Giáo án ngữ văn 12 - Phần lý luận văn học, sự phát triển của lịch sử văn học

Mục Đích Yêu cầu:

* Giúp HS có cái nhìn tổng quát về VH bằng cách liên kết các TG, TP đã học thành một đường dây theo thứ tự thời gian từ đó hình thành ở các em ý thức về LS của VH

* Hiểu được quan hệ của sự vận động của VH với sự vận động của LSXH và những qui luật nội tại của VH HS nắm được

* HS nắm được một số khái niệm khi khảo sát LSVH: p/c, thể loại, trường phái.

.Công việc chuẩn bị:

1/ GV: Soạn giáo án, đọc tư liệu tham khảo

2/ HS: Đọc SGK, soạn bài theo câu hỏi

Các bước lên lớp:

1/ Ổn định tổ chức lớp: Kiểm tra sĩ số

2/ Kiểm tra bài cũ : Bài soạn của HS ở nhà

3/ Giảng bài mới :

 

doc165 trang | Chia sẻ: luyenbuitvga | Ngày: 25/02/2014 | Lượt xem: 579 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Giáo án ngữ văn 12 - Phần lý luận văn học, sự phát triển của lịch sử văn học, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
PhÇn Lý LuËn V¨n Häc Sù Ph¸t TriÓn Cña LÞch Sö V¨n Häc TiÕt theo ch­¬ng tr×nh: 1-2 Ngµy so¹n : Ngµy gi¶ng : Môc §Ých Yªu cÇu: * Gióp HS cã c¸i nh×n tæng qu¸t vÒ VH b»ng c¸ch liªn kÕt c¸c TG, TP ®· häc thµnh mét ®­êng d©y theo thø tù thêi gian tõ ®ã h×nh thµnh ë c¸c em ý thøc vÒ LS cña VH * HiÓu ®­îc quan hÖ cña sù vËn ®éng cña VH víi sù vËn ®éng cña LSXH vµ nh÷ng qui luËt néi t¹i cña VH HS n¾m ®­îc * HS n¾m ®­îc mét sè kh¸i niÖm khi kh¶o s¸t LSVH: p/c, thÓ lo¹i, tr­êng ph¸i.... .C«ng viÖc chuÈn bÞ: 1/ GV: So¹n gi¸o ¸n, ®äc t­ liÖu tham kh¶o 2/ HS: §äc SGK, so¹n bµi theo c©u hái C¸c b­íc lªn líp: 1/ æn ®Þnh tæ chøc líp: KiÓm tra sÜ sè 2/ KiÓm tra bµi cò : Bµi so¹n cña HS ë nhµ 3/ Gi¶ng bµi míi : TiÕn Tr×nh Bµi Gi¶ng: Mèi quan hÖ gi÷a ®êi sèng vµ v¨n häc rÊt phøc t¹p. ë ®©y bµi gi¶ng chØ ®Ò cËp ®Õn quan hÖ gi÷a XH vµ VH xÐt tõ gãc ®é vËn ®éng LS Hái: Em h·y cho biÕt gi÷a VH vµ XH cã mèi liªn hÖ víi nhau hay kh«ng? Mèi quan hÖ ®ã ®­îc thÓ hiÖn nh­ thÕ nµo? VD: SGK ( 132 ) Hái: Dùa vµo phÇn LSVHVN em h·y chøng minh r»ng LSVH kh«ng hoµn toµn ®ång nhÊt víi LS chung cña XH ? Tãm l¹i: LS VH lµ mét bé phËn cña LS chung cïng PT víi LSDT. Mét mÆt nã chÞu t¸c ®éng m¹nh cña §/S Xh vµ vËn ®éng theo h­íng ®i cña §/ S chung. MÆt kh¸c nã cßn PT dùa trªn nh÷ng qui luËt bªn trong, bÞ chi phèi bëi sù vËn ®éng n«i t¹i cña c¸c nh©n tè thuéc qu¸ tr×nh s¸ng t¸c. V× vËy kh«ng nªn ®ång nhÊt LSVH víi LS chung cña VH XH Trong nghiªn cøu VH cã 2 c¸ch kh¶o s¸t LSPT cña VH: + LÊy TP, nhµ v¨n vµ thêi kú lµm ®¬n vÞ nghiªn cøu + Gäi lµ ph­¬ng ph¸p lo¹i h×nh, lÊy kh¸i niÖm xu h­íng, trµo l­u, kiÓu s¸ng t¸c, p/c thÓ lo¹i lµm ®¬n vÞ kh¶o s¸t Hái: Lµm thÕ nµo ®Ó x¸c ®Þnh ®­îc giíi h¹n cña mét thêi kú VH ? Hái: ThÕ nµo gäi lµ mét trµo l­u VH ? Trµo l­u VH cã nh÷ng ®Æc ®iÓm g× ? * Trong LSVH thÕ giíi chØ ®Õn TK 18 míi cã trµo l­u: CN cæ ®iÓn, CN LM, trµo l­u hiÖn thùc, trµo l­u HTXHCN . ë VN trµo l­u lÇn ®Çu tiªn xuÊt hiÖn vµo kho¶ng nh÷ng n¨m 30: +LM: Th¬ míi, nhãm Tù Lùc V¨n §oµn: VTPhông, NCao, N. Hång, + HT: NCao, NCHoan, NTTè.. + HTXHCN: HCMinh, T. H÷u, CLViªn.. Hái ThÕ nµ lµ sù tiÕn bé trong v¨n häc ? *LS loµi ng­êi ®i tõ d· man ®Õn hiÖn ®¹i,tõ ®¬n gi¶n ®Õn phøc t¹p,tõ nghÌo nµn ®Õnphong phó.Sù PT cña VH kh«ng n»m ngoµi qui luËt ®ã Hái: Sù tiÕn bé trong VH cã kh¸c g× víi sù tiÕn bé trong c¸c liÜnh vùc KHKT ? I/ VËn ®éng cñaXH vµ vËn ®éng cña VH - VH cã sù g¾n bã víi sù vËn ®éng cña LSXH, XH biÕn ®æi tÊt sÏ dÉn ®Õn sù biÕn ®æi hoÆc thÕ nµy hoÆc thÕ kh¸c cña VH NÕu XH cã LS ph¸t triÓn cña m×nh th× VH còng cã LS cña VH. Nh­ng LSVH kh«ng hoµn toµn ®ång nhÊt víi LS chung cña XH xÐt c¶ vÒ ND vµ thêi ®iÓm VH: + ND: VH kh«ng ph¶i lµ toµn bé LS cña XH ®­îc ghi b»ng h×nh t­îng, ®ã lµ c«ng viÖc cña c¸c nhµ sö häc, chø kh«ng ph¶i c«ng viÖc chÝnh yÕu cña nhµ v¨n. + Thêi ®iÓm: Thêi ®iÓm kh«ng ph¶i tÊt c¶ c¸c mèc cña DT ®Òu lµ mèc ph©n ®Þnh cña c¸c thêi kú VH II/ Thêi Kú V¨n Häc - Thêi kú VH lµ mét giai ®o¹n LS mµ trong ®ã sù ph¸t triÓn cña VH mang nh÷ng nÐt riªng nµo ®ã, kh¸c víi giai ®o¹n tr­íc vµ sau ®ã - Tiªu chÝ ®Ó x¸c ®Þnh giíi h¹n thêi kú VH: + Cã tr­êng hîp ®iÓm mèc cña mét thêi kú trïng víi ®iÓm mèc trong LS chung cña DT ( VH 45- Nay) + Cã tr­êng hîp ®iÓm mèc cña mét thêi kú kh«ng liªn quan g× ®Õn c¸c sù kiÖn chÝnh trÞ- XH lín mµ g¾n liÒn víi nh÷ng ®Æc ®iÓm ®ã trong sù PT cña b¶n th©n VH III/ Trµo L­u V¨n Häc: - Kh¸i niÖm trµo l­u VH ®­îc dïng ®Ó chØ PT m¹nh mÏ cña VH trong mét giai ®o¹n nµo ®ã víi nh÷ng TP ®­îc s¸ng t¸c theo mét c­¬ng lÜnh chung mang hµng lo¹t ®Æc ®iÓm chung: + Trµo l­u lµ mét hiÖn t­îng cã T/C LS xuÊt hiÖn trong mét thêi ®iÓm nµo ®ã råi sau ®ã mÊt ®i +Tiªu chuÈn chñ yÕu ®Ó x¸c ®Þnh trµo l­u lµT/C cã c­¬ng lÜnh, tÝnh tù gi¸c cña viÖc tu©n theo 1 nguyªn t¾c, 1 t­ t­ëng chØo ®¹o nµo ®ã khi XD TP nghÖ thuËt ®­îc nhiÒu nhµ v¨n ñng hé vµ theo ®uæi. ChÝnh v× vËy c¸c trµo l­u th­êng t¹o ra c¸c tr­êng ph¸i g¾n liÒn víi chóng + Trµo l­u kh«ng cã ngay tõ ®Çu khi VH míi ph¸t sinh IV/ TiÕn Bé Trong v¨n häc -TiÕn bé trong VH béc lé ë sù ®æi míi kh«ng ngõng cña t­ duy NT, ë sù xuÊt hiÖn c¸c TP míi, c¸c gi¸ trÞ míi. Cµng PT, VH cµng phong phó h¬n Sù tiÕn bé trong VH ®éc ®¸o so víi c¸c lÜnh vùc KHKT ë chç: kh«ng ph¶i bao giê c¸i g× cã sau còng h¬n c¸i cã tr­íc vµ c¸i cã tr­íc th× kh«ng cßn gi¸ trÞ g× víi mai sau n÷a. Tr¸i l¹i do T/ C v÷ng bÒn, ®éc ®¸ovµ kh«ng lÆp l¹i hoµn c¶nh LSXH mµ trong ®ã TP ra ®êi, nhiÒu TP cña qu¸ khø vÉn hÊp dÉn ng­êi ®äc. Cñng cè dÆn dß: -Sù g¾n bã gi÷a VH víi LSXH còng nh­ sù kh¸c biÖt gi÷a VH víi LS H­íng dÉn häc bµi: T¹i líp: N¾m v÷ng néi dung bµi gi¶ng - ë nhµ : Häc bµi, so¹n bµi. C¸c gi¸ trÞ v¨n häc vµ tiÕp nhËn v¨n häc TiÕt theo ch­¬ng tr×nh: 3- 4 Ngµy so¹n : Ngµy gi¶ng : Môc ®Ých yªu cÇu - HS nhËn thøc ®­îc: TPVH kh«ng ph¶i chØ cã mét gi¸ trÞ mµ cã thÓ cã nhiÒu gi¸ trÞ kh¸c nhau c¨n cø vµo nh÷ng mÆt kh¸c nhau vÒ ND vµ NT cña TP. - N¾m ®­îc mét sè kh¸i niÖm quan träng dïng lµm tiªu chuÈn ®Ó x¸c ®Þnh gi¸ trÞ TP. TÇm quan träng cña v/® tiÕp nhËn VH, sù ®a d¹ng, phong phó trong c¸ch tiÕp nhËn VH Kh©u chuÈn bÞ : 1/ GV : So¹n gi¸o ¸n 2/ HS : §äc SGK, so¹n bµi theo c©u hái C¸c b­íc lªn líp: 1/ æn ®Þnh tæ chøc líp: kiÓm tra sÜ sè 2/ KiÓm tra bµi cò: VËn ®éng cña XH vµ vËn ®éng cña VH cã mèi quan hÖ víi nhau nh­ thÕ nµo ? Nghiªn cøu trµo l­u VH cÇn chó tíi nh÷ng ®iÓm nµo ? 3/ Gi¶ng bµi míi: ( GV giíi thiÖu phÇn vµo bµi ) TiÕn tr×nh bµi gi¶ng Gi¸ trÞ VH lµ mét v/® phøc t¹p, tr­íc hÕt cÇn ph©n biÖt 2 k/n: gi¸ trÞ VH vµ c¸c gi¸ trÞ VH _ Gi¸ trÞ VH kh«ng chØ kh¸c gi¸ trÞ sö dông cña s¶n phÈm L§ mµ cßn kh¸c gi¸ trÞ K.H, ®¹o ®øc Hái: Mét TPVH ®­îc ®¸nh gi¸ cao lµ mét TP ph¶i cã nh÷ng gi¸ trÞ nµo ? Hái: NhËn thøc b»ng TPVH kh¸c nhËn thøc c«ng tr×nh K.H ? + VH nhËn thøc th«ng qua h×nh t­îng + K.H nhËn thøc th«ng qua kh¸i niÖm Nh÷ng tri thøc nµy liªn quan ®Õn c¸ch ¨n, ë cña con ng­êi, cuéc ®/t cña con ng­êi víi thiªn nhiªn Hái: VH gióp cho con ng­êi cã nh÷ng hiÓu biÕt g× ? Hái: TiªuchuÈn ®Ó x¸c®Þnh gi¸ trÞ nhËn thøc cña TP ? Hái: Theo em gi¸ trÞ gi¸ trÞ t­ t­ëng, t×nh c¶m cña TPVH ®­îc béc lé ë nh÷ng mÆt nµo ? VD: + Cã nh÷ng bµi th¬ vang lªn nh­ mét tiÕng thÐt gµo , mét lêi kªu gäi + Cã nh÷ng bµi nh­ mét lêi nh¾n göi ©m thÇm +Cã nh÷ng bµi chØ lµ nh÷ng rung ®éng vÈn v¬ Hái: Mét TP cã gi¸ trÞ vÒ mÆt t­ t­ëng, t/c¶m lµ mét TP cÇn l­u ý ®Õn nh÷ng mÆt c¬ b¶n nµo trong TP ? Hái: C¸i hay, c¸i ®Ñp cña TP th­êng ®­îc béc lé ë nh÷ng ph­¬ng diÖn nµo ? Hái: lµm thÕ nµo ®Ó x/®Þnh gtrÞ cña c¸c yÕu tè NT trong TP ? Hái: thÕ nµo lµ tiÕp nhËn VH ?Nªu mét sè c¸ch tiÕp nhËn VH ? * GV gi¶ng: TiÕp nhËn VH chØ viÖc tiÕp thu c¸c s/ t¸c VH ( th¬ truyÖn , kÞch ) chø kh«ng ph¶i mäi s¸ng t¸c. - Nã chØ c¸ch tiÕp nhËn ®èi víi TPVH thiªn vÒ th­ëng thøc, c¶m thô chø kh«ng ph¶i nghiªn cøu, kh¶o cøu... Hái: Em h·y cho biÕt gi÷a TP vµ c«ng chóng cã mèi quan hÖ víi nhau nh­ thÕ nµo ? Hái: Khi tiÕp nhËn VH ng­êi ®äc th­êng cã nh÷ng c¸ch ®¸nh gi¸ kh¸c nhau, v× sao ? GV gi¶ng: - Do yÕu tè chñ quan: + Mçi ng­êi ®äc ®øng ë gãc ®é kh¸c nhau ®Ó quan s¸t, c¶m nhËn nªn cã nh÷ng ph¸t hiÖn kh¸c nhau + Tuú theo tr×nh ®é, løa tuæi, nghÒ nghiÖp, kinh nghiÖm sèng, ®Þa vÞ XH... Hái: Mèi quan hÖ gi÷a t/gi¶ víi b¹n ®äc ? GV gi¶ng: ë ®©y cã v/®Ò ®ång ®iÖu, ®ång t©m nh­ng còng cã v/®Ò tr×nh ®é, kinh nghiÖm sèng. §éc gi¶ cã thÓ hiÓu réng h¬n hoÆc kh¸c h¬n nhiÒu ®iÒu t/ gi¶ ®Þnh nãi Hái: H·y nªu mét sè c¸ch c¶m thô VH mµ em biÕt ? c¸ch c¶m thô nµo lµ tèt nhÊt v× sao ? I/ C¸c gi¸ trÞ VH: - Nãi ®Õn gi¸ trÞ VH lµ nãi ®Õn kiÓu gi¸ trÞ mµ con ng­êi t¹o ra nhê ho¹t ®éng s¸ng t¹o VH - Nãi ®Õn c¸c gi¸ trÞ VH lµ nãi ®Õn gi¸ trÞ cña TPVH, ®Õn nh÷ng tiªu chñ©n ®Ó ®¸nh gi¸ TPVH 1/ Gi¸ trÞ nhËn thøc: TPVH mang l¹i cho con ng­êi nhiÒu tri thøc vÒ c/s, sù kiÖn LS, c¸c chi tiÐt liªn quan ®Ðn sinh ho¹t cña . con ng­êi trong mét h/c¶nh XH, mét thêi ®¹i nµo ®ã _ Gi¸ trÞ nhËn thøc cña TPVH kh«ng chØ thÓ hiÖn ë chç gióp ta biÕt mµ cßn gióp ta hiÓu: + HiÓu ®êi: HiÓu c¸c v/® XH m×nh ®ang sèng, v/® thêi cuéc + HiÓu ng­êi: hiÓu t/c XH cña con ng­êi, c¸i tèt c¸i xÊu, sù phøc t¹p cña t/ giíi tù nhiªn vµ con ng­êi + HiÓu m×nh: Qu¸ tr×nh nhËn thøc vµ tù nhËn thøc - 3 k/n liªn quan ®Õn viÖc x¸c ®Þnh g/ trÞ cña TPVH vÒ ph­¬ng diÖn nhËn thøc: + TÝnh ch©n thùc + Sù s©u s¾c + TÝnh k/ qu¸t 1/ Gi¸ trÞ vÒ t­ t­ëng – t×nh c¶m: - VH kh«ng chØ lµ h/ ®éng nhËn thøc mµ cßn lµ mét h/ ®éng t×nh c¶m cña con ng­êi. ND t­ t­ëng – t/c¶m cña TPVH thÓ hiÖn ë 2 mÆt sau: + §ã lµ sù phong phó hay méc m¹c, gi¶n dÞ hay phøc t¹p, quyÕt liÖt hay l¹nh lïng cña nh÷ng rung ®éng c¶m xóc mµ t/gi¶ göi vµo TP. Dung l­îng cña TP phô thuéc vµo b¶n tÝnh, t©m huyÕt hay kinh nghiÖm sèng cña t/ gi¶ + V/®Ò néi dung XH nh©n v¨n vµ khuynh h­íng t/ t­ëng, t/ c¶m bbäc lé trong TP, th¸i ®é cña nhµ v¨n ®èi víi quª h­¬ng ®Êt n­íc, con ng­êi, c¸c v/® XH... - Tiªu chuÈn ®Ó x/ ®Þnh g/trÞ TP vÒ mÆt t/ t­ëng, t/c¶m: + Sù ch©n thµnh + Lßng nh©n ¸i hay CN nh©n ®aä + Lßng yªu n­íc + t/ thÇn chuéng ®¹o lý + Sù nh¹y c¶m vµ tinh tÕ 3/ Gi¸ trÞ vÒ thÈm mü _ Nãi ®Õn gi¸ trÞ thÈm mü lµ nãi ®Õn c¸i hay, c¸i ®Ñp cña TP. Muèn biÕt ®­îc c¸i hay, c¸i ®Ñp cña TP cÇn tËp trung PT c¸c yÕu tè HT cña TP: ng/ ng÷, k/cÊu, giäng ®iÖu, c¸ch XD n/ vËt, kÓ chuyÖn - PT g/ trÞ thÈm mü cÇn l­u ý mét sè ®iÓm sau: + PT t/chÊt ®iªu luyÖn, sù hoµn thiÖn, tay nghÒ cña nhµ v¨n trong viÖc ®iÒu khiÓn con ch÷, c¸ch miªu t¶, dÉn d¾t chuyÖn... + C¸ch diÔn t¶ cho thËt hay cho hÕt c¸i ý c¸i t×nh mµ m×nh muèn nãi, ng­êi ®äc còng c¶m thÊy nh­ ng­êi viÕt diÔn t¶ hé m×nh + TÝnh ®éc ®¸o cña TP II/ TiÕp nhËn v¨n häc: 1/ TiÕp nhËn v¨n häc lµ g× ? K/niÖm: SGK (146 ) - Cã nhiÒu thuËt ng÷ ®­îc dïng ®Ó chØ viÖc tiÕp thu TPVH: c¶m thô VH, ®äc tiÕp nhËn, phª b×nh VH...Tuy nhiªn cã 3 k/n chÝnh cÇn ph©n biÖt: + §äc: kh«ng ph¶i lµ h/ thøc duy nhÊt cña tiÕp nhËn VH, ng­êi ta cã thÓ nghe, nh×n hoÆc xem + TiÕp nhËn: chØ h/ ®éng tiÕp thu ( ®äc, nghe, nh×n ) nh÷ng TP do con ng­êi t¹o ra + TiÕp nhËn VH lµ mét trong nh÷ng c¸ch tiÕp nhËn nãi trªn. Nã cã 2 ®/ ®iÓm: 2/ T¸c phÈm vµ c«ng chóng: - TPVH khi ra m¾t tr­íc c«ngchóng ®­îc tiÕp nhËn theo nhiÒu kiÓu kh¸c nhau, sù kh¸c nhau cã nhiÒu møc ®é: + Môc ®Ých: th­ëng thøc, phª b×nh, nghiªn cøu + C¸ch c¶m thô: ng­êi thÝch mÆt nµy, ng­êi thÝch mÆt kh¸c + §¸nh gi¸, khen chª: t¸n ®ång, ph¶n b¸c... - Sù kh¸c nhau tr­íc hÕt lµ do b¶n th©n c«ng chóng ( yÕu tè chñ quan ) - ThËt ra c¸ch c¶m thô cña mçi ng­êi vÉn bÞ qui ®Þnh bëi yÕu tè kh¸ch quan kh¸c: + B¶n th©n TP cã nhiÒu nghÜa + M«i tr­êng v¨n ho¸ Xh trong ®ã c¸ nh©n sèng 3/ T¸c gi¶ vµ ng­êi ®äc: - T/ gi¶ vµ ng/ ®äc thËt ra còng lµ mét bé phËn cña v/®Ò TP vµ c«ng chóng. Trong VH,t/gi¶ vµ TP g¾n chÆt víi nhau - Mèi quan hÖ gi÷a t/ gi¶ víi ng­êi ®äc: + Sù tri ©m hiÓu nhau gi÷a ng­êi ®äc vµ ng­êi viÕt + Quan hÖ gi÷a ®äc gi¶ vµ t/ gi¶ kh«ng ph¶i mét chiÒu 4/ C¸ch c¶m thô v¨n häc: Cã nhiÒu c¸ch c¶m thô VH: + Ng­êi ®äc thiªn vÒ gi¶i trÝ th­êng tËp trung vµo cèt truyÖn, sè phËn c¸c nh©n vËt trong TP + Ng­êi ®äc cã v¨n ho¸ th­êng chó ý ®Õn ND t­ t­ëng cña TP + §äc kÕt hîp c¶ t/c¶m vµ lý trÝ, võa chó ®Õn cèt truyÖn, n/ vËt, võa chó ý ®Õn ND t­ t­ëng vµ sù s¸ng t¹o NT + §äc s¸ng t¹o còng lµ c¸ch c¶m thô VH Cñng cè bµi gi¶ng: - N¾m ®­î nét sè c¸ch tiÕp nhËn VH - Mèi quan hÖ gi÷a nhµ v¨n- TP- c«ng chóng H­íng dÉn häc bµi: - T¹i líp: n¾m ®­îc ND bµi gi¶ng - ë nhµ: häc bµi, so¹n bµi tiÕp theo PhÇn v¨n häc NguyÔn ¸i Quèc- Hå ChÝ Minh TiÕt theo ch­¬ng tr×nh: 8- 9 Ngµy so¹n : Ngµy gi¶ng : Môc ®Ých yªu cÇu: HS nhËn thøc ®­îc: quan ®iÓm s/ t¸c VH cña NAQ- HCM Qua sù nghiÖp VH lín lao cña Ng­êi, hiÓu B¸c lµ ng­êi anh hïng gi¶i phãng DT, danh nh©n v¨n ho¸ TG HiÓu ®­îc nh÷ng nÐt lín vÒ p/c NT cña HCM Kh©u chuÈn bÞ: 1/ GV: So¹n bµi, chuÈn bÞ t­ liÖu ®Ó gi¶ng d¹y: TËp th¬ NKTT, v¨n chÝnh luËn HCM, c¸c truyÖn ng¾n HCM 2/ HS : §äc bµi kh¸i qu¸t, so¹n bµi theo c©u hái, s­u tÇm c¸c TP th¬ vµ v¨n xu«i cña HCM C¸c b­íc lªn líp: 1/ æn ®Þnh tæ chøc líp, kiÓm tra sÜ sè 2/ KiÓm tra bµi cò: 3/ Gi¶ng bµi míi : TiÕn tr×nh bµi gi¶ng: HS ®äc phÇn giíi thiÖu tiÓu sö Hái: Cuéc ®êi cña NAQ- HCM nh÷ng ®iÒu g× ®¸ng chó ý? Hái : HHái: tr×nh bµy quan ®iÓm s/ t¸c cña HCM, em cã nhËn xÐt g× vÒ quan ®iÓm s¸ng t¸c Êy ? ®iÓm ®ã GV: HCM lµ ng­êi ®Æt nÒn mãng më ®­êng cho VHCM, Ng­êi am hiÓu s©u s¾c qui luËt ®Æc tr­ng cña ho¹t ®éng v¨n nghÖ tõ ph­¬ng diÖn t­ t­ëng c/trÞ ®Õn NT biÓu hiÖn Ng­êi x/ ®Þnh vÞ trÝ, vai trß to lín cña nghÖ sÜ trong sù nghiÖp ®/ tranh g/ phãng DT vµ p/ triÓn XH GV: TÝnh ch©n thËt biÓu hiÖn ë chç: + Miªu t¶ cho hay, cho ch©n thËt, cho hïng hån nh÷ng ®Ò tµi phong phó cña hiÖn thùc + Nªu g­¬ng ng­êi tèt, viÖc tèt, uèn n¾n, phª b×nh c¸i xÊu - CÇn chó ý ®Õn c¸i ®Ñp v¶ c¶m høng thi ca cña t/gi¶: + Chñ + Chñ quan: t©m hån th¬ giµ c¶m xóc + K/ quan: vÎ ®Ñp cña thiªn nhiªn Hái: c¸cTP v¨n CL cña HCM viÕt ra nh¾m môc ®Ých g× ? - V¨n CL giµu tÝnh c/®Êu ®Ó kÕt téi kÎ thï, v¹ch trÇn ©m m­u cña TD Ph¸p, M ü trong 2 cuéc c/tranh XL Hái: TruyÖn vµ ký ®­îc viÕt trong kho¶ng thêi gian nµo ? KÓ tªn nh÷ng TP tiªu biÓu GV: Ng­êi tÊn c«ng kÎ thï b»ng nhiÒu h×nh thøc linh ho¹t kh¸c nhau: Khi th× dùa vµo sù th©ti tai nghe m¾t thÊy..... dùa vµo t­ëng t­îng, ­íc ®o¸n, gi¶ ®Þnh.... Hái: H·y kÓ nh÷ng tËp th¬ tiªu biÓu cña NAQ- HCM ? Hái: ND næi bËt nhÊt cña tËp NKTT lµ g× ? VD: §i ®­êng, ChiÒu tèi, Gi¶i ®i sím.. VD: Bèn th¸ng råi, Tù khuyªn m×nh, nghe tiÕng gi· g¹o, ®i ®­êng... VD: Ng­êi b¹n tï....., Ch¸u bÐ trong...., Kh«ng ngñ ®­îc, èm nÆng, Mét ng­êi b¹n tï..... VD: Ng¾m Tr¨ng, Trêi höng, C¶nh chiÒu h«m.... Hái: H·y kÓ tªn mét sè bµi th¬ tiªu biÓu ? VD: P¾c Bã hïng vÜ, Tøc c¶nh P¾cPã Bµi ca du kÝch, Bµi ca sîi chØ Hái: P/ c¸ch næi bËt nhÊt tron s¸ng t¸c cña HCM lµ g× ? I/Vµi nÐt vÒ tiÓu sö HCM lµ ng­êi C/S CM kiªn c­êng trong suèt nöa TK ®/tranh gi¶i phãng DT. Trong SNCM lín lao cña Ng­êi cßn mét di s¶n ®Æc biÖt, ®ã lµ sù nghiÖp VH II/ Quan ®iÓm s¸ng t¸c v¨n häc: HCM xen v¨n nghÖ lµ mét ho¹t ®éng tinh thÇn phong phó, phôc vô cã hiÖu qu¶ cho SNCM Ng­êi chó ý ®Õn ®èi t­îng th­ëng thøc vµ tiÕp nhËn VC. VC trong thêi ®¹i CM ph¶i coi qu¶ng ®aÞ quÇn chóng lµ ®èi t­îng phôc vô. Tr­íckhi viÕt bao giê Ng­êi còng ®Æt c©u hái vµ tr¶ lêi: + ViÕt cho ai ? ( §èi t­îng ) + ViÕt ®Ó lµm g× ? ( Môc ®Ých ) + ViÕt c¸i g× ? ( Néi dung ) + viÕt nh­ thÕ nµo ? ( H×nh thøc ) - TPVC ph¶i cã tÝnh ch©n thËt N/XÐt: Quan ®iÓm vÒ v¨n ch­¬ng cña HCM lµ sù tiÕp thu kÕ thõa quan ®iÓm dïng v¨n ch­¬nglµm vò khÝ c/®Êu vµ ®­îc n©ng cao trong SN CMVS III/ Sù nghiÖp s¸ng t¸c VH: 1/ V¨n chÝnh luËn: - Môc ®Ých: ®/ tranh c/trÞ nh»m tÊn c«ng trùc diÖn kÎ thï, hoÆc thÓ hiÖn nh÷ng n/vô CM qua nh÷ng chÆng ®­êng LS VD: B¶n ¸n C§ thùc d©n Ph¸p TN ®éc lËp Lêi kªu gäi toµn Quèc K/C Di chóc 2/ TruyÖn vµ ký: - Kho¶ng nh÷ng n¨m 22- 25, NAQ viÕt mét sè truyÖn ký b»ng tiÕng Ph¸p rÊt ®Æc s¾c s¸ng t¹ovµ hiÖn ®¹i ( VD: SGK- 7 ) NXÐt: C¸ch viÕt c« ®äng, cèt truyÖn s¸ng t¹o, k/ cÊu ®éc ®¸o, ý t­ëng th©m thuý, chÊt trÝ tuÖ to¶ s¸ng trong h×nh t­îng - Thêi kú chèng Ph¸p: “ GiÊc ngñ 10 n¨m” (1949)víi bót danh TrÇn Lùc giµu t/thÇn l¹c quan vµ ý nghi· dù b¸o 3/ Th¬ ca: Gåm: + NKTT (133 bµi ) + Th¬ HCM ( 86 bµi ) + Th¬ ch÷ H¸n (36 bµi ) a/ TËp NKTT: - Lµ tËp th¬ tiªu biÓu nhÊt trong di s¶n th¬ ca cña HCM. TËp th¬ ®­îc s¸ng t¸c trong mét hoµn c¶nh ®Æc biÖt, lóc NAQ bÞ giam cÇm trong nhµ tï TGT tõ 29- 8- 42 ®Õn 10- 9- 43 - NKTT lµ tËp NKý b»ng th¬, ghi l¹i nh÷ng ®iÒu m¾t thÊy tai nghe trong nhµ tï vµ trªn ®­êng bÞ gi¶i lao + ChÊt ký t¹o nªn tÝnh ch©n thùc + ChÊt th¬ ph¶n ¸nh t©m hån vµ nh©n c¸ch cao ®Ñp cña ng­êi c/sÜ CM trong hoµn c¶nh nÆng nÒ vµ kh¾c nghiÖt nhÊt: vÎ ®Ñp t/thÇn, ý chÝ nghÞ lùc v­ît lªn khã kh¨n xiÒng xÝch ®Ó v­¬n tíi tù do + chøa ®ùng nh÷ng ba× häc nh©n sinh ®¹olý - NKTT lµ tËp th¬ chan chøa t/ c¶m nh©n ®¹o: + Phong th¸i ung dung, t©m hån nh¹y c¶m tr­íc vÎ ®Ñp cña c¶nh s¾c thiªn nhiªn + Trong hoµn c¶nh tï téi, Ng­êi vÉn h­íng tíi c¶m th«ng víi bao c/ ®êi bÊt h¹nh + Lßng yªu n­íc thiÕt tha, trong c¶nh ngé xa n­íc - NKTT lµ TP giµu g/ trÞ NT: + Tø th¬ s¸ng t¹o + H. ¶nh gîi c¶m + ThÓ th¬ tø tuyÖt T¹o nªn vÎ ®Ñp hµm sóc, linh ho¹t, tµi hoa b/ Ngßai NKTT, B¸c cßn viÕt nhiÒu bµi th¬ tr÷ t×nh ®éc ®¸o, méc m¹c, gi¶n dÞ ®Ó tuyªn truyÒn CM - K/C chèng Ph¸p, Ng­êi béc lé nhiÒu lo l¾ng vÒ vËn n­íc ( C¶nh khuya, C¶nh rõng VB ) ca ngîi søc m¹nh cña qu©n vµ d©n ta qua 2 cuéc k/c vµ niÒm vui th¾ng lîi( R»m th¸ng Giªng,Tin th¾ng trËn ) IV/ Phong c¸ch nghÖ thuËt: - TP cña NAQ- HCM cã p/c ®a d¹ng mµ thèng nhÊt, kÕt hîp s©u s¾c mèi quan hÖ gi÷a c/trÞ vµ v¨n ch­¬ng, gi÷a t/ t­ëng vµ NT, gi÷a truyÒn thèng vµ hiÖn ®¹i - P/C¸ch riªng: + V¨n CL: béc lé t­ duy s¾c s¶o, giµu tri thøc v¨n ho¸, g¾n lý luËn víi thùc tiÔn, vËn dông cã hiÖu qu¶ nhiÒu ph­¬ng thøc biÓu ®¹t + TruyÖn ký: ngßi bót chñ ®éng vµ s¸ng t¹o, lèi kÓ chuyÖn ch©n thùc, t¹o kh«ng khÝ gÇn gòi, khi lµ giäng ®iÖu ch©m biÕm s¾c s¶o th©m thuý vµ tinh tÕ.ChÊt trÝ tuÖ vµ tÝnh hiÖn ®¹i lµ nÐt ®Æc s¾c trong truyÖn ng¾n + Th¬ ca: cã p/c ®a d¹ng, nhiÒu bµi cæ thi hµm sóc, uyªn th©m, ®¹t chuÈn mùc cao vÒ NT V/ KÕt luËn: ( SGK- 12 ) Cñng cè bµi gi¶ng: HCM võa lµ ng­êi c/sÜ CM võa lµ nhµ v¨n nhµ th¬ lín Nh÷ng s¸ng t¸c chñ yÕu cña HCM vµ p/c næi bËt cña Ng­êi H­íng dÉn häc bµi: TaÞ líp: N¾m v÷ng bµi gi¶ng ë nhµ : Häc bµi vµ so¹n bµi tiÕp theo Vi Hµnh ( TrÝch “Nh÷ng bøc th­ gøi c« em hä” ) NguyÔn Ai Quèc TiÕt theo ch­¬ng tr×nh: 10- 11 Ngµy so¹n : Ngµy gi¶ng : Môc ®Ých yªu cÇu: HS n¾m ®­îc b»ng bót ph¸p trµo phóng ®Æc s¾c, t/gi¶ ®· phª ph¸n sù lè l¨ng kÖch cìm cña K. §Þnh trong chuyÕn y sang Ph¸p HiÓu vµ ®¸nh gi¸ ®­îc tµi n¨ng NT ®éc ®¸o cña NAQ Kh©u chuÈn bÞ: 1/ GV: S¹n gi¸o ¸n 2/ HS: §äc TP, so¹n bµi theo c©u hái C¸c b­íc lªn líp: 1/ æn ®Þnh tæ chøc líp: kiÓm tra sÜ sè 2/ KiÓm tra bµi cò: nªu ND cña TP “ NKTT” 3/ Gi¶ng bµi míi: TiÕn tr×nh bµi gi¶ng: Hái: Môc ®Ých cña NAQ khi s¸ng t¸c Vi hµnh ? Gäi HS ®äc TP Hái: §èi t­îng chÝnh mµ Vi hµnh ®¶ kÝch ? Hái: Nh»m ®¶ kÝch chuyÕn ®i cña K.§Þnh vµ lËt tÈy ©m m­u cñaTP P, NAQ ®· sö dông biÖn ph¸p NT g× ? GV: K.§Þnh lµ n/vËt trung t©m cña TP nh­ng l¹i v¾ng mÆt, kh«ng xuÊ hiÖn trong TP. Nh­ng ch©n dung cña K.§Þnh hiÖn lªn râ nÐtT/ gi¶ t×nh cê nghe ®­îc vµ ghi l¹i bé mÆt thËt cña hoµng ®Õ An Nam còng nh­ chuyÕn ®i cña K. §Þnh sang P Da mÆt bñng nh­ qu¶ chanh, ®Çu chôp c¸i chao ®Ìn, quÇn ¸o ®ñ thø lôa lµ, tay ®eo ®Çy nh÷ng nhÉn...... Hái: Sù cã mÆt cña K. §Þnh trªn ®Êt P gîi cho em suy nghÜ g× ? Hái: Em cã nhËn xÐt g× vÒ ch©n dung K. §Þnh ? T×m nh÷ng tõ ng÷, h/¶nh miªu t¶ ch©n dung K§Þnh Hái: ngßai n/vËt K§Þnh, mòi nhän ®¶ kÝch cßn nh»m vµo ®èi t­îng nµo ? GV: BÒ ngoµi truyªn cã vÎ b«ng ®ïa, nh­ng bªn trong t/gi¶ rÊt ®au lßngMÆt kh¸c nh÷ng ng­êi VN trªn ®Êt P cã mét b¶n lÜnh kiªn c­êng, kh«ng hÒ nao nóng tr­íc sù theo dâi cña mËt th¨m P I/ XuÊt xø, h/c s¸ng t¸c vµ ý ®å s¸ng t¸c - XuÊt xø: Vi hµnh ®­îc viÕt bµng tiÕng Ph¸p ®¨ng trªn b¸o “Nh©n ®¹o “ cña §CS, sè ra ngµy 19- 2 –23 - Hoµn c¶nh s/ t¸c: Gi÷a n¨m 1922 TD Ph¸p ®­a vua bï nh×n K. ®Þnh sang P dù cuéc ®Êu x¶o thuéc ®Þa ë MacX©y.Môc®Ých cña chóng lµ lõa ND P: ®©y lµ vÞ quèc v­¬ng An Nam hoµn toµn qui phôc MÉu quèc, sang P ®Ó c¶m t¹ c«ng ¬n b¶o hé, khai ho¸ cña MÉu quèc.Qua sù cã mÆt vµ th¸i ®é hÌn h¹ cña K.§Þnh, chóng muèn nãi víi ND P r»ng: T×nh h×nh § d­¬ng ®· æn ®Þnh, P cÇn nhiÖt t×nh ñng hé cuéc ®Çu t­ lín c¶u chÝnh phñ P vµo §. D­¬ng ®Ó khai th¸c xø thuéc ®Þa bÐo bë nµy vµ ®Ó tiÕp tôc ®em v¨n minh ®Õn khai ho¸ cho d©n b¶n xø - §Ó ®Ëp tan ©m m­u Êy, n¨m 1923, NAQ ®· viÕt mét lo¹t TP nh­: Lêi than....., Con Rång tre...tÊt c¶ ®Òu nh»m ®¶ kÝch chuyÕn ®i cña K.§Þnh vµ lËt tÈy ©m m­u cña chÝnh phñ P b»ng ngßi bót ch©m biÕm hÕt søc s¾c bÐn II/ Ph©n tÝch: Nhan ®Ò Vi hµnh lµ do dÞch gi¶ Phan Huy Th«ng ®Æt -Nhan ®Ò truyÖn: Nguyªn v¨n trong tiÕng P lµ: INC¤GNIT¤ cã nghÜa lµ: kh«ng ®Ó ng­êi ta biÕt, ®éi mét c¸i tªn kh«ng ph¶i lµ thËt Ng­êi P dïng tõ nµy víi ý b×nh th­êng còng cã khi víi ý nghÜa chª bai ng­êi lµm viÖc lÐn lót ¸m muéi nªn ph¶i dÊu tªn, kh«ng muèn ai biÕt NAQ dïng c¸i tªn INC¤GNIT¤ víi nhiÒu ý nghÜa tinh vi, ®éc gi¶ sÏ tù hái: chuyÖn thËt hay gi¶ ? Lµ INC¤GNIT¤ th× ch­a h¼n ®· lµ K§Þnh nh­ng t¹i sao l¹i ®óng víi K§Þnh nh­ vËy ? C¸i dông ý tinh vi cña t/gi¶ lµ ë chç h­ h­ thùc thùc Êy 1/ Néi dung: - Mòi nhän ®¶ kÝch chÝnh cña truyÖn chñ yÕu nh»m vµo K.§Þnh- tªn vua bï nh×n b¸n n­íc b»ng bót ph¸p trµo phóng, ch©m biÕm ®Æc s¾c - Mòi nhän ®¶ kÝch thø 2 lµ bän TD P trong ®ã cã bän mËt th¸m P 2/ NghÖthuËt: a/ T¹o t×nh huèng nhÇm lÉn: ( NhÇm tgi¶ víi K. §Þnh ®i vi hµnh ) * Cuéc ®èi tho¹i cña ®«i nam n÷ vÒ K. §Þnh + MÆt mòi : v« duyªn +Trang phôc: lè l¨ng kÖch cìm + §iÖu bé, cö chØ, th¸i ®é: nhót nh¸t, lóng ta lóng tóng N. XÐt: mét con ng­êi lè l¨ng, ng­êi ngîm - H¾n cã mÆt t¹i tr­êng ®ua, tiÖm cÇm ®å + K.§Þnh lµ1 tªn vua ¨n ch¬i xa xØ, tr¸c t¸ng b»ng må h«i n­íc m¾t cña ND, ¨n ch¬i ®Õn ch¸y c¶ tói, ph¶i ®i cÇm ®å “Nghe nãi «ng bÇu....thuª ®Êy” NXÐt: trong con m¾t cña ng­êi P, K. §Þnh chØ lµ mét trß ®ïa ®Ó gi¶u trÝ ,kh«ng h¬n, kh«ng kÐm, mét trß gi¶i trÝ kh«ng mÊt tiÒn - Th¸i ®é cña ng­êi P víi K.§Þnh: + “ H¾n ®Êy...xem h¾n k×a....”: lêi lÏ m¸t mÎ thËt s©u cay - Mòi nhän thø 2: +Tè c¸o TD P b¾t d©n thuéc ®Þa hót thuèc phiÖn, uèng r­îu cån “ Ph¶i ch¨ng ngµi........” + ChÕ diÔu bän mËt th¸m P: bÝ mËt theo dâi nh÷ng ng­êi VN yªu n­íc trªn ®Êt P mét c¸ch r¸o riÕt “ C¸c vÞ b¸m......” NxÐt: giäng v¨n hµi h­íc ch©m biÕm s©u cay Tãm l¹i: B»ng NT t¹o t×nh huèng nhÇm lÉn t/gi¶ ®¹t ®­îc 2 hiÖu qu¶ ch©m biÕm s©u s¾c ®ång thêi t¹o ®­îc søc thuyÕt phôc cao ®èi víi ng­êi ®äc Gi÷ ®­îc th¸i ®é kh¸ch quan ®èi ng­êi kÓ b/ Dïng h×nh thøc viÕt th­: - Th­ lµ thÓ v¨n tù do phãng tóng, gióp t/gi¶ cã thÓ ®æi giäng mét c¸ch tho¶i m¸i, tù nhiªn ( giäng tù nhiªn ®Õn giäng tr÷ t×nh ®Õn giäng hµi h­íc s©u cay ) - ChuyÓn c¶nh linh ho¹t ( PARI- Quª nhµ) - Liªn hÖ , t¹t ngang so s¸nh tho¶i m¸i: Tõ chuyÖn nä sang chuyÖn kia, tõ ®èi t­îng nµy sang ®èi t­îng kh¸c ( Tõ chuyÖn vuaThuÊn ®Õn vua PIE ®Õn chuyÖn ch©m biÕm K§Þnh ®Õn tè c¸o bän TD ) Tãm l¹i: Lèi viÕt th­ ®­îc sö dông s¸ng t¹o khiÕn cho TP ng¾n gän. §¶ kÝch cïng mét lóc ®­îc nhiÒu ®èi t­îng , ®¶ kÝch tõ nhiÒu phÝa, nhiÒu giäng ®iÖu kh¸c nhau t¹o nªn tÝnh hµi h­íc, cã søc hÊp dÉn ®èi ng­êi ®äc III/ Tæng kÕt: Vi hµnh lµ mét TP ®Çy tÝnh c/®Êu.Tuy ®­îc viÕt ra ®Ó ch©m biÕm ®¶ kÝch tªn vua bï nh×n K§Þnh, TP ®· ®¹t ®Õn tr×nh ®é cao: ch©m biÕm ®¶ kÝch s©u s¾c. d­êng nh­ mçi chi tiÕt, mçi c©u ch÷ ®Òu trë thµnh l­ìi dao s¾c, mét mòi tªn nhän nh»m vµo kÎ thï Cñng cè dÆn dß Bé mÆt cña K§Þnh qua bót ph¸p ch©m biÕm s©u s¾c Mé ( ChiÒu tèi ) Hå ChÝ Minh TiÕt theo ch­¬ng tr×nh: 12 Ngµy so¹n : Ngµy gi¶ng : Môc ®Ých yªu cÇu: Qua bµi th¬,gióp HS nhËn thøc ®­îc: chØ b»ng mét vµi nÐt ch©m ph¸, t/gi¶ ®· miªu t¶ c¶nh chiÒ tèi mªnh m«ng mµ ®Çm Êm,qua ®ã thÊy ®­îc t©m hån cao réng, kho¸ng ®¹t, lßng yªu thiªn nhiªn vµ con ng­êi cña B¸c C¶m nhËn ®­îc tinh thÇn hiÖn ®¹i vµ vÎ ®Ñp cæ ®iÓn cña bµi th¬ RÌn kü n¨ng c¶m thô vµ PT bµi th¬ tø tuyÖt Kh©u chuÈn bÞ: 1/ GV: So¹n gi¸o ¸n, tËp th¬ NKTT 2/ HS: So¹n bµi theo c©u hái C¸c b­íc lªn líp: 1/ æn ®Þnh tæ chøc líp: kiÓm tra sÜ sè 2/ KiÓm tra bµi cò: + Tr×nh bµy qua ®iÓm s¸ng t¸c vµ p/c¸ch NT cña NAQ- HCM ? + Nªu ND c¬ b¶n cña tËp NKTT, ®äc mét vµi bµi th¬ mµ em thuéc 3/ Gi¶ng bµi míi TiÕn tr×nh bµi gi¶ng: Hái: H·y nªu xuÊt xø vµ hoµn c¶nh ra ®êi cña bµi th¬ ? HS: §äc bµi th¬, ®èi chiÕu phiªn ©m víi b¶n dÞch, t×m nh÷ng chç dÞch ch­a s¸t Hái: hai c©u ®Çu cña bµi th¬ më ra kh«ng giianthêi, thêi gian nµo ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ kh«ng gian, thêi gian ®ã ? Hái: Cïng lµ h/¶nh mang c«ng thøc ­íc lÖ, nh­ng c¸ch miªu t¶ cña B¸c cã g× kh¸c ? Hái: Tõ ng÷ nµo dÞch ch­a s¸t so víi phiªn ©m ? Hái: Em cã nhËn xÐt g× vÒ t©m tr¹ng cña B¸c qua 2 c©u th¬ ®Çu ? GV: Nhµ th¬ kh«ng thÓ vui ®­îc,

File đính kèm:

  • docNgu van 12 tron bo.doc