Tiết 40 – Giảng văn: Tiếng hát con tàu, tác giả Chế Lan Viên

Phần chuẩn bị:

I. Yêu cầu bài dạy:

1. Giúp Ngày soạn:

A. HS:

-Tình cảm hướng về ND, ĐN với những kỉ niệm sâu nặng nghĩa tình trong K.C chống P -> cũng là về với ngọn nguồn cảm hứng ST thơ ca.

- Những nét đặc sắc cuả NT thơ ca CLV, đặc biệt là sự sáng tạo hình ảnh, liên tưởng phong phú bất ngờ, xúc cảm gắn với suy tưởng.

- RLKN phân tích.

2. GD HS lòng yêu TQ, trân trọng thơ CLV.

II. Chuẩn bị:

-Thầy: SGK, SGV. HTV12, PTBGTP12, Tạp chí VH; Soạn giáo án.

-Trò: Đọc văn bản, soạn bài theo HD trong SGK.

B. Phần thể hiện trên lớp:

* ổn định tổ chức lớp:

I. Kiểm tra bài cũ: Không.

II. Dạy bài mới:

* Lời vào bài: (1') CLV là nhà thơ LM nổi tiếng trong phong trào thơ mới. Nếu trước CM tác giả từng viết'' với tôi tất cả đều vô nghĩa.'' và từng đòi ''1 tinh cầu giá lạnh'' để ẩn thân trốn tránh mọi đau khổ phiền phức cuộc đời.Sau CM, nhà thơ làm 1 cuộc hoá thân kì diệu để trở về hoà nhập với CS và tìm về với chính mình. Bài thơ''Tiếng.'' là khúc hát say mê rạo rực của 1 tâm hồn thơ đã thoát khỏi cái khung trời chật hẹp của cái tôi bé nhỏ để ra với chân trời rộng lớn của ND, ĐN.

 

doc6 trang | Chia sẻ: luyenbuitvga | Ngày: 28/02/2014 | Lượt xem: 702 | Lượt tải: 1download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Tiết 40 – Giảng văn: Tiếng hát con tàu, tác giả Chế Lan Viên, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Ngµy gi¶ng: TiÕt 40 – Gi¶ng v¨n TiÕng h¸t con tµu. ChÕ Lan Viªn. PhÇn chuÈn bÞ: I. Yªu cÇu bµi d¹y: 1. Gióp Ngµy so¹n: A. HS: -T×nh c¶m h­íng vÒ ND, §N víi nh÷ng kØ niÖm s©u nÆng nghÜa t×nh trong K.C chèng P -> còng lµ vÒ víi ngän nguån c¶m høng ST th¬ ca. - Nh÷ng nÐt ®Æc s¾c cu¶ NT th¬ ca CLV, ®Æc biÖt lµ sù s¸ng t¹o h×nh ¶nh, liªn t­ëng phong phó bÊt ngê, xóc c¶m g¾n víi suy t­ëng. - RLKN ph©n tÝch. 2. GD HS lßng yªu TQ, tr©n träng th¬ CLV. II. ChuÈn bÞ: -ThÇy: SGK, SGV. HTV12, PTBGTP12, T¹p chÝ VH; So¹n gi¸o ¸n. -Trß: §äc v¨n b¶n, so¹n bµi theo HD trong SGK. B. PhÇn thÓ hiÖn trªn líp: * æn ®Þnh tæ chøc líp: I. KiÓm tra bµi cò: Kh«ng. II. D¹y bµi míi: * Lêi vµo bµi: (1') CLV lµ nhµ th¬ LM næi tiÕng trong phong trµo th¬ míi. NÕu tr­íc CM t¸c gi¶ tõng viÕt'' víi t«i tÊt c¶ ®Òu v« nghÜa..'' vµ tõng ®ßi ''1 tinh cÇu gi¸ l¹nh'' ®Ó Èn th©n trèn tr¸nh mäi ®au khæ phiÒn phøc cuéc ®êi...Sau CM, nhµ th¬ lµm 1 cuéc ho¸ th©n k× diÖu ®Ó trë vÒ hoµ nhËp víi CS vµ t×m vÒ víi chÝnh m×nh. Bµi th¬''TiÕng...'' lµ khóc h¸t say mª r¹o rùc cña 1 t©m hån th¬ ®· tho¸t khái c¸i khung trêi chËt hÑp cña c¸i t«i bÐ nhá ®Ó ra víi ch©n trêi réng lín cña ND, §N. I. Nh÷ng vÊn ®Ò chung:8' ? E h·y giíi thiÖu vµi nÐt nÐt vÒ TG CLV? ? §Æc ®iÓm th¬ CLV? ? TP chÝnh? ? Nªu h/c s¸ng t¸c bµi th¬? 1.T¸c gi¶: -SGK ( 1920- 1989)- Qu¶ng TrÞ. -CLV næi tÕng tõ phong trµo th¬ míi vµ lµ 1 trong nh÷ng nhµ th¬ hµng ®Çu cña th¬ ca sau CM T8.( ST c¶ ë 2 giai ®o¹n ) -§. ®iÓm th¬: + Th¬ CLV giµu chÊt suy t­ëng vµ vÎ ®Ñp trÝ tuÖ. Trong nh÷ng n¨m chèng M th¬ «ng ®Ëm chÊt chÝnh luËn. +CLV chó träng khai th¸c t­¬ng quan gi÷a c¸c sù vËt, hiÖn t­îng, s¸ng t¹o h×nh ¶nh ®Ñp míi l¹ vµ ng«n ng÷ s¾c s¶o. - TP: SGK. 2. Hoµn c¶nh s¸ng t¸c: - Bµi th¬ rót trong tËp'' ¸nh s¸ng vµ phï sa''- 1960.TËp th¬ ®¸nh dÊu b­íc tr­ëng thµnh v÷ng ch¾c cña th¬'' §i tõ thung lòng ®au th­¬ng.....' cña cuéc ®êi. -Bµi th¬ cã liªn quan ®Õn 1 sù kiÖn chÝnh KTXH vµo nh÷ng n¨m 58-60, cã phong trµo vËn ®éng ND miÒn xu«i lªn XD KT Tb¾c... ->B.th¬ lµ nh÷ng suy nghÜ cña t.gi¶ vÒ ®êi sèng kÕt tinh sù tr¶i nghiÖm cña t.gi¶... sù g¾n bã, lßng biÕt ¬n... §iÓm xuÊt ph¸t lµ: k.väng vÒ víi ND ->ngän nguån cña th¬. H.C vµ t©m tr¹ng riªng cña t.gi¶ khi viÕt b.th¬ nµy: Sau k.c chèng P, CLV ph¶i ch÷a bÖnh dµi ngµy bªn TQ- trë vÒ «ng vÉn cßn rÊt yÕu. Trong kh«ng khÝ s«i ®éng cña MB, nh÷ng n¨m b­íc vµo XD XHCN, n.th¬ ch­a thÓ ®i tíi nh÷ng miÒn xa x«i cña ®¸t n­íc. ¤ng ®· thÓ hiÖn k.väng trong b.th¬ nµy, tù t×m thÊy c¸ch ''®i'' cho riªng m×nh, ®ã lµ'' lßng ta ®· ho¸ nh÷ng con tµu'' ? Bè côc b.th¬ NTN? 3. Bè côc: B.th¬ lµ dßng ch¶y t©m tr¹ng-> lµ khóc h¸t - 4 c©u ®Ò tõ. - Chia lµm 3 phÇn ( 3 khóc h¸t.) + Hai khæ ®Çu: Sù tr¨n trë vµ lêi mêi gäi lªn ®­êng. + 9 khæ tiÕp: k.väng vÒ víi ND, gîi l¹i nh÷ng kØ niÖm vÒ k.c víi nghÜa t×nh ND, ®Êt n­íc. +4 khæ cuèi: khóc h¸t lªn ®­êng s«i næi, tin t­ëng say mª II. Ph©n tÝch: 31' ? §äc 4 c©u ®Ò tõ, cho biÕt suy nghÜ cña em? ? §Ó diÔn t¶ ®iÒu nµy t.gi¶ sö dông h.¶nh nµo? ? §Þa danh T.b¾c cã ý nghÜa g×? ? 4 c©u ®Ò tõ cã MQH nh­ thÕ nµo víi b.th¬? 1. Bèn c©u ®Ò tõ: 4' CLV nªu lªn c¸i kh«ng khÝ vui vÎ t­ng bõng cña ®oµn d©n c«ng trong c«ng cuéc XD ®Êt n­íc'' Tæ quèc bèn bÒ lªn tiÕng h¸t''->T.b¾c cho¸n hÕt t©m hån n.th¬, toµn bé b.th¬ diÔn t¶ ý ®ã''T©m hån..'' - H×nh t­îng, chi tiÕt mang ý nghÜa biÓu t­îng. *H.t­îng con tµu: §©y lµ biÓu t­îng cho k.väng ra ®i tho¸t khái c.sèng c¸ nh©n chËt hÑp, ®Õn víi nh÷ng miÒn xa x«i, ®Õn víi ND, §N, víi nh÷ng ­íc m¬ -> ngän nguån cña c¶m høng NT. *§Þa danh T.b¾c: - 1 ®Þa danh cô thÓ cña ®Êt n­íc. - 1 vïng ®Êt xa x«i, Tæ quèc bao la, cuéc sèng réng lín cña ND trªn mäi miÒn ®Êt n­íc. -> 4 c©u kh¸i qu¸t réng, chøa 2 h.¶nh: TQ vµ ND. CLV nãi= thñ ph¸p ph©n th©n nãi víi mäi ng­êi, nãi víi chÝnh m×nh.... Bµy tá k.väng hoµ nhËp, cèng hiÕn cho TQ, cho ND, ®ång thêi k.väng cña ng chiÕn sÜ t×m vÒ víi ngän nguån s¸ng t¹o NT. ? Sù tr¨n trë..... ®­îc diÔn t¶ = h.¶nh nµo? T¸c dông? ? K.väng lªn TB nh»m môc ®Ých g×? 2. Sù tr¨n trë vµ lêi mêi gäi lªn ®­êng:3' - Tµu ®ãi nh÷ng vÇng tr¨ng. Hµng lo¹t c©u hái. - Tµu gäi anh.. - Ch¼ng cã th¬... - T©m hån anh. -> K.väng ra ®i, lêi kªu gäi h·y trë vÒ víi chÝnh lßng m×nh -> t×m ®Õn t©m hån m×nh vµ t×nh nghÜa s©u nÆng ? ...®­îc thÓ hiÖn trong nh÷ng c¶m xóc t.c¶m cô thÓ nµo? ? N.th¬ nhí g×? ? T©m tr¹ng n.th¬...? ? Nh÷ng kØ niÖm nµo sèng l¹i trong t©m t­ n.th¬? §­îc diÔn t¶ NTN? ? ThÓ hiÖn qua chi tiÕt NT nµo? ? NhËn xÐt c¸ch x­ng h«? ? Nh÷ng chi tiÕt cô thÓ gîi c¶m nh»m môc ®Ých g×? ? Hoµi niÖm cña n.th¬? ? Qua ®ã em hiÓu t.c¶m cña n.th¬ NTN? ? Tõ ®ã ý th¬ thÓ hiÖn NTN? ? TriÕt lÝ nµy cã kh« khan kh«ng? V× sao? ?Liªn t­ëng thÓ hiÖn qua h.¶nh nµo? 3. K.väng vÒ víi ND, gîi nhí kØ niÖm k.c víi t×nh nghÜa cña ND, §N- Hoµi niÖm: 19' -Lêi mêi gäi lªn T.b¾c còng chÝnh lµ vÒ víi nh÷ng kØ niÖm ®Ñp trong lßng m×nh vÒ cuéc k.c, khóc h¸t hoµi niÖm. §¸nh thøc dËy + Qóa khø.;+ K.väng trong t­¬ng lai;+ C¶m høng s¸ng t¹o.. -Nhí: +10 n¨m k.c; + Rõng nói anh hïng.;+Nay: d¹t dµo tr¸i chÝn... ngh×n n¨m sau.... -NiÒm h¹nh phóc lín lao trë vÒ víi ND. ->1 lo¹t h.¶nh so s¸nh liªn t­ëng ( khæ 5 ) GÆp l¹i ND: + Nai vÒ suèi cò.; +Cá ®ãn giªng hai + Chim Ðn gÆp mïa; +§øa trÎ th¬... Gîi:- th©n thuéc gÇn gòi, niÒm vui, h¹nh phóc tõng khao kh¸t. -Ngän nguån cña sù sèng, sù nu«i d­ìng che chë c­u mang. -KØ niÖm vÒ t×nh nghÜa qu©n d©n c¸ n­íc. Chi tiÕt cô thÓ, gîi c¶m. +Gîi l¹i nh÷ng kØ niÖm, nh÷ng h×nh ¶nh tiªu biÓu cho sù hi sinh vµ t×nh nghÜa th¾m thiÕt cña ND trong k.c. Con, nhí:+ Anh con- suèt 1 ®êi. T¶ thùc +E con-10 n¨m trßn... +Nhí mÕ- mïa dµi, trän ®êi. -> C¸ch x­ng h« th©n t×nh ruét thÞt, nh­ t×nh m¸u mñ. => B»ng chi tiÕt cô thÓ gîi c¶m t.gi¶ kh¾c ho¹ nhiÒu con ng víi nh÷ng hi sinh thÇm lÆng lín lao, t×nh th­¬ng che chë ®ïm bäc trän vÑn + Nhí c¶nh:- Nhí b¶n... nhí ®Ìo.. - N¬i nµo qua lßng... Nh÷ng c¶nh quen thuéc, b×nh th­êng cña T.b¾c th«i mµ sao còng gîi nhí l¹ lïng. =>BiÓu lé lßng biÕt ¬n s©u nÆng, sù g¾n bã ch©n thµnh nh÷ng xóc ®éng th¾m thiÕt cña 1 tÊm lßng, 1 tr¸i tim nh÷ng c©u th¬ ®­îc viÕt = sù tr¶i nghiÖm cña chÝnh n.th¬ qua k.c-> gîi h.¶nh míi ®Ñp. -TriÕt lÝ s©u s¾c, suy nghÜ kh¸i qu¸t. +Khi ta ë.. Khi ta ®i... ->TriÕt lÝ mµ kh«ng kh« khan -> C¶m xóc ch©n thµnh cña con ng..-> t¸c ®éng n¬i s©u kÝn cña lßng ng-> nhí tíi quª h­¬ng, lµng xãm nÎo ®­êng ®· qua. + Liªn t­ëng bÊt ngê: A bçng nhí em... §ét ngét- t¸o b¹o; giµu Ên t­îng c¶m gi¸c- ®Ëm tÝnh triÕt lÝ. -> So s¸nh ®éc ®¸o thó vÞ míi l¹, ®Çy tÝnh trÝ tuÖ, h.¶nh gÇn gòi th©n thuéc nhÊt víi ng miÒn nói. Nçi nhí trong t.yªu gi÷a A víi E lµ tÊt yÕu nh­ quy luËt cña ®Êt trêi'' §«ng vÒ nhí rÐt''... cßn t.yªu ®Ñp, quý'' C¸nh kiÕn hoa vµng'' -> më réng t.yªu con ng, quª h­¬ng ®Êt n­íc ë ®©u th¾m thiÕt t×nh ng ë ®ã lµ quª h­¬ng. Tãm l¹i: kÕt hîp c¶m xóc vµ suy t­ëng , n©ng c¶m xóc t.c¶m lªn trong nh÷ng suy ngÉm triÕt lÝ- §ã lµ thµnh c«ng cña ®o¹n th¬ nµy ?ThÓ hiÖn t©m tr¹ng g× cña n.th¬? ? NhËn xÐt g× vÒ giäng th¬ vµ thñ ph¸p NT? ? C©u th¬'' RÏ ng­êi..'' ''VÞn tay'' gîi em suy nghÜ g×? 4. Khóc h¸t lªn ®­êng: 5' -S«i næi tin t­ëng say mª. - TiÕng gäi cña ND, cña ®êi sèng thµnh sù th«i thóc, thµnh lêi giôc gi·, kh«ng thÓ chÇn chõ, kh«ng thÓ c­ìng ®­îc + ¢m h­ëng s«i næi. + H. ¶nh biÓu t­îng Èn dô RÏ: ng ®i rÊt ®«ng VÞn: ý nãi gióp ®ì, n©ng ®ì nhau lªn ®­êng. H.¶nh con tµu trë thµnh h.¶nh trung t©m. III. Tæng kÕt: 2' ? Nªu nh÷ng ®Æc s¾c vÒ NT 1. NghÖ thuËt: - Sù s¸ng t¹o h.¶nh: liªn t­ëng phong phó, c¶m xóc g¾n víi suy t­ëng. -Thñ ph¸p Èn dô, so s¸nh ®­îc sö dông réng r·i, ®a d¹ng vµ linh ho¹t. 2. Néi dung: - B.th¬ lµ c¶m xóc ch©n thµnh, s©u s¾c vµ riªng t­ + T.c¶m h­íng vÒ ND, §N. + Nh÷ng kØ niÖm nÆng nghÜa t×nh trong cuéc k.c chèng P- ngän nguån c¶m høng s¸ng t¹o NT. * Cñng cè: 2' ? X¸c ®Þnh c©u t¶ lêi ®óng: ''TiÕng h¸t con tµu'' cña CLV lµ: - Khóc h¸t hoµi niÖm vÒ k.c. - T×nh nghÜa thuû chung víi CM, TB. - Ngän nguån s¸ng t¹o NT. - Kh«ng ph¶i nh÷ng ®iÒu trªn. ( §óng: 1,2,3.) III. H­íng dÉn häc, lµm bµi tËp: 1' 1. Bµi cò: - N¾m néi dung bµi häc - Häc thuéc lßng ®o¹n 2. - B×nh gi¶ng 2 c©u th¬'' Khi ta ë...'' 2. Bµi míi So¹n bµi'' C¸c vÞ La H¸n...'

File đính kèm:

  • docTiet 40 Tieng hat con tau.doc
Giáo án liên quan