Giáo án Đọc văn Chí Phèo Nam Cao

I. Mục tiêu

1.Kiến thức, kĩ năng

+ Giá trị hiện thực phê phán và giá trị nhân đaọ sâu sắc thông qua số phận điển hình của Chí Phèo, bá Kiến.

+ Nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình, phân tích miêu tả tâm lý nhân vật.

+ Rèn luyện kỹ năng tìm hiểu tác phẩm văn xuôi theo tuyến nhân vật.

2. Tư tưởng- tình cảm

Giáo dục lòng yêu thương con người, tấm lòng vị tha với con người.

II. Phương tiện thực hiện

SGK, SGV, Thiết kế bài học

III. Cách thức tiến hành

Đọc sáng tạo, gợi tìm, trả lời câu hỏi

 

doc7 trang | Chia sẻ: oanh_nt | Ngày: 07/01/2014 | Lượt xem: 2413 | Lượt tải: 14download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Giáo án Đọc văn Chí Phèo Nam Cao, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Ngày soạn:27/12 Ngày giảng:30/12/2007 Tiết 49- Đọc văn CHÍ PHÈO Nam Cao A. Chuẩn bị I. Mục tiêu 1.Kiến thức, kĩ năng + Giá trị hiện thực phê phán và giá trị nhân đaọ sâu sắc thông qua số phận điển hình của Chí Phèo, bá Kiến. + Nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình, phân tích miêu tả tâm lý nhân vật. + Rèn luyện kỹ năng tìm hiểu tác phẩm văn xuôi theo tuyến nhân vật. 2. Tư tưởng- tình cảm Giáo dục lòng yêu thương con người, tấm lòng vị tha với con người. II. Phương tiện thực hiện SGK, SGV, Thiết kế bài học III. Cách thức tiến hành Đọc sáng tạo, gợi tìm, trả lời câu hỏi B. Phần thể hiện trên lớp * Ổn định tổ chức (1 phút) I. Kiểm tra bài cũ (KT việc chuẩn bị bài của HS - 2 phút) II. Bài mới . Ho¹t ®éng cña GV vµ HS Yªu cÇu cÇn ®¹t - Từ khi ra đời đến nay, tác phẩm đã có những tên gọi nào? - Theo em những cái tên đó có ý nghĩa gì? I. Tìm hiểu chung (10 phút) 1. Tên tác phẩm - Chí Phèo là truyện viết về nhiều người thật, việc thật ở làng Đại Hoàng quê hương Nam Cao. Tuy nhiên, tác giả cũng sử dụng quyền hư cấu của người nghệ sĩ. Tác phẩm trải qua 3 lần đổi tên: + Khi ra đời, lần đầu tiên truyện có tên là "Cái lò gạch cũ". Nhan đề này chỉ gợi lên xuất thân của Chí Phèo, gợi lên quy luật luẩn quẩn ở nông thông Việt Nam hết thằng Chí Phèo này đến thằng Chí Phèo khác, chưa làm bật lên giá trị đích thức của tác phẩm. + 1941, nhà xuất bản tự ý đổi tên thành: "Đôi lứa xứng đôi" Cái tên này cho thấy người ta chỉ quan tâm tới chuyện tình yêu kỳ quái của Chí Phèo - Thị Nở, chịu ảnh hưởng rõ của những trang truyện tình lãng mạn lúc bấy giờ. Nó hoàn toàn xa lạ với chủ đề tác phẩm. + 1946 (Hội văn hoá cứu quốc xuất bản) có tên là Chí Phèo . Lấy tên nhân vật chính đặt tiêu đề tác phẩm vừa làm nổi bật chủ đề, vừa thể hiện cốt truyện. Nói tới Chí Phèo, ai cũng nghĩ tới cái lò gạch, thị Nở, bá Kiến.Tên này gọi chính xác vấn đề người nông dân và bi kịch bị tha hoá của họ. GV: Truyện có nhiều sự kiện vì nó phát triển theo cả cuộc đời của Chí Phèo. Ta không có điều kiện học hết toàn bộ truyện. Nhưng để thuận lợi cho việc khai thác tp, em hãy tóm tắt những sự việc chính. - GV tóm tắt tác phẩm Chí Phèo thông qua các sự việc chính. 2. Văn bản * Những sự việc chính - CP say rượu vừa đi vừa chửi (từ đầu đến cả làng Vũ Đại cũng không ai biết). - CP ở tù về, đến nhà bá Kiến rạch mặt ăn vạ (từ Hắn về lớp này trông khác hẳn đến Không bảo người nhà đun nước mau lên). - CP thức tỉnh, sống trong TY, sự chăm sóc ân tình của thị Nở (từ Khi Cp mở mắt thì trời đã sáng từ lâu đến Hãy dừng yêu đẻ hỏi cô thị đã) - Thị Nở từ chối CP (từ Thấy thị hỏi bà già kia bật cười đến Những thằng điên và những thằng say không bao giời làm những cái mà lúc ra đi chúng định làm). - CP tuyệt vọng, uất ức đi đòi lương thiện (từ Trời nắng lắm, nên đường vắng đến máu vẫn còn ứa ra) - Cảnh xôn xao của làng Vũ đại và hình ảnh thoáng hiện của cái lò gạch cũ. * Hình tượng nổi bật trong truyện này là nhân vật Chí Phèo và bá Kiến. - Cho HS đọc đoạn văn viết về sự thức tỉnh của Chí (3) để tạo ấn tượng về tác phẩm. - Nhân vật Chí Phèo được khắc hoạ ở những chặng đời nào? - Dựa vào phần tóm tắt (chữ nhỏ) trong SGK và những hồi ức của Chí khi tỉnh rượu, ta biết được điều gì về Chí trước khi đi ở tù? II.Tìm hiểu tác phẩm 1. Hình tượng Chí Phèo Trước khi ở tù và sau khi đi tù về. a. Trước khi ở tù (10 phút) - Tuổi ấu thơ: Ngay khi chào đời Chí đã bị ruồng bỏ, được cứu sống " bị biến thành hàng hoá “bán cho bác phó cối không con” và sống cuộc sống của kẻ không cha mẹ, nhà cửa, không tấc đất cắm dùi. - Lớn lên: làm thuê để kiếm sống, bị lợi dụng, bị làm nhục…" lương thiện, có mơ ước binh dị về một gia đình hạnh phúc…Chí cũng là một kẻ rất trọng nhân phẩm. - GV thuyết trình: - Chốt, chuyển: Khi bị bà ba bá Kiến gọi lên bóp chân hắn chỉ thấy nhục chứ yêu đương gì… Nam Cao tỏ ra sâu sắc khi phân tích bản chất đẹp đẽ của Chí Phèo. Phản ứng tâm lí của Chí được NC miêu tả :20 tuổi người ta không hoàn toàn là gỗ đá nhưng ở một phía khác, phía con người thì 20 tuổi người ta không hoàn toàn là xác thịt. Chí chỉ thấy nhục và thấy sợ. Đó là một quãng đời cực khổ, cay đắng, tủi nhục nhưng lương thiện. Đáng tiếc là cái quãng đời ấy của Chí chả kéo dài bao lâu. Nó chấm dứt khi Chí đi ở tù. - Vì sao Chí Phèo bị đi ở tù? (tóm tắt -SGK). b. Từ khi đi ở tù về (20 phút) Quãng đời lương thiện của Chí chấm dứt khi bị đi tù. - Khi làm canh điền cho lí Kiến, Chí Phèo bị lí Kiến ghen, đẩy vào tù. - GV dẫn, chuyển Từ một người hiền lành, lương thiện từ khi ra tù hắn trở thành một người khác hẳn. Cả làng Vũ Đại không ai nhận ra hắn. “Hắn về lớp này trông khác hẳn, mới đầu chẳng ai biết hắn là ai" - Sự thay đổi đầu tiên người ta nhận thấy ở hắn là gì? Chi tiết? * Ngoại hình - “Trông đặc như thằng săng đá! Cái đầu thì trọc lốc, cái răng cạo trắng hớn, cái mặt thì đen mà rất cơng cơng, hai mắt gườm gườm trông gớm chết! Hắn mặc quần nái đen với cái áo tây vàng. Cái ngực phanh đầy những nét chạm trổ rồng phượng với một ông tướng cầm chuỳ, cả hai cánh tay cũng thế” - Qua những chi tiết về ngoại hình ấy em có nhận xét gì? - Cái ngoại hình gớm giếc ấy cho ta thấy hắn đã trở thành một kẻ lưu manh. - Sự lưu manh của hắn còn được thể hiện ở những đâu? - Và việc hắn làm để sống sau khi ra tù là gì? * Còn được thể hiện ở hành động, ngôn ngữ - Ra tù, Chí uống rượu và tìm đến nhà bá Kiến chửi rủa và rạch mặt ăn vạ. - “đập đầu, rạch mặt (…) đâm chém người”, “hắn chỉ sống bằng cướp giật và doạ nạt” v.v… -> Hắn đã bị tha hoá về cả nhân hình lẫn nhân tính, người ta đã coi hắn là con quỷ của làng Vũ Đại. - Hắn đã trở thành con quỷ dữ, bị xã hội ruồng bỏ. Chi tiết nào nói rõ nhất điều ấy? - Qua tiếng chửi của Chí, Nam Cao còn muốn nói điều gì? - Tiếng chửi - Từ tiếng chửi của Chí ta còn thấy một sự thật; Tuy bị biến thành con quỷ dữ nhưng từ trong sâu thẳm của tiềm thức, Chí vẫn khao khát được giao tiếp với đồng loại mà chẳng được. - Có lẽ trong cơn say triền miên đến mất cả lí trí con người khốn khổ ấy vẫn nhận thấy một các thấm thía nông nỗi của thân phận mình, nỗi cô đơn khủng khiếp của một con người bị đồng loại bỏ rơi, xa lánh, không được coi là người. Hắn thèm được người ta chửi hắn bởi như thế hắn vẫn còn được thừa nhận là một con người. Hình ảnh CP chửi rủa lồng lộn phải chăng chính là sự vật vã đau đớn, tuyệt vọng của một con người đã bị xã hội lạnh lùng từ bỏ, luôn cảm thấy nỗi cô đơn khủng khiếp giữa sa mạc mênh mông của xã hội loài người. - Em có nhận xét gì về hình thức giao tiếp mà CP khao khát có được? - Giao tiếp bằng hình thức tội nghiệp nhất nhưng không ai thèm đáp lại bởi cả làng Vũ Đại tự nhủ rằng Chí không chửi mình, bởi chẳng ai muốn dây với thằng Chí Phèo. Đáp lại hắn chỉ có tiếng lũ chó cắn xao lên trong xóm. " Bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người, sự cô đơn đến tuyệt vọng của Chí. - GV bình: Nam Cao miêu tả quá trình tha hoá ở Chí Phèo rất triêt để từ nhân hình đến nhân tính để nêu bật lên đây là điển hình cho bộ phận cố nông bị đẩy vào con đừơng lưu mạnh hoá. - Em có nhận xét gì về ngôn ngữ ở đoạn mở đầu này? Linh hoạt , biến hoá, khi là lời nhân vật CP, lời đối thoại không trực diện của dân làng Vũ Đại, kể, tả, bình luận, khi TG nhập thân vào nhân vật, khi lại tách ra để đối thoại với nhân vật… - GV thuyết trình: Trong đời sống làng Vũ Đại Nam Cao đã nhìn thấy số phận của Chí Phèo, không phải là cá biệt duy nhất. Bên cạnh, trước Chí Phèo còn có những số phận thê thảm của Binh Chức, Năm Thọ, Tự Lãng và biết đâu sau này còn một Chí Phèo con nữa? - GV nhấn mạnh: Qúa trình tha hoá của Chí Phèo không chỉ dừng ở giới hạn điển hình cho bộ phận cố nông bị dồn đẩy vào con đường lưu manh mà còn điển hình cho số phận con người bị huỷ diệt nhân tính trong cái xã hội độc ác đến quái gở không còn quyền được làm người. - Thông qua hình tượng Chí Phèo NC muốn nói gì? - Thông qua hình tượng Chí Phèo, nhà văn tố cáo xã hội bất nhân với những định kiến tồi tệ đã đẩy con người vào đường cùng của tội lỗi. Sự lưu manh hoá của Chí Phèo là sản phẩm của chính những thứ con người tạo ra: chế độ nhà tù, hệ thống cường hào dịch lí, định kiến xã hội còn tồi tệ hơn cả tội ác. - Đồng thời Nam Cao cũng tỉnh táo vạch ra những con người như Chí Phèo là một hiện tượng nguy hiểm. Những người nông dân bị dồn đẩy buộc phải bán cả diện mạo linh hồn đã trở thành một lực lượng phá hoại mù quáng dễ dàng bị bọn thống trị lợi dụng. - Gv chuyển: Nếu như Nam Cao chỉ dừng ở chỗ miêu tả quá trình tha hoá của Chí Phèo, ông không phải là nhà văn có những phát hiện mới lạ về người nông dân. NC đã khám phá thể hiện hình tượng này ở một chiều sâu mới lạ. Đó chính là sự thức tỉnh tâm hồn qua cuộc gặp gỡ kì là: Chí Phèo - Thị Nở. NC đã khám phá ra điều gì và thể hiện nó ở chiều sâu mới lạ ra sao …đó là nội dung cơ bản của tiết sau… III. H­íng dÉn häc bµi vµ chuÈn bÞ bµi (2 phút) - Vài nét vè con người của Nam Cao. - Quan điểm nghệ thuật của nhà văn, các đề tài chính. - Phong cách nghệ thuật độc đáo của NC. - Tóm tắt tác phẩm Chí Phèo -Sự tha hoá của CP được NC tập trung khắc hoạ ở những điều gì?(Một con người tha hoa thì nhìn vào điều gì mà ta phát hiện ra?)

File đính kèm:

  • docChi Pheo tiet 1 Le Anh.doc
Giáo án liên quan