Giáo án Ngữ văn 12 - Tiếng hát con tàu, tác già Chế Lan Viên

A. MỤC ĐÍCH YÊU CẦU: Giúp HS:

- Cảm nhận được khát vọng về với nhân dân, với đất nước, với những kỷ niệm sâu nặng nghĩa tình trong cuộc kháng chiến chống Pháp của nhà thơ, cũng là về với ngọn nguồn của cảm hứng sáng tạo thơ ca.

- Thấy được nét đặc sắc của nghệ thuật thơ Chế Lan Viên (sáng tạo h/ả, liên tưởng phong phú, sự kết hợp cảm xúc và suy tưởng).

B. PHƯƠNG PHÁP:

- Đọc - hiểu.

- Cảm thụ.

- Phân tích - mở rộng.

C. KẾ HOẠCH BÀI DẠY:

* Bài cũ:

Nét đặc sắc trong xây dựng tình huống truyện của TP "Vợ nhặt"?

* Bài mới:

I. Tiểu dẫn:

1. Tác giả:

 

doc4 trang | Chia sẻ: luyenbuitvga | Ngày: 28/02/2014 | Lượt xem: 904 | Lượt tải: 1download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Giáo án Ngữ văn 12 - Tiếng hát con tàu, tác già Chế Lan Viên, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
TiÕng h¸t con tµu chÕ lan viªn a. Môc ®Ých yªu cÇu: Gióp HS: - C¶m nhËn ®­îc kh¸t väng vÒ víi nh©n d©n, víi ®Êt n­íc, víi nh÷ng kû niÖm s©u nÆng nghÜa t×nh trong cuéc kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p cña nhµ th¬, còng lµ vÒ víi ngän nguån cña c¶m høng s¸ng t¹o th¬ ca. - ThÊy ®­îc nÐt ®Æc s¾c cña nghÖ thuËt th¬ ChÕ Lan Viªn (s¸ng t¹o h/¶, liªn t­ëng phong phó, sù kÕt hîp c¶m xóc vµ suy t­ëng). B. ph­¬ng ph¸p: - §äc - hiÓu. - C¶m thô. - Ph©n tÝch - më réng. c. KÕ ho¹ch bµi d¹y: * Bµi cò: NÐt ®Æc s¾c trong x©y dùng t×nh huèng truyÖn cña TP "Vî nhÆt"? * Bµi míi: I. TiÓu dÉn: 1. T¸c gi¶: - Em h·y giíi thiÖu nh÷ng nÐt c¬ b¶n vÒ t¸c gi¶ ChÕ Lan Viªn? - KÓ tªn c¸c TP chÝnh cña CLV? - Lµ mét nhµ th¬ tiªu biÓu cña phong trµo th¬ Míi. - TËp th¬ "§iªu tµn": thÕ giíi thÇn bÝ, bÕ t¾c. - Tham gia CM, con ®­êng th¬ ®Õn víi nh©n d©n ® sù t×m tßi vµ s¸ng t¹o kh«ng ngõng. - Phong c¸ch th¬ râ nÐt: + ChÊt suy t­ëng, triÕt lý mang mµu s¾c trÝ tuÖ. + ThÕ giíi h/¶ th¬ ®a d¹ng, phong phó. - TP chÝnh: (SGK) 2. Bµi th¬: - XuÊt xø bµi th¬? Nªu hoµn c¶nh s¸ng t¸c? - XuÊt xø: "¸nh s¸ng vµ phï sa": ® . b­íc tr­ëng thµnh . thµnh c«ng xuÊt s¾c . h×nh thµnh t­ t­ëng. - Hoµn c¶nh s¸ng t¸c: cuéc vËn ®éng nh©n d©n miÒn xu«i lªn T©y B¾c x©y dùng kinh tÕ miÒn nói (1958 - 1960) ® cuéc håi sinh cña t©m hån b¾t gÆp cuéc håi sinh cña ®Êt n­íc, ý thøc nghÖ thuËt b¾t gÆp hoµn c¶nh cô thÓ ® c¶m høng. II. Ph©n tÝch: 1. Nhan ®Ò vµ ®Ò tõ: - Nh÷ng h/¶ mang ý nghÜa biÓu t­îng nh­ thÕ nµo? - Nhan ®Ò, ®Ò tõ cã ý nghÜa g×? - con tµu: kh¸t väng ra ®i ®Õn nh÷ng miÒn xa x«i, ®Õn víi nh©n d©n, ®Êt n­íc ® ngän nguån s¸ng t¸c. - tiÕng h¸t: lêi mêi gäi, giôc gi·, lêi tù kªu gäi cña chÝnh t©m hån nhµ th¬. - T©y B¾c: . Vïng ®Êt xa x«i cña Tæ quèc. . Mäi miÒn ®Êt xa x«i. . C/s lín cña nh©n d©n, ®Êt n­íc. Þ * Nhan ®Ò: khóc h¸t giôc gi· lªn ®­êng ®Õn víi nh©n d©n, ®Êt n­íc. * §Ò tõ: . Kh¸t väng lªn ®­êng. . Sù hoµ nhËp t©m hån nhµ th¬ víi ®êi sèng nh©n d©n réng lín. 2. Lêi mêi gäi lªn ®­êng: - Kh¸t väng lªn ®­êng ®­îc nhµ th¬ thÓ hiÖn nh­ thÕ nµo? - Kh¸t väng, lêi mêi gäi thÓ hiÖn qua biÖn ph¸p nghÖ thuËt g×? - H/¶ thiªn nhiªn: + giã ngµn ró gäi + ngoµi cöa « - vµnh tr¨ng... ® thiªn nhiªn réng lín, mªnh m«ng, kho¸ng ®¹t, ®Çy søc cuèn hót, vÉy gäi >< cöa «: chËt hÑp, hay chÝnh lµ t©m hån ®ãng khÐp. ® hµnh tr×nh v­ît ra khái c¸i t«i nhá bÐ ®Ó ®Õn víi cuéc ®êi réng lín. - Dïng c©u hái: + anh ®i ch¨ng? + anh cã nghe? + sao chöa ra ®i? ® møc ®é hèi thóc, giôc gi· ngµy cµng t¨ng. - H×nh thøc tù ®èi tho¹i víi chÝnh m×nh (hai nh©n vËt) ® sù tr¨n trë, tù vÊn, tù giôc gi· m×nh. ® sù nhËn thøc cña t¸c gi¶ (chÊt trÝ tuÖ). Þ T©m hån nhµ th¬ ho¸ thµnh con tµu t©m t­ëng. 3. Hoµi niÖm vÒ ©n t×nh nh©n d©n: - H¹nh phóc trë vÒ víi nh©n d©n ®­îc t¸c gi¶ miªu t¶ nh­ thÕ nµo? - Nh©n d©n hiÖn lªn tõ nh÷ng con ng­êi cô thÓ nµo? C¸ch x­ng h« cña nhµ th¬ thÓ hiÖn t×nh c¶m g×? - T©y B¾c, ®èi víi nhµ th¬: "N¬i rá m¸u..." ® ®Çy kû niÖm ©n t×nh ® kh¸t väng m·nh liÖt, h¹nh phóc lín lao khi trë vÒ víi nh©n d©n: Con gÆp l¹i nh©n d©n nh­: . nai vÒ suèi cò . cá ®ãn giªng hai . chim Ðn gÆp mïa . ®øa trÎ ®ãi gÆp s÷a... ® dïng mét lo¹t c¸c h/¶ so s¸nh ®Ó diÔn t¶ cuéc phôc sinh cña t©m hån nhµ th¬: nh©n d©n lµ n¬i chèn th©n yªu, lµ nguån sinh khÝ dåi dµo, lµ nguån sèng, sù chë che, ®ïm bäc, yªu th­¬ng... ® Sù hoµ hîp gi÷a nhu cÇu, kh¸t väng cña b¶n th©n víi hiÖn thùc - thÓ hiÖn t×nh c¶m biÕt ¬n, h¹nh phóc, xóc ®éng tét ®é vµ s©u s¾c. - Nh©n d©n ©n t×nh hiÖn ra ë nh÷ng con ng­êi cô thÓ, gÇn gòi: + anh con + em con + mÕ con ® . x­ng h«: con: th©n t×nh, ruét thÞt, s©u s¾c, thiÕt tha. . g¾n víi nh÷ng kû niÖm ®Çy ©n t×nh, sù hy sinh thÇm lÆng vµ lín lao. - C¶m xóc n©ng lªn tÇm kh¸i qu¸t: + nh÷ng h/¶ cô thÓ (b¶n lµng, ®Ìo nói...) ® nh÷ng miÒn ®Êt xa x«i ®· ®i qua ® biÕt bao kû niÖm ©n t×nh ® "®Êt l¹ thµnh quª h­¬ng" ® TY. + Tõ TY riªng t­ (anh nhí em...) víi nh÷ng h/¶ rùc rì, xao xuyÕn, x«n xao gîi lªn sù diÖu kú cña TY ® TY ®èi víi quª h­¬ng, ®Êt n­íc. 4. Khóc h¸t lªn ®­êng: - Khóc h¸t lªn ®­êng ë cuèi bµi th¬ ®­îc thÓ hiÖn nh­ thÕ nµo? ThÓ hiÖn c¶m xóc g× cña t¸c gi¶? - §o¹n cuèi l¸y l¹i h/¶ th¬ ®Çu cã t¸c dông g×? - §Êt n­íc gäi hay lßng ta gäi ® tiÕng gäi cña ®Êt n­íc thµnh tiÕng th«i thóc bªn trong, sù giôc gi· cña chÝnh m×nh nªn kh«ng thÓ chÇn chõ (vç giïm ta ®«i c¸nh véi). - Kh¸t väng ®ã trë thµnh nçi kh¸t khao, bån chån: . M¾t ta thÌm M¾t ta nhí Tai ta nhí... ® thiÕt tha, rén r·, th«i thóc tõ nhu cÇu cña chÝnh b¶n th©n, cña t©m hån. - L¸y l¹i h/¶ th¬ ë phÇn ®Çu ® trïng ®iÖp, dån dËp. * Cñng cè: - N¾m chñ ®Ò bµi th¬. - NÐt ®Æc s¾c cña nghÖ thËt th¬ CLV. * DÆn dß: - Häc thuéc lßng bµi th¬. - Ph©n tÝch ý nghÜa cña lêi ®Ò tõ. - ChuÈn bÞ GV: C¸c vÞ La H¸n chïa T©y Ph­¬ng (Huy CËn).

File đính kèm:

  • docTiet 40 Tieng hat con tau..doc