕt b¶o vÖ chÝnh kiÕn ®Õn cïng. => §ã lµ ng­êi thµy thuèc giái ,giµu kinh nghiÖm ,cã l­¬ng t©m ,cã y ®øc, => Mét nh©n c¸ch cao ®Ñp ,khinh th­êng lîi danh,quyÒn quÝ, quan ®iÓm sèng thanh ®¹m ,trong s¹ch. 3) Bót ph¸p kÝ sù ®Æc s¾c cña t¸c phÈm + Kh¶ n¨ng quan s¸t tØ mØ ,ghi chÐp trung thùc ,t¶ c¶nh sinh ®éng + Lèi kÓ khÐo lÐo ,l«i cuèn b»ng nh÷ng sù viÖc chi tiÕt ®Æc s¾c . + Cã sù ®an xen víi t¸c phÈm thi ca lµm t¨ng chÊt tr÷ t×nh cña t¸c phÈm . III) Tæng kÕt chung - Ph¶n ¸nh cuéc sèng xa hoa ,h­ëng l¹c ,sù lÊn l­ít cung vua cña phñ chóa –mÇm mèng dÉn ®Õn c¨n bÖnh thèi n¸t trÇm kha cña XH phong kiÕn ViÖt Nam cuèi thÕ kØ XVIII - Béc lé c¸i t«i c¸ nh©n cña Lª H÷u Tr¸c : mét nhµ nho,mét nhµ th¬ ,mét danh y cã b¶n lÜnh khÝ ph¸ch ,coi th­êng danh lîi. 4 . Củng cố: - Hệ thống kiến thức đã học E Dặn dò: - Häc sinh chuÈn bÞ bµi “Tõ ng«n ng÷ chung ®Õn lêi nãi c¸ nh©n” - Vì sao Lê Hữu Trác lấy tên là Ông già lười ở đất Thượng Hồng ( Hải Thượng Lãn Ông ). F. Rót kinh nghiÖm …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. Ngµy gi¶ng: 18/ 08/ 2011 TiÕt PPCT 3: Tõ ng«n ng÷ chung ®Õn lêi nãi c¸ nh©n. A. MỤC TIÊU BÀI HỌC: Gióp häc sinh: 1. Kiến thức: - N¾m ®­îc biÓu hiÖn cña c¸i chung trong ng«n ng÷ cña x· héi vµ c¸i riªng trong lêi nãi c¸ nh©n cïng mèi t­¬ng quan gi÷a chóng. 2. Kĩ năng: - RÌn luyÖn vµ n©ng cao n¨ng lùc s¸ng t¹o c¸ nh©n trong viÖc sö dông ng«n ng÷ TV. 3. Thái độ: - ý thøc t«n träng nh÷ng qui t¾c ng«n ng÷ chung cña x· héi, gãp phÇn vµo viÖc ph¸t triÓn ng«n ng÷ n­íc nhµ. B. Ph­¬ng tiÖn thùc hiÖn: - GV: SGK, SGV, giáo án, tài liệu.. - HS: SGK, tài liệu, vở ghi C. C¸ch thøc tiÕn hµnh - Ph­¬ng ph¸p ®äc hiÓu, ph©n tÝch, thuyÕt tr×nh kÕt hîp trao ®æi th¶o luËn. - TÝch hîp ph©n m«n: Lµm v¨n. TiÕng viÖt. §äc v¨n. D. TiÕn tr×nh d¹y häc 1. Ổn định tổ chức lớp: 11B2 2. Kiểm tra bài cũ: Quang c¶nh –cung c¸ch sinh ho¹t cu¶ phñ chóa? 3. Bài mới: Ho¹t ®éng cña GV vµ HS Yªu cÇu cÇn ®¹t. Ho¹t ®éng 1. HS ®äc phÇn I SGK vµ tr¶ lêi c©i hái. - Ng«n ng÷ cã vai trß nh­ thÕ nµo trong cuéc sèng x· héi? I. Ng«n ng÷ - tµi s¶n chung cña x· héi. - Ng«n ng÷ lµ tµi s¶n chung cña mét d©n téc, mét céng ®ång x· héi dïng ®Ó giao tiÕp: biÓu hiÖn, lÜnh héi. - Mçi c¸ nh©n ph¶i tÝch lòy vµ biÕt sö dông ng«n ng÷ chung cña céng ®ång x· héi. - §Æc ®iÓm cÊu t¹o ng«n ng÷ ? Häc sinh nªu ý kiÕn, GV chèt ý. Ho¹t ®éng 2. HS ®äc phÇn II vµ tr¶ lêi c©u hái. - Lêi nãi - ng«n ng÷ cã mang dÊu Ên c¸ nh©n kh«ng? T¹i sao? Ho¹t ®éng nhãm. GV tæ chøc mét trß ch¬i gióp HS nhËn diÖn tªn b¹n m×nh qua giäng nãi. - Chia lµm 4 ®éi ch¬i. Mçi ®éi cö mét b¹n nãi mét c©u bÊt kú. C¸c ®éi cßn l¹i nh¾m m¾t nghe vµ ®o¸n ng­êi nãi lµ ai? C¸c nhãm tr×nh chiÕu giÊy trong vµ ph©n tÝch: - T×m mét vÝ dô ( c©u th¬, c©u v¨n ) mµ theo ®éi em cho lµ mang phong c¸ch c¸ nh©n t¸c gi¶, cã tÝnh s¸ng t¹o ®éc ®¸o trong viÖc sö dông tõ ng÷? - HS ®äc phÇn ghi nhí SGK. Ho¹t ®éng 3. GV ®Þnh h­íng HS lµm bµi tËp. Trao ®æi cÆp. Gäi tr×nh bµy . ChÊm ®iÓm. 1.TÝnh chung cña ng«n ng÷. - Bao gåm: + C¸c ©m ( Nguyªn ©m, phô ©m ) + C¸c thanh ( HuyÒn, s¾c, nÆng, hái, ng·, ngang). + C¸c tiÕng (©m tiÕt ). + C¸c ng÷ cè ®Þnh (thµnh ng÷, qu¸n ng÷) 2. Qui t¾c chung, ph­¬ng thøc chung. - Qui t¾c cÊu t¹o c¸c kiÓu c©u: C©u ®¬n, c©u ghÐp, c©u phøc. - Ph­¬ng thøc chuyÓn nghÜa tõ: Tõ nghÜa gèc sang nghÜa bãng. TÊt c¶ ®­îc h×nh thµnh dÇn trong lÞch sö ph¸t triÓn cña ng«n ng÷ vµ cÇn ®­îc mçi c¸ nh©n tiÕp nhËn vµ tu©n theo. II. Lêi nãi - s¶n phÈm riªng cña c¸ nh©n. - Giäng nãi c¸ nh©n: Mçi ng­êi mét vÎ riªng kh«ng ai gièng ai. - Vèn tõ ng÷ c¸ nh©n: Mçi c¸ nh©n ­a chuéng vµ quen dïng mét nh÷ng tõ ng÷ nhÊt ®Þnh - phô thuéc vµo løa tuæi, vèn sèng, c¸ tÝnh, nghÒ nghiÖp, tr×nh ®é, m«i tr­êng ®Þa ph­¬ng … - Sù chuyÓn ®æi, s¸ng t¹o khi sö dông tõ ng÷ quen thuéc: Mçi c¸ nh©n cã sù chuyÓn ®æi, s¸ng t¹o trong nghÜa tõ, trong sù kÕt hîp tõ ng÷… - ViÖc t¹o ra nh÷ng tõ míi. - ViÖc vËn dông linh ho¹t s¸ng t¹o qui t¾c chung, ph­¬ng thøc chung. Phong c¸ch ng«n ng÷ c¸ nh©n. III. Ghi nhí. - SGK IV. LuyÖn tËp. Bµi tËp 1 - Tõ " Th«i " dïng víi nghÜa míi: ChÊm døt, kÕt thóc cuéc ®êi - ®· mÊt - ®· chÕt. - C¸ch nãi gi¶m - nãi tr¸nh - lêi nãi c¸ nh©n NguyÔn KhuyÕn. Bµi tËp 2. - §¶o trËt tù tõ: VÞ ng÷ ®øng tr­íc chñ ng÷, danh tõ trung t©m tr­íc danh tõ chØ lo¹i. - T¹o ©m h­ëng m¹nh vµ t« ®Ëm h×nh t­îng th¬ - c¸ tÝnh nhµ th¬ Hå Xu©n H­¬ng. 4. H­íng dÉn vÒ nhµ. - N¾m néi dung bµi häc. - Lµm bµi tËp cßn l¹i - bµi tËp 3. - So¹n bµi theo ph©n phèi ch­¬ng tr×nh. E. DÆn dß: ¤n tËp chuÈn bÞ kiÓm tra F. Rót kinh nghiÖm …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. Ngµy gi¶ng: 18/ 8/ 2011 TiÕt PPCT 4.5 Bµi viÕt sè 1. ( NghÞ luËn x· héi ) A.Mục tiêu bài học. Gióp häc sinh: - Cñng cè kiÕn thøc vÒ v¨n nghÞ luËn ®· häc ë THCS vµ häc k× II líp 10. - VËn dông ®­îc kiÕn thøc vµ kÜ n¨ng ®· häc vÒ v¨n nghÞ luËn x· héi ®Ó viÕt ®­îc bµi v¨n nghÞ luËn x· héi cã néi dung s¸t víi thùc tÕ cuéc sèng vµ häc tËp cña häc sinh phæ t h«ng. B. Phương tiện dạy học. - SGK, SGV 11 - Gi¸o ¸n - §Ò bµi. C. Cách thức tiến hành. - Häc sinh lµm bµi t¹i líp 45 phót. - GV ®äc vµ chÐp ®Ò lªn b¶ng. - Yªu cÇu c¸c em nghiªm tóc thùc hiÖn néi qui tiÕt häc. D.Tiến trình giờ học. 1. æn ®Þnh tæ chøc. 2. KiÓm tra bµi cò: Kh«ng. 3. Bµi míi. Ho¹t ®éng cña GV vµ HS Yªu cÇu cÇn ®¹t. GV ®äc vµ chÐp ®Ò lªn b¶ng. §Ò bµi. Bµy tá ý kiÕn cña m×nh vÒ vÊn ®Ò mµ t¸c gi¶ Th©n Nh©n trung ®· nªu trong Bµi kÝ ®Ò danh sÜ khoa Nh©m TuÊt, niªn hiÖu §¹i B¶o thø ba - 1442: " HiÒn tµi lµ nguyªn khÝ cña quèc gia, nguyªn khÝ thÞnh th× thÕ n­íc m¹nh, råi lªn cao, nguyªn khÝ suy th× thÕ n­íc yÕu, råi xuèng thÊp". I. Yªu cÇu vÒ kĩ n¨ng. 1. §äc kÜ ®Ò bµi , x¸c ®Þnh néi dung yªu cÇu. 2. LËp dµn ý ®¹i c­¬ng. 3. BiÕt vËn dông kiÕn thøc ®· häc vµ kü n¨ng viÕt v¨n nghÞ luËn ®Ó lµm bµi cho tèt. 4. V¨n râ rµng, ng¾n gän, trong s¸ng. DiÔn ®¹t l­u lo¸t, c¸c ý l«gÝc. II. Yªu cÇu vÒ kiÕn thøc. - HiÓu vµ gi¶i thÝch ®­îc ý nghÜa c©u nãi. - X¸c ®Þnh ®­îc vÊn ®Ò cÇn nghÞ luËn: Ng­êi tµi ®øc cã vai trß v« cïng quan träng trong sù nghiÖp x©y dùng vµ b¶o vÖ ®Êt n­íc. - Häc sinh cÇn ph¶i phÊn ®Êu trë thµnh ng­êi tµi ®øc ®Ó gãp phÇn x©y dùng ®Êt n­íc. - §Ò ra h­íng phÊn ®Êu b¶n th©n. III. Thang ®iÓm. - §iÓm 9-10: §¸p øng tÊt c¶ c¸c yªu cÇu trªn. Bµi viÕt cßn m¾c mét sè lçi nhá vÒ diÔn ®¹t. - §iÓm 7-8: §¸p øng ®­îc 2/3 c¸c yªu cÇu trªn. Bµi viÕt cßn m¾c mét sè lçi chÝnh t¶, diÔn ®¹t. - §iÓm 5-6: §¸p øng 1/2 yªu cÇu trªn, bµi viÕt cßn m¾c nhiÒu lçi diÔn ®¹t, chÝnh t¶. - §iÓm 3-4: §¸p øng ®­îc 1-2 néi dung yªu cÇu trªn. Bµi m¾c qu¸ nhiÒu lçi chÝnh t¶, diÔn ®¹t. - §iÓm 1-2: Tr×nh bµy thiÕu ý hoÆc cßn s¬ sµi ý, m¾c qu¸ nhiÒu lçi diÔn ®¹t, ng÷ ph¸p, chÝnh t¶. - §iÓm 0: Hoµn toµn l¹c ®Ò. E. DÆn dß: So¹n bµi Tù t×nh ( Hå Xu©n H­¬ng) F. Rót kinh nghiÖm Ngµy so¹n: 20/08/2011 TiÕt 6 Tù t×nh ( Bµi II ). Hå Xu©n H­¬ng . A. MỤC TIÊU BÀI HỌC: Gióp häc sinh: 1. Kiến thức: - C¶m nhËn ®­îc t©m tr¹ng võa buån tñi, võa phÉn uÊt tr­íc t×nh c¶nh Ðo le vµ kh¸t väng sèng, kh¸t väng h¹nh phóc cña Hå Xu©n H­¬ng. - ThÊy ®­îc tµi n¨ng th¬ N«m Hç Xu©n H­¬ng. 2. Kĩ năng: - RÌn kÜ n¨ng ®äc diÔn c¶m vµ ph©n tÝch t©m tr¹ng nh©n vËt tr÷ t×nh. 3. Thái độ: Trân trong, cảm thông với thân phận và khát vọng của người phụ nữ trong xã hội xưa. B. Ph­¬ng tiÖn thùc hiÖn: - GV: SGK, SGV, giáo án, tài liệu.. - HS: SGK, tài liệu, vở ghi C. C¸ch thøc tiÕn hµnh - Ph­¬ng ph¸p ®äc hiÓu, ®äc diÔn c¶m. Ph©n tÝch, b×nh gi¶ng, kÕt hîp so s¸nh, nªu vÊn ®Ò b»ng h×nh thøc trao ®æi, th¶o luËn nhãm. - TÝch hîp ph©n m«n: Lµm v¨n. TiÕng viÖt. §äc v¨n. D. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY: 1. æn ®Þnh tæ chøc: 11B2 2. KiÓm tra bµi cò: Kh«ng. 3. Bµi míi. Ho¹t ®éng cña GV vµ HS Yªu cÇu cÇn ®¹t. Ho¹t ®éng 1. GV gäi HS ®äc tiÓu dÉn vµ tr¶ lêi c©u hái. - PhÇn tiÓu dÉn tr×nh bµy nh÷ng néi dung chÝnh nµo? Ho¹t ®éng 2. GV h­íng dÉn HS c¸ch ®äc v¨n b¶n. Gäi HS ®äc vµ nhËn xÐt. GV ®äc l¹i. Ho¹t ®éng 3. Bµi th¬ ®­îc lµm theo thÓ th¬ nµo? T×m nh÷ng tõ chØ kh«ng gian, thêi gian vµ t©m tr¹ng cña nh©n vËt tr÷ t×nh trong 2 c©u th¬ ®Çu? NhËn xÐt c¸ch dïng tõ vµ ng¾t nhÞp c©u th¬ 2? C¸i hång nhan ≠ kiÕp hång nhan ≠ phËn hång nhan. Tr¬/c¸i hång nhan/víi n­íc non. Nhãm 2. T©m tr¹ng cña nh©n vËt tr÷ t×nh trong hai c©u 3+4? T×m nh÷ng tõ ng÷ biÓu c¶m vµ gi¸ trÞ nghÖ thuËt cã trong 2 c©u th¬ ®ã? - VÇng tr¨ng - xÕ - khuyÕt - ch­a trßn: YÕu tè vi l­îng à ch¼ng bao giê viªn m·n . Ch¹nh nhí KiÒu: Khi tØnh r­îu lóc tµn canh, GiËt m×nh, m×nh l¹i th­¬ng m×nh xãt xa. H×nh t­îng thiªn nhiªn trong hai c©u th¬ 5+6 gãp phÇn diÔn t¶ t©m tr¹ng vµ th¸i ®é cña nh©n vËt tr÷ t×nh tr­íc sè phËn nh­ thÕ nµo? Hai c©u kÕt nãi lªn t©m sù g× cña t¸c gi¶? NghÖ thuËt t¨ng tiÕn ë c©u th¬ cuèi cã ý nghÜa nh­ thÕ nµo? Gi¶i thÝch nghÜa cña hai "xu©n" vµ hai tõ "l¹i" trong c©u th¬ ? + Xu©n ®i: Tuæi xu©n ( t¸c gi¶ ) + Xu©n l¹i:Mïa xu©n ( ®Êt trêi ) + L¹i(1): Thªm lÇn n÷a. + L¹i(2): Trë l¹i. B¶n chÊt cña t×nh yªu lµ kh«ng thÓ san sÎ ( ¨ng ghen). - Liªn hÖ: KÎ ®¾p ch¨n b«ng kÎ l¹nh lïng/ chÐm cha c¸i kiÕp lÊy chång chung/ n¨m th× m­êi häa nªn ch¨ng chí/ mét th¸ng ®«i lÇn cã còng kh«ng/ ….. Ho¹t ®éng 4. HS ®äc ghi nhí SGK. Rót ra néi dung vµ nghÖ thuËt cña bµi th¬. Ho¹t ®éng 5. HD HS luện tập Ho¹t ®éng 6 I. §äc hiÓu tiÓu dÉn. +Cuéc ®êi. - Quª ë lµng Quúnh §«i, Quúnh L­u, NghÖ An - Lµ ng­êi tµi hoa, thÝch giao du gÆp gì b¹n bÌ, ng¾m danh lam th¾ng c¶nh. - Cuéc ®êi gÆp nhiÌu lËn ®Ën vÒ ®­êng chång con. +Sù nghiÖp s¸ng t¸c: ®Ó lai tËp L­u H­¬ng KÝ Th¬ Xu©n H­¬ng mang phong c¸ch riªng ®éc ®¸o võa trõ t×nh, võa trµo phóng, võa mang phong c¸ch d©n gian.Ng«n ng÷ t¸o b¹o mµ tinh tÕ. II. §äc hiÓu v¨n b¶n. 1. §äc. 2. ThÓ lo¹i: Th¬ N«m §­êng luËt 3. T×m hiÓu néi dung vµ nghÖ thuËt. 3.1. Hai c©u ®Ò. §ªm khuya v¨ng v¼ng trèng canh dån, Tr¬ c¸i hång nhan víi n­íc non. à H×nh ¶nh mét con ng­êi c« ®¬n ngåi mét m×nh trong ®ªm khuya, céng vµo ®ã lµ tiÕng trèng canh b¸o hiÖu sù tr«i ch¶y cña thêi gian. à C¸ch dïng tõ: Cô thÓ hãa, ®å vËt hãa, rÎ róng hãa cuéc ®êi cña chÝnh m×nh. à C©u th¬ ng¾t lµm 3 nh­ mét sù ch× chiÕt, bÏ bµng, buån bùc. C¸i hång nhan Êy kh«ng ®­îc qu©n tö yªu th­¬ng mµ l¹i v« duyªn, v« nghÜa, tr¬ l× ra víi n­íc non. àHai c©u th¬ t¹c vµo kh«ng gian, thêi gian h×nh t­îng mét ng­êi ®µn bµ trÇm uÊt, ®ang ®èi diÖn víi chÝnh m×nh. 3.2. Hai c©u thùc. ChÐn r­îu h­¬ng ®­a say l¹i tØnh, VÇng tr¨ng bãng xÕ khuyÕt ch­a trßn. - Uèng r­îu mong gi¶i sÇu nh­ng kh«ng ®­îc, Say l¹i tØnh. tØnh cµng buån h¬n. - H×nh ¶nh ng­êi phô n÷ uèng r­îu mét m×nh gi÷a ®ªm tr¨ng, ®em chÝnh c¸i hång nhan cña m×nh ra lµm thøc nhÊm, ®Ó råi s÷ng sê ph¸t hiÖn ra r»ng trong cuéc ®êi m×nh kh«ng cã c¸i g× lµ viªn m·n c¶, ®Òu dang dë, muén mµng. - Hai c©u ®èi thanh nghÞch ý: Ng­êi say l¹i tØnh >< tr¨ng khuyÕt vÉn khuyÕt à tøc, bëi con ng­êi muèn thay ®æi mµ hoµn c¶nh cø ú ra à v« cïng c« ®¬n, buån vµ tuyÖt väng. 3.3. Hai c©u luËn. Xiªn ngang mÆt ®Êt rªu tõng ®¸m §©m to¹c ch©n m©y ®¸ mÊy hßn. - §éng tõ m¹nh: Xiªn ngang, ®©m to¹c-> T¶ c¶nh thiªn nhiªn k× l¹ phi th­êng, ®Çy søc sèng: Muèn ph¸ ph¸ch, tung hoµnh - c¸ tÝnh Hå Xu©n H­¬ng: M¹nh mÏ, quyÕt liÖt, t×m mäi c¸ch v­ît lªn sè phËn. - PhÐp ®¶o ng÷ vµ nghÖ thuËt ®èi: Sù phÉn uÊt cña th©n phËn rªu ®¸, còng lµ sù phÉn uÊt, ph¶n kh¸ng cña t©m tr¹ng nh©n vËt tr÷ t×nh. 3.4. Hai c©u kÕt. Ng¸n nçi xu©n ®i, xu©n l¹i l¹i, M¶nh t×nh san sÎ tÝ con con. - Hai c©u kÕt khÐp l¹i lêi tù t×nh. àNçi ®au vÒ th©n phËn lÏ män, ng¸n ngÈm vÒ tuæi xu©n qua ®i kh«ng trë l¹i, nh­ng mïa xu©n cña ®Êt trêi vÉn cø tuÇn hoµn. à Nçi ®au cña con ng­êi l©m vµo c¶nh ph¶i chia sÎ c¸i kh«ng thÓ chia sÎ: M¶nh t×nh - san sÎ - tÝ - con con. à C©u th¬ n¸t vôn ra, vËt v· ®Õn nhøc nhèi v× c¸i duyªn t×nh hÈm hiu, lËn ®Ën cña nhµ th¬. Cµng g¾ng g­îng v­¬n lªn cµng r¬i vµo bi kÞch. C©u th¬ diÔn t¶ sù xãt xa ®Õn téi nghiÖp, lµ t©m tr¹ng cña mét ng­êi suèt ®êi mang th©n ®i lµm lÏ, lµ nçi lßng cña ng­êi phô n÷ x­a khi h¹nh phóc ®èi víi hä lµ c¸i ch¨n qu¸ hÑp. III. Ghi nhí. - SGK. IV. Luyện tập: HS làm bài tập 1 tr 20 - Sự giống nhau: + Tác giả tự nói lên nỗi lòng mình với hai tâm trngj vừa buồn tủi, xót xa vừa phẫn uất trước duyên phận. + Tài năng sử dụng TV, đặc biệt là những từ làm định ngữ hoặc bổ ngữ: mõ thảm, chuông sầu, tiếng rền rĩ, duyên mõm mòm, già tom (Tự tình-bài I), xiên ngang, đâm toạc (Tự tình- bài II) + Nghệ thuật tu từ, đẩo ngữ. - Sự khác nhau: Ở Tự tình- bài I, yếu tố phản kháng, thách đố duyên phận mạnh mẽ hơn. Tự tình- bài I viết trước Tự tình-bài II. V. Củng cố: - Nội dung: + Qua lời tự tình, bài thơ nói lên cả bi kịch và khát vọng hạnh phúc của HXH. + Ý nghĩa nhân văn của bài thơ: Trong buồn tỉu, người ohụ nữ vẫn gắng gượng vượt lên trân số phận nhưng cuối cùng vẫn rơi vào bi kịch. - Nghệ thuật: + Sử dụng từ ngữ giản dị mà đặc sắc + H/a giàu sức gợi + Diễn tả tinh tế tâm trạng E. DÆn dß: H­íng dÉn vÒ nhµ. - Häc thuéc lßng vµ diÔn xu«i bµi th¬. - TËp b×nh bµi th¬. - So¹n bµi theo ph©n phèi ch­¬ng tr×nh. Tù t×nh ( Bµi I ) TiÕng gµ v¨ng v¼ng g¸y trªn bom, O¸n hËn tr«ng ra kh¾p mäi chßm. Mâ th¶m kh«ng khua mµ còng cèc, Chu«ng sÇu ch¼ng ®¸nh cí sao om? Tr­íc nghe nh÷ng tiÕng thªm rÇu rÜ, Sau giËn v× duyªn ®Ó mâm mßm. Tµi tö nh©n v¨n ai ®ã t¸? Th©n nµy ®©u ®· chÞu giµ tom! Tù t×nh (Bµi III) ChiÕc b¸ch buån vÒ phËn næi nªnh, Gi÷a dßng ngao ng¸n nçi lªnh ®ªnh. L­ng khoang t×nh nghÜa d­êng lai l¸ng, Nöa m¹n phong ba luèng bÖp bÒnh. CÇm l¸i mÆc ai l¨m ®ç bÕn, Dong lÌo th©y kÎ r¾p xu«i ghÒnh. Êy ai th¨m v¸n cam lßng vËy, Ng¸n nçi «m ®µn nh÷ng tÊp tªnh. F. Rót kinh nghiÖm …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. Ngµy so¹n: 21- 08-2011 TiÕt PPCT 7. C©u c¸ mïa thu (Thu ®iÕu). NguyÔn KhuyÕn A. Môc tiªu bµi häc. Gióp häc sinh: - C¶m nhËn ®­îc vÎ ®Ñp cña c¶nh thu ®iÓn h×nh cho mïa thu lµng c¶nh ViÖt Nam vïng ®ång b»ng B¾c Bé. - VÎ ®Ñp t©m hån thi nh©n:TÊm lßng yªu thiªn nhiªn, quª h­¬ng ®Êt n­íc vµ t©m tr¹ng thêi thÕ. - ThÊy ®­îcc tµi n¨ng th¬ N«m NguyÔn KhuyÕn: NghÖ thuËt t¶ c¶nh, t¶ t×nh, gieo vÇn, sö dông tõ ng÷… - RÌn kü n¨ng ®äc diÔn c¶m vµ ph©n tÝch t©m tr¹ng nh©n vËt trong th¬ tr÷ t×nh. B. Ph­¬ng tiÖn thùc hiÖn. - SGK, SGV ng÷ v¨n 11. - Gi¸o ¸n. - M¸y chiÕu. C. C¸ch thøc tiÕn hµnh. - Ph­¬ng ph¸p ®äc hiÓu, ®äc diÔn c¶m. Ph©n tÝch, b×nh gi¶ng, kÕt hîp so s¸nh, nªu vÊn ®Ò b»ng h×nh thøc trao ®æi, th¶o luËn nhãm. - TÝch hîp ph©n m«n: Lµm v¨n. TiÕng viÖt. §äc v¨n. D. TiÕn tr×nh giê häc. 1. æn ®Þnh tæ chøc. 2. KiÓm tra bµi cò: T¹i sao NguyÔn KhuyÕn ®­îc gäi lµ Tam Nguyªn Yªn §æ? Tr×nh bµy tãm t¾t sù ng hiÖp th¬ ca NguyÔn KhuyÕn? 3. Bµi míi. Ho¹t ®éng cña GV vµ HS Yªu cÇu cÇn ®¹t. Ho¹t ®éng 1. - H­íng dÉn HS ®äc v¨n b¶n vµ t×m hiÓu néi dung, nghÖ thuËt cña bµi th¬. - Em h·y giíi thiÖu ®«i nÐt vÒ chïm ba bµi th¬ thu cña NguyÔn KhuyÕn? Ho¹t ®éng 2 Th¶o luËn nhãm. Nhãm 1. §iÓm nh×m c¶nh thu cña t¸c gi¶ cã g× ®Æc s¾c? Tõ ®iÓm nh×n Êy nhµ th¬ ®· bao qu¸t c¶nh thu nh­ thÕ nµo? Nhãm 2. Nh÷ng tõ ng÷ h×nh ¶nh nµo gîi lªn ®­îc nÐt riªng cña c¶nh s¾c mïa thu? H·y cho biÕt ®ã lµ c¶nh thu ë miÒn quª nµo? Nhãm 3. H·y nhËn xÐt vÒ kh«ng gian thu trong bµi th¬ qua c¸c chuyÓn ®éng, mµu s¾c, h×nh ¶nh, ©m thanh? Nhãm 4. Nhan ®Ò bµi th¬ cã liªn quan g× ®Õn néi dung cña bµi th¬ kh«ng? Kh«ng gian trong bµi th¬ gãp phÇn diÔn t¶ t©m tr¹ng nh­ thÕ nµo? - Em h·y cho biÕt c¸ch gieo vÇn trong bµi th¬ cã g× ®Æc biÖt? c¸ch gieo vÇn Êy cho ta c¶m nhËn vÒ c¶nh thu nh­ thÕ nµo? Ho¹t ®éng 3 HS ®äc phÇn ghi nhí SGK Ho¹t ®éng 4 Cñng cè bµi häc. - §äc diÔn c¶m bµi th¬. - §äc thuéc lßng bµi th¬. - Trao ®æi cÆp: Néi dung vµ nghÖ thuËt cña bµi th¬? I. TiÓu dÉn a. XuÊt xø. - N»m trong chïm ba bµi th¬ thu næi tiÕng cña NguyÔn KhuyÕn: Thu ®iÕu, Thu vÞnh, Thu Èm. b. ThÓ lo¹i. - §©y lµ bµi th¬ N«m viÕt theo thÓ thÊt ng«n b¸t có §­êng luËt. II. §äc hiÓu v¨n b¶n 1. C¶nh thu. - §iÓm nh×n tõ trªn thuyÒn c©u -> nh×n ra mÆt ao nh×n lªn bÇu trêi -> nh×n tíi ngâ v¾ng -> trë vÒ víi ao thu. -> C¶nh thu ®­îc ®ãn nhËn tõ gÇn -> cao xa -> gÇn. C¶nh s¾c thu theo nhiÒu h­íng thËt sinh ®éng. - Mang nÐt riªng cña c¶nh s¾c mïa thu cña lµng quª B¾c bé: Kh«ng khÝ dÞu nhÑ, thanh s¬ cña c¶nh vËt: + Mµu s¾c: Trong veo, sãng biÕc, xanh ng¾t + §­êng nÐt, chuyÓn ®éng: H¬i gîn tÝ, khÏ ®­a vÌo, m©y l¬ löng. -> H×nh ¶nh th¬ b×nh dÞ, th©n thuéc, kh«ng chØ thÓ hiÖn c¸i hån cña c¶nh thu mµ cßn thÓ hiÖn c¸i hån cña cuéc sèng ë n«ng th«n x­a. "C¸i thó vÞ cña bµi Thu ®iÕu ë c¸c ®iÖu xanh, xanh ao, xanh bê, xanh sãng, xanh tróc, xanh trêi, xanh bÌo" ( Xu©n DiÖu ). - Kh«ng gian thu tÜnh lÆng, ph¶ng phÊt buån: + V¾ng teo + Trong veo C¸c h×nh ¶nh ®­îc miªu

File đính kèm:

  • docgiao an van 11(1).doc
Giáo án liên quan