SKKN Phương pháp giải toán phản ứng cộng Hiđro vào nguyên tử Cacbon chứa liên kết PI của Hiđrocacbon không no

CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA PHƯƠNG PHÁP

Trong phân tử của các hiđrocacbon không no có chứa liên kết đôi C = C (trong đó có 1 liên kết và một liên kết ), hoặc liên kết ba C C (1 và 2 ). Liên kết là liên kết kém bền vững, nên khi tham gia phản ứng, chúng dễ bị đứt ra để tạo thành sản phẩm chứa các liên kết bền vững hơn. Trong giới hạn của đề tài tôi chỉ đề cập đến phản ứng cộng hiđro vào liên kết của hiđrocacbon không no, mạch hở.

Khi có mặt chất xúc tác như Ni, Pt, Pd, ở nhiệt độ thích hợp, hiđrocacbon không no cộng hiđro vào liên kết pi.

Ta có sơ đồ sau:

Hỗn hợp khí X gồm Hỗn hợp khí Y gồm

Phương trình hoá học tổng quát:

CnH2n+2-2k + kH2 CnH2n+2 [1] (k là số liên kết trong phân tử)

Tuỳ vào hiệu suất của phản ứng mà hỗn hợp Y có hiđrocacbon không no dư hoặc hiđro dư hoặc cả hai còn dư.

 

doc19 trang | Chia sẻ: trangtt2 | Ngày: 11/07/2022 | Lượt xem: 359 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu SKKN Phương pháp giải toán phản ứng cộng Hiđro vào nguyên tử Cacbon chứa liên kết PI của Hiđrocacbon không no, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẢI DƯƠNG TRƯỜNG THPT NAM SÁCH II ™™&˜˜ PHƯƠNG PHÁP GIẢI TOÁN PHẢN ỨNG CỘNG HIĐRO VÀO NGUYÊN TỬ CACBON CHỨA LIÊN KẾT PI CỦA HIĐROCACBON KHÔNG NO MÔN: Hóa học KHỐI LỚP: 11 NHẬN XÉT CHUNG ĐIỂM THỐNG NHẤT Bằng số: Bằng chữ:. Giám khảo số 1: Giám khảo số 2:. Năm học 2010 – 2011 SỞGIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẢI DƯƠNG TRƯỜNG: THPT NAM SÁCH II ™™&˜˜ Số phách PHƯƠNG PHÁP GIẢI TOÁN PHẢN ỨNG CỘNG HIĐRO VÀO NGUYÊN TỬ CACBON CHỨA LIÊN KẾT PI CỦA HIĐROCACBON KHÔNG NO MÔN: Hóa học TÁC GIẢ: Hå ThÞ HuyÒn ĐÁNH GIÁ CỦA NHÀ TRƯỜNG THPT MỞ ĐẦU I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Trong quá trình dạy và học môn Hóa học, bên cạnh việc nắm vững lý thuyết, bài tập hóa học được coi là một phần không thể thiếu trong việc củng cố kiến thức, rèn luyện những kĩ năng cơ bản cho học sinh . Thông qua việc giải bài tập, học sinh rèn luyện tính tích cực, trí thông minh, tự lập, sáng tạo, bồi dưỡng hứng thú trong học tập môn Hóa học. Việc lựa chọn phương pháp thích hợp để giải bài tập lại càng có ý nghĩa quan trọng hơn. Mỗi bài tập có thể có nhiều phương pháp giải khác nhau. Nếu biết lựa chọn phương pháp hợp lý, sẽ giúp học sinh nắm vững bản chất của các hiện tượng hoá học. Qua hai năm giảng dạy tôi nhận thấy rằng, khả năng giải toán Hóa học của các em học sinh còn hạn chế, đặc biệt là giải toán Hóa học hữu cơ vì những phản ứng trong hoá học hữu cơ thường xảy ra không theo một hướng nhất định và không hoàn toàn. Trong đó dạng bài tập về phản ứng cộng hiđro vào nguyên tử cacbon chứa liên kết pi của các hợp chất hữu cơ là một ví dụ. Khi giải các bài tập dạng này học sinh thường gặp những khó khăn dẫn đến thường giải rất dài dòng, nặng nề về mặt toán học không cần thiết thậm chí không giải được vì quá nhiều ẩn số. Nguyên nhân là học sinh chưa tìm hiểu rõ, chưa nắm vững các định luật hoá học và các hệ số cân bằng trong phản ứng hoá học để đưa ra phương pháp giải hợp lý. Xuất phát từ suy nghĩ muốn giúp học sinh không gặp phải khó khăn và nhanh chóng tìm được đáp án đúng trong quá trình học tập mà dạng toán này đặt ra. Chính vì vậy tôi chọn đề tài: “PHƯƠNG PHÁP GIẢI TOÁN PHẢN ỨNG CỘNG HIĐRO VÀO NGUYÊN TỬ CACBON CHỨA LIÊN KẾT PI CỦA HIĐROCACBON KHÔNG NO”. II. MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI Thấy được tầm quan trọng của việc giải các bài tập hóa học trong việc dạy học Hóa học. Trình bày một số bài toán cộng H2 vào liên kết pi của hiđrocacbon không no. Học sinh nắm được một trong các phương pháp giải nhanh đối với các bài toán trắc nghiệm hữu cơ. III. Ý TƯỞNG CỦA ĐỀ TÀI Chọn một số bài tập về phản ứng cộng H2 vào liên kết pi của hidrocacbon không no và đưa ra phương pháp giải chúng để nâng cao tính sáng tạo, và tạo hứng thú học tập cho học sinh lớp 11 – THPT. III. NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI Học sinh biết được cơ sở của phương pháp giải toán cộng H2 vào nguyên tử cacbon chứa liên kết pi của hiđrocacbon không no. Thông qua hệ thống bài tập đưa ra làm cho học sinh hiểu, rèn luyện và vận dụng chúng khi làm các bài tập trắc nghiệm khách quan. NỘI DUNG I. CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA PHƯƠNG PHÁP Trong phân tử của các hiđrocacbon không no có chứa liên kết đôi C = C (trong đó có 1 liên kết và một liên kết ), hoặc liên kết ba CC (1 và 2). Liên kết là liên kết kém bền vững, nên khi tham gia phản ứng, chúng dễ bị đứt ra để tạo thành sản phẩm chứa các liên kết bền vững hơn. Trong giới hạn của đề tài tôi chỉ đề cập đến phản ứng cộng hiđro vào liên kết của hiđrocacbon không no, mạch hở. Khi có mặt chất xúc tác như Ni, Pt, Pd, ở nhiệt độ thích hợp, hiđrocacbon không no cộng hiđro vào liên kết pi. Ta có sơ đồ sau: Hỗn hợp khí X gồmHỗn hợp khí Y gồm Phương trình hoá học tổng quát: CnH2n+2-2k + kH2 CnH2n+2 [1] (k là số liên kết trong phân tử) Tuỳ vào hiệu suất của phản ứng mà hỗn hợp Y có hiđrocacbon không no dư hoặc hiđro dư hoặc cả hai còn dư. Dựa vào phản ứng tổng quát [1] ta thấy: - Trong phản ứng cộng H2, số mol khí sau phản ứng luôn giảm (nX > nY) và số mol khí giảm chính bằng số mol khí H2 phản ứng: Mặt khác, theo định luật bảo toàn khối lượng thì khối lượng hỗn hợp X bằng khối lượng hỗn hợp Y (mX = mY). Ta có: Viết gọn lại : [3] - Hai hỗn hợp X và Y chứa cùng số mol C và H nên : + Khi đốt cháy hỗn hợp X hay hỗn hợp Y đều cho ta các kết quả sau : Do đó, khi làm toán, nếu gặp hỗn hợp sau khi đi qua Ni/to đem đốt (thu được hỗn hợp Y) thay vì tính toán trên hỗn hợp Y (thường phức tạp hơn trên hỗn hợp X) ta có thể dùng phản ứng đốt cháy hỗn hợp X để tính số mol các chất như: pư,. nhiđrocacbon(X) = nhiđrocacbon(Y) + Số mol hiđrocacbon trong X bằng số mol hiđrocacbon trong Y: [5] 1) Xét trường hợp hiđrocacbon trong X là anken Ta có sơ đồ: Phương trình hoá học của phản ứng: CnH2n + H2 CnH2n+2 Đặt - Nếu phản ứng cộng H2 hoàn toàn thì: + TH1: Hết anken, dư H2 Vậy: [6] + TH2: Hết H2, dư anken Vậy: [7] + TH3: Cả 2 đều hết Vậy: [8] Nếu phản ứng cộng H2 không hoàn toàn thì còn lại cả hai: CnH2n + H2 CnH2n+2 Ban đầu: a b Phản ứng: x x x Sau phản ứng: (a-x) (b-x) x nX = a + b nY = a – x + b – x + x = a + b – x = nX – x x = nX – nY . Nhận xét: Dù phản ứng xảy ra trong trường hợp nào đi nữa thì ta luôn có: phản ứng = nanken phản ứng = nankan = nX – nY [9] Hay : phản ứng = Vanken phản ứng = VX – VY Do đó khi bài toán cho số mol đầu nX và số mol cuối nY ta sử dụng kêt quả này để tính số mol anken phản ứng. Nếu 2 anken có số mol a, b cộng hiđro với cùng hiệu suất h, ta có thể thay thế hỗn hợp hai anken bằng công thức tương đương: . Chú ý: Không thể dùng phương pháp này nếu 2 anken không cộng H2 với cùng hiệu suất. 2) Xét trường hợp hiđrocacbon trong X là ankin Ankin cộng H2 thường cho ta hai sản phẩm CnH2n-2 + 2H2 CnH2n+2 [I] CnH2n-2 + H2 CnH2n [II] Nếu phản ứng không hoàn toàn, hỗn hợp thu được gồm 4 chất: anken, ankan, ankin dư và hiđro dư. Ta có sơ đồ : II. BÀI TẬP ÁP DỤNG Bài 1: Trong một bình kín dung tích không đổi ở điều kiện chuẩn chưa etilen và H2 có bột Ni xúc tác. Đun nóng bình một thời gian sau đó đưa bình về nhiệt độ ban đầu ( 0oC). Cho biết tỉ khối hơi của hỗn hợp đầu và hỗn hợp sau phản ứng so với H2 lần lượt là 7,5 và 9. Phần trăm thể tích của khí C2H6 trong hỗn hợp khí sau phản ứng là: A. 40% B. 20% C. 60% D. 50% Bài giải: = 7,5.2 = 15; = 9.2 = 18 Các yếu tố trong bài toán không phụ thuộc vào số mol cụ thể của mỗi chất vì số mol này sẽ bị triệt tiêu trong quá trình giải. Vì vậy ta tự chọn lượng chất. Để bài toán trở nên đơn giản khi tính toán, ta chọn số mol hỗn hợp X là 1 mol (nX = 1 mol)mX = mY = 15 (g) Dựa vào [3] và [6] ta có: = (mol) %VC2H6 = (1/6 : 5/6) .100% = 20%. Chọn đáp án B. Bài 2: Hỗn hợp khí X chứa H2 và hai anken kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng. Tỉ khối của X đối với H2 là 8,3. Đun nóng nhẹ X có mặt xúc tác Ni thì nó biến thành hỗn hợp Y không làm mất màu nước brom và có tỉ khối đối với H2 là 83/6. Công thức phân tử của hai anken và phần trăm thể tích của H2 trong X là: A. C2H4 và C3H6; 60% B. C3H6 và C4H8; 40% C. C2H4 và C3H6; 40% D. C3H6 và C4H8; 60% Bài giải: = 8,3.2 = 16,6; = Vì hỗn hợp Y không làm mất màu nước Br2 nên trong Y không có anken Tự chọn lượng chất, chọn số mol hỗn hợp X là 1 mol (nX = 1 mol) mX = 16,6g Dựa vào [3] và [6] ta có: n2 anken = 1- 0,6=0,4 mol Dựa vào khối lượng hỗn hợp X: Ta có: m2 anken = mX - = 16,6 – 0,6.2 = 15,4 (g). Suy ra = 14= 38,5 2 < = 2,75 < 3 CTPT: C2H4 và C3H6; . Chọn A. Bài 3: (Đề TSCĐ năm 2009) Hỗn hợp khí X gồm H2 và C2H4 có tỉ khối so với He là 3,75. Dẫn X qua Ni nung nóng, thu được hỗn hợp khí Y có tỉ khối so với He là 5. Hiệu suất của phản ứng hiđro hoá là: A. 25% B. 20% C. 50% D. 40% Bài giải: = 3,75.4 = 15; = 5.4 = 20 Tự chọn lượng chất, coi nX = 1 mol Dựa vào [3] ta có: ; Dựa vào [9] ta có: Áp dụng sơ đồ đường chéo : . Chọn C. Bài 4: (Đề TSĐH KB năm 2009) Hỗn hợp khí X gồm H2 và một anken có khả năng cộng HBr cho sản phẩm hữu cơ duy nhất. Tỉ khối của X so với H2 bằng 9,1. Đun nóng X có xúc tác Ni, sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn, thu được hỗn hợp khí Y không làm mất màu nước brom; tỉ khối của Y so với H2 bằng 13. Công thức cấu tạo của anken là: A. CH3-CH=CH-CH3. B. CH2=CH-CH2-CH3. C. CH2=C(CH3)2. D. CH2=CH2. Bài giải: = 9,1.2 = 18,2; = 13.2 = 26 Vì hỗn hợp Y không làm mất màu nước Br2 nên trong Y không có anken. Tự chọn lượng chất, chọn số mol hỗn hợp X là 1 mol mX = 18,2gam. Dựa vào [3] và [6] ta có: nanken = 1- 0,7=0,3 mol Dựa vào khối lượng hỗn hợp X: . CTPT: C4H8. Vì khi cộng HBr cho sản phẩm hữu cơ duy nhất nên chọn A. Bài 5: Hỗn hợp khí X chứa H2 và một ankin. Tỉ khối của X đối với H2 là 3,4. Đun nóng nhẹ X có mặt xúc tác Ni thì nó biến thành hỗn hợp Y không làm mất màu nước brom và có tỉ khối đối với H2 là 34/6. Công thức phân tử của ankin là : A. C2H2 B. C3H4 C. C4H6 D. C4H8 Bài giải: = 3,4.2 = 6,8; = Vì hỗn hợp Y không làm mất màu nước Br2 nên trong Y không có hiđrocacbon không no.Tự chọn lượng chất, chọn số mol hỗn hợp X là 1 mol (nX = 1 mol)mX = 6,8 (g) Dựa vào [3] ta có: ; Dựa vào [2] Theo [1] nankin (X) = Dựa vào khối lượng hỗn hợp X: . n = 2. CTPT: C2H2. Chọn A. Bài 6: Hỗn hợp X gồm 3 khí C3H4, C2H2 và H2 cho vào bình kín dung tích 8,96 lít ở 00C, áp suất 1 atm, chứa ít bột Ni, nung nóng bình một thời gian thu được hỗn hợp khí Y. Biết tỉ khối của X so với Y là 0,75. Số mol H2 tham gia phản ứng là: A. 0,75 mol B. 0,30 mol C. 0,10 mol D. 0,60 mol Bài giải: Dựa vào [3] ta có: . Chọn C Bài 7 : (Đề TSĐH khối A – 2010) Đun nóng hỗn hợp khí X gồm 0,02 mol C2H2 và 0,03 mol H2 trong một bình kín (xúc tác Ni), thu được hỗn hợp khí Y. Cho Y lội từ từ vào bình nước brom (dư), sau khi kết thúc các phản ứng, khối lượng bình tăng m gam và có 280 ml hỗn hợp khí Z (đktc) thoát ra. Tỉ khối của Z so với H2 là 10,08. Giá trị của m là: A. 0,205 B. 0,585 C. 0,328 D. 0,620 XY Theo định luật bảo toàn khối lượng: mX = mY = tăng + mZ Ta có: 0,02.26 + 0,03.2=+0,252 = 0,58 – 0,252= 0,328 gam. Chọn C. Bài 8: Hỗn hợp khí X chứa H2 và một hiđrocacbon A mạch hở. Tỉ khối của X đối với H2 là 4,6. Đun nóng nhẹ X có mặt xúc tác Ni thì nó biến thành hỗn hợp Y không làm mất màu nước brom và có tỉ khối đối với H2 là 11,5. Công thức phân tử của hiđrocacbon là: A. C2H2 B. C3H4 C. C3H6 D. C2H4 Bài giải: = 4,6.2 = 9,2; = 11,5.2 = 23 Vì hỗn hợp Y không làm mất màu nước Br2 nên trong Y không có hiđrocacbon không no. Tự chọn lượng chất, chọn số mol hỗn hợp X là 1 mol (nX = 1 mol) mX = 9,2g . Dựa vào [3] ta có: ; Dựa vào [2] . Vậy A không thể là anken vì nanken = n hiđro pư = 0,6 mol (vô lý vì nX = 1 mol) loại C, D. Ta thấy phương án A, B đều có CTPT có dạng CnH2n-2. Với công thức này thì nA (X) = Dựa vào khối lượng hỗn hợp X: . . CTPT: C2H2. Chọn B Bài 9: Cho 4,48 lít hỗn hợp khí X gồm CH4, C2H2, C2H4, C3H6, C3H8 và V lít khí H2 qua xúc tác Niken nung nóng đến phản ứng hoàn toàn. Sau phản ứng ta thu được 5,20 lít hỗn hợp khí Y. Các thể tích khí đo ở cùng điều kiện. Thể tích khí H2 trong Y là A. 0,72 lít B. 4,48 lít C. 9,68 lít D. 5,20 lít Bài giải : Dựa vào [5] ta có : Vhiđrocacbon (Y) = Vhiđrocacbon (X) = 4,48 lít Thể tích H2 trong Y là: 5,2 - 4,48=0,72 lít. Chọn A Bài 10: Cho 22,4 lít hỗn hợp khí X (đktc) gồm CH4, C2H4, C2H2 và H2 có tỉ khối đối với H2 là 7,3 đi chậm qua ống sứ đựng bột Niken nung nóng ta thu được hỗn hợp khí Y có tỉ khối đối với H2 là 73/6. Số mol H2 đã tham gia phản ứng là : A. 0,5 mol B. 0,4 mol C. 0,2 mol D. 0,6 mol Bài giải: = 7,3.2 = 14,6; = ; nX = 1 mol Dựa vào [2] và [3] nY = 0,6 mol; . Chọn B Bài 11: (Đề TSCĐ năm 2009) Hỗn hợp khí X gồm 0,3 mol H2 và 0,1 mol vinylaxetilen. Nung X một thời gian với xúc tác Ni thu được hỗn hợp khí Y có tỉ khối so với không khí là 1. Nếu cho toàn bộ Y sục từ từ vào dung dịch brom (dư) thì có m gam brom tham gia phản ứng. Giá trị của m là A. 32,0 B. 8,0 C. 3,2 D. 16,0 Bài giải: Vinylaxetilen: phân tử có 3 liên kết nX = 0,3 + 0,1 = 0,4 mol; mX = 0,3.2 + 0,1.52 = 5,8 gam mY = 5,8 gam =29 . Dựa vào [2] chỉ bão hoà hết 0,2 mol liên kết , còn lại 0,1.3 – 0,2=0,1 mol liên kết sẽ phản ứng với 0,1 mol Br2. . Chọn D. Bài 12: Đun nóng hỗn hợp khí X gồm 0,06 mol C2H2, 0,05 mol C3H6 và 0,07 mol H2 với xúc tác Ni, sau một thời gian thu được hỗn hợp khí Y gồm C2H6, C2H4, C3H8, C2H2 dư, C3H6 dư và H2 dư. Đốt cháy hoàn toàn hỗn hợp Y rồi cho sản phẩm hấp thụ hết vào dung dịch nước vôi trong dư. Khối lượng bình dung dịch nặng thêm là: A. 5,04 gam. B. 11,88 gam. C. 16,92 gam. D. 6,84 gam. Bài giải: Vì hàm lượng của C, H trong A và B là như nhau nên để đơn giản khi tính toán thay vì đốt B bằng đốt A: C2H2 + 2,5O2 2CO2 + H2O 0,06 mol 0,12 0,06 C3H6 + 4,5O2 3CO2 + 3H2O 0,05 0,15 0,15 2H2 + O2 2H2O 0,07 0,07 Khối lượng bình tăng bằng khối lượng CO2 và khối lượng H2O. . Chọn C. Bài 13: Cho 1,904 lít hỗn hợp khí A (đktc) gồm H2 và hai anken kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng đi qua bột Ni, nung nóng hoàn toàn thu được hỗn hợp khí B, giả sử tốc độ của hai anken phản ứng là như nhau. Mặt khác, đốt cháy hoàn toàn hỗn hợp B thu được 8,712 gam CO2 và 4,086 gam H2O. Công thức phân tử của hai anken là: A. C2H4 và C3H6 B. C4H8 và C5H10 C. C5H10 và C6H12 D. C3H6 và C4H8 Bài giải nA = 1,904 : 22,4 = 0,085 (mol) = 8,712 : 44 = 0,198 (mol) = 4,086 : 18 = 0,227 (mol) Vì hàm lượng của C, H trong A và B là như nhau nên để đơn giản khi tính toán thay vì đốt B bằng đốt A: x x x 2H2 + O2 → 2H2O y y Suy ra y= - = 0,227 – 0,198 = 0,029 (mol) x = nA - = 0,085 – 0,029 = 0,056 (mol) = 0,198 : 0,056 = 3,53 3 < = 3,53 < 4 C3H6 và C4H8. Chọn đáp án D. III. MỘT SỐ BÀI TẬP TƯƠNG TỰ Bài 1: Hỗn hợp X gồm một olefin M và H2 có khối lượng phân tử trung bình 10,67 đi qua Ni nung nóng thu được hỗn hợp Y có tỉ khối so với H2 bằng 8. Biết M phản ứng hết. CTPT của M là: A. C3H6 B. C5H10 C. C4H8 D. C2H4 Bài 2: Một hỗn hợp gồm một ankin và H2 có thể tích bằng 8,96 lít ( đktc) và mX = 4,6 g. Cho hỗn hợp X qua Ni nóng, phản ứng hoàn toàn cho ra hỗn hợp khí Y có tỉ khối so với hỗn hợp X bằng 2. Số mol H2 phản ứng, khối lượng và CTPT của ankin là: A. 0,2 mol H2; 4g C3H4 B. 0,16 mol H2; 3,6g C2H2 C. 0,2 mol H2; 4g C2H2 D. 0,3 mol H2; 2g C3H4 Bài 3: (Bài 6.11 trang 48 sách bài tập Hoá 11 nâng cao) Cho hỗn hợp X gồm etilen và H2 có tỉ khối so với H2 bằng 4,25. Dẫn X qua bột Ni nung nóng (hiệu suất phản ứng hiđro hoá anken bằng 75%), thu được hỗn hợp Y. Tính tỉ khối của Y so với H2. Các thể tích khí đo ở đktc. ĐS: Bài 4: Cho 22,4 lít hỗn hợp khí X (đktc) gồm CH4, C2H4, C2H2 và H2 có tỉ khối đối với H2 là 7,3 đi chậm qua ống sứ đựng bột Niken nung nóng ta thu được hỗn hợp khí Y có tỉ khối đối với H2 là 73/6. Cho hỗn hợp khí Y di chậm qua bình nước Brom dư ta thấy có 10,08 lít (đktc) khí Z thoát ra có tỉ khối đối với H2 bằng 12 thì khối lượng bình đựng Brom đã tăng thêm A. 3,8 gam B. 2,0 gam C. 7,2 gam D. 1,9 gam Bài 5: Một hỗn hợp khí X gồm Ankin A và H2 có thể tích 15,68 lít. Cho X qua Ni nung nóng, phản ứng hoàn toàn cho ra hỗn hợp khí Y có thể tích 6,72 lít (trong Y có H2 dư). Thể tích của A trong X và thể tích của H2 dư lần lượt là (các thể tích đo ở điều kiện tiêu chuẩn) A. 2,24 lít và 4,48 lít B. 3,36 lít và 3,36 lít C. 1,12 lít và 5,60 lít D. 4,48 lít và 2,24 lít. Bài 6: (Đề TSĐH KA năm 2008) Đun nóng hỗn hợp khí X gồm 0,06 mol C2H2 và 0,04 mol H2 với xúc tác Ni, sau một thời gian thu được hỗn hợp khí Y. Dẫn toàn bộ hỗn hợp Y lội từ từ qua bình đựng dung dịch brom (dư) thì còn lại 0,448 lít hỗn hợp khí Z (ở đktc) có tỉ khối so với O2 là 0,5. Khối lượng bình dung dịch brom tăng là: A. 1,04 gam. B. 1,20 gam. C. 1,64 gam. D. 1,32 gam. Bài 7: Hỗn hợp khí X chứa H2 và một anken. Tỉ khối của X đối với H2 là 9. Đun nóng nhẹ X có mặt xúc tác Ni thì nó biến thành hỗn hợp Y không làm mất màu nước brom và có tỉ khối đối với H2 là 15. Công thức phân tử của anken là A. C2H4 B. C3H6 C. C4H8 D. C4H6 Bài 8: (Bài 6.10 trang 43 sách bài tập Hoá 11) Hỗn hợp khí A chứa H2 và một anken. Tỉ khối của A đối với H2 là 6,0. Đun nóng nhẹ A có mặt xúc tác Ni thì nó biến thành hỗn hợp B không làm mất màu nước brom và có tỉ khối đối với H2 là 8,0. Xác định công thức phân tử và phần trăm thể tích từng chất trong hỗn hợp A và hỗn hợp B. ĐS: Hỗn hợp A: C3H6 (25,00%); H2 (75,00%) Hỗn hợp B: C3H8 (33%); H2 (67%) Bài 9: (Bài 6.11 trang 43 sách bài tập Hoá 11) Hỗn hợp khí A chứa H2 và hai anken kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng. Tỉ khối của A đối với H2 là 8,26. Đun nóng nhẹ A có mặt xúc tác Ni thì nó biến thành hỗn hợp B không làm mất màu nước brom và có tỉ khối đối với H2 là 11,80. Xác định công thức phân tử và phần trăm thể tích của từng chất trong hỗn hợp A và hỗn hợp B. ĐS: Hỗn hợp A: C3H6 (12%); C4H8 (18%); H2 (70%) Hỗn hợp B: C3H8 (17%); C4H10 (26%); H2 (57%) Bài 10: Cho 8,96 lít hỗn hợp khí X gồm C3H8, C2H2, C3H6, CH4 và H2 đi qua bột Niken xúc tác nung nóng để phản ứng xảy ra hoàn toàn, sau phản ứng ta thu được 6,72 lít hỗn hợp khí Y không chứa H2. Thể tích hỗn hợp các hidrocacbon có trong X là: A. 5,6 lít B. 4,48 lít C. 6,72 lít D. 8,96 lít KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT Trong quá trình thực hiện đề tài này tôi nhận thấy, vận dụng được phương pháp này đối với bài toán cộng hiđro vào liên kết pi nói chung sẽ giúp cho quá trình giảng dạy và học tập môn hoá học được thuận lợi hơn rất nhiều bởi trong quá trình giải toán ta không cần phải lập các phương trình toán học (vốn là điểm yếu của học sinh) mà vẫn nhanh chóng tìm ra kết quả đúng, đặc biệt là dạng câu hỏi TNKQ mà dạng toán này đặt ra. Khi việc kiểm tra, đánh giá học sinh chuyển sang hình thức kiểm tra TNKQ, tôi nhận thấy, trong quá trình tự học, học sinh tự tìm tòi, phát hiện được nhiều phương pháp khác nhau trong giải bài tập hoá học. Giúp cho niềm hứng thú, say mê trong học tập của học sinh càng được phát huy. Chính vì vậy, tôi nhận thấy nhà trường nên mở rộng đề tài, áp dụng cho toàn khối, nhất là trong việc ôn thi Đại học, Cao đẳng cho học sinh. Do năng lực và thời gian có hạn, đề tài có thể chưa bao quát hết được các loại, dạng của phương pháp. Các ví dụ được đưa ra trong đề tài có thể chưa thực sự điển hình. Rất mong sự đóng góp ý kiến bổ sung cho cho đề tài để thực sự góp phần giúp học cho việc giảng dạy và học tập môn hoá học trong nhà trường phổ thông ngày càng tốt hơn. Xin chân thành cảm ơn. TÀI LIỆU THAM KHẢO [1]. Phương pháp giải bài tập Hoá học Hữu cơ PGS.TS Nguyễn Thanh Khuyến – NXB ĐHQG Hà Nội, năm 2006 [2]. Phương pháp giải bài tập Hoá học 11, Tập 2 TS. Cao Cự Giác - NXB ĐHQG Hà Nội 2008 [3]. Chuyên đề bồi dưỡng Hoá học 11 Nguyễn Đình Độ - NXB Đà Nẳng 2006 [4]. Sách bài tập Hoá học lớp 11- NXBGD Hà Nội, năm 2007 [5]. Sách giáo khoa Hoá học lớp 11- NXBGD Hà Nội, năm 2007 [6]. Đề tuyển sinh ĐH, CĐ các năm 2007, 2008, 2009, 2010 [7]. Các dạng toán và phương pháp giải Hóa 11 (Phần hữu cơ) Lê Thanh Xuân – NXB GD, năm 2008. [8]. 450 bài tập trắc nghiệm hiđrocacbon Ths.Cao Thị Thiên An – NXB ĐHQG Hà Nội, năm 2007.

File đính kèm:

  • docskkn_phuong_phap_giai_toan_phan_ung_cong_hidro_vao_nguyen_tu.doc