Biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi A3 Trường mầm non Cao Xá hình thành kỹ năng làm việc theo nhóm thông qua hoạt động chơi

ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN TÂN YÊN TRƯỜNG MẦM NON CAO XÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “Biện pháp giúp trẻ 5 - 6 tuổi A3 Trường mầm non Cao Xá hình thành kỹ năng làm việc theo nhóm thông qua hoạt động chơi” Họ và tên: Hoàng Thị Bích Liên Trình độ chuyên môn: Cao đẳng Tổ: Mẫu giáo 5 - 6 tuổi A3 Chức vụ: Giáo viên Cao Xá, ngày 8 tháng 05 năm 2024 2 I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI Trẻ mầm non học bằng chơi, chơi mà học. Thông qua chơi, có rất nhiều kĩ năng được hình thành cho trẻ. Có thể kể tới những kỹ năng cơ bản cần thiết như: Kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tự phục vụ, kỹ năng tự tin, Trong đó kỹ năng làm việc theo nhóm là một kỹ năng quan trọng đối với trẻ mẫu giáo nói chung và đặc biệt là trẻ 5 - 6 tuổi nói riêng. Qua thực tế giảng dạy tại lớp, tôi nhận thấy trẻ trong lớp bước đầu đã có sự tạo nhóm trong các hoạt động chơi. Tuy nhiên kỹ năng làm việc nhóm còn bị rời rạc, không thường xuyên, thường chơi đơn lẻ, chưa hợp tác, chưa biết các phân chia công việc, hầu như chỉ mạng tính tự phát chứ chưa chủ động, tự giác từ trẻ. Giáo viên còn ít quan tâm, chưa tạo điều kiện cho trẻ được chơi nhóm nhiều, chưa chuyên sâu về việc định hướng kỹ năng làm việc nhóm, có thực hiện nhưng còn theo cảm tính, mơ hồ, thiếu sự đầu tư, chưa thật sự lấy trẻ làm trung tâm, do đó hiệu quả chưa cao. Vậy làm thế nào để thông qua chơi các cháu ở lớp tôi hình thành kỹ năng làm việc theo nhóm một cách tốt nhất ? Với suy nghĩ đó, tôi mạnh dạn đưa ra đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi hình thành kỹ năng làm việc theo nhóm thông qua hoạt động chơi” II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI Tìm ra một số kinh nghiệm trong việc hình thành kỹ năng hoạt động nhóm cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi. Giúp cho giáo viên tích lũy thêm được những biện pháp, thủ thuật giáo dục trong quá trình tổ chức hoạt động cho trẻ. Để trẻ có được những cơ hội tốt nhất hình thành một số kĩ năng cơ bản cho trẻ thông qua hoạt động chơi: Kỹ năng phát biểu ý kiến, kỹ năng tôn trọng ý kiến bạn, kỹ năng phân chia công việc, kỹ năng hợp tác với bạn. Thông qua hoạt động chơi trong và ngoài lớp học như: Hoạt động học, hoạt động góc, hoạt động chiều, hoạt động ngoài trời, hầu hết các kỹ năng của trẻ được hình thành. Trong đó kỹ năng làm việc theo nhóm cũng được thiết lập. III. ĐỐI TƯỢNG PHẠM VI NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI 1. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng là trẻ mẫu giáo 5 - 6 Tuổi A3 tại Trường MN Cao Xá Huyện Tân Yên 2. Phạm vi nghiên cứu - Sáng kiến này được nghiên cứu thực hiện tại lớp mẫu giáo 5 - 6 Tuổi A3 Trường MN Cao Xá Huyện Tân Yên Thời gian từ tháng 9/2023 đến tháng 5/2024 IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI Đây là đề tài thực tiễn mang ứng dụng cao nên tôi đã nghiên cứu và sử dụng các phương pháp sau: - Phương pháp trao đổi trò chuyện 3 - Phương pháp quan sát sư phạm - Phương pháp thực hành, thực nghiệm sư phạm - Phương pháp điều tra thực trạng học sinh V. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI 1. Cơ sở lý luận Trong các hoạt động học tập và hoạt động xã hội hiện nay, vai trò của nhóm chiếm vị trí vô cùng quan trọng. Người xưa thường nói “Một cây làm chẳng nên non, ba cậy chụm lại nên hòn núi cao” chính là đánh giá cao vai trò của nhóm trong công việc cũng như trong cuộc sống. Nhưng hơn thế nữa việc làm việc nhóm hiệu quả cũng giúp trẻ thuận lợi hơn trong công việc sau này, rèn luyện cho trẻ khả năng tổ chức tốt, lãnh đạo tốt, có được sự phối hợp ăn ý giữa các thành viên, quan trọng hơn cả là giúp trẻ có thêm sự gắn kết và có được tình bạn lâu bền trong học tập và đời sống, vì đôi khi tình bạn được xây dựng nên từ sự tin tưởng và ăn ý trong công việc với nhau Đối với trẻ thì làm việc nhóm không chỉ giúp trẻ hoàn thành công việc thuận lợi hơn mà còn giúp trẻ có thể tăng khả năng gắn kết cũng như hòa đồng với bạn bè trong lớp nhiều hơn. Trẻ cùng nhau hoạt động thì mọi hoạt động học cũng như chơi không còn cảm thấy nhàm chán, trẻ sẽ hứng thú tích cực hơn nhiều, khi trẻ hứng thú thì sẽ kích thích sự sáng tạo trong trẻ và việc lĩnh hội các kiến thức sẽ trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. 2. Cơ sở thực tiễn Đây là đề tài giúp cho trẻ có thể chủ động tham gia chơi nhóm, biết phân công công việc cho từng thành viên trong nhóm, hợp tác với bạn trong nhóm, diễn đạt ý tưởng của mình và của nhóm. Hoạt động vì lợi ích của nhóm.Trẻ ngày càng mạnh dạn hơn tích cực hơn, tự tin, nhạy bén hơn. Đặc biệt trẻ có thêm kỹ năng để giải quyết các tình huống xảy ra trong học tập và cuộc sống sau này.Trẻ thật sự hứng thú tích cực trong tất cả các hoạt động diễn ra tại lớp từ sinh hoạt, vui chơi và học tập. Trong quá trình thực hiện đề tài tôi đã gặp một số thuận lợi khó khăn như sau: 1. Thuận lợi - Ban giám hiệu nhà trường luôn tạo điều kiện thuận lợi về mọi mặt, quan tâm sát sao tới các hoạt động của trường, lớp, có những ý kiến đóng góp, chỉ đạo kịp thời nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ trong nhà trường. - Trẻ rất mạnh dạn, tự tin, thông minh, nhanh nhẹn trong các hoạt động, và luôn biết vâng lời cô. - Bản thân tôi là một giáo viên trẻ, có lòng yêu nghề, luôn cố gắng áp dụng những phương pháp đơn giản nhất, mang lại hiệu quả cao đối với việc hình thành kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ trong từng hoạt động. 2. Khó khăn - Giáo viên chưa tạo dựng được môi trường để trẻ có nhiều cơ hội tham gia hoạt động nhóm, các hoạt động chưa được xây dựng một cách khoa học, còn mang tính chất tình huống, nhất thời, chưa có có hệ thống. -Trong lớp còn một số trẻ nhút nhát, thiếu tự tin, chưa hào hứng tham gia vào các hoạt động của nhóm của tập thể. 4 - Nhận thức phụ huynh chưa đồng đều, chưa thật sự phối hợp với giáo viên trong việc hình thành các kĩ năng cho trẻ. - Khi phối hợp nghiên cứu khảo sát thực tế 30 trẻ 5 - 6 tuổi tại lớp, tôi khảo sát đầu vào về thực trạng thực hiện kỹ năng làm việc theo nhóm và có kết quả như sau: Bảng 1 BẢNG KHẢO SÁT THỰC TRẠNG ĐẦU NĂM CỦA TRẺ THÁNG 9/2023 (chưa áp dụng) THÁNG 9/2023 t t STT TIÊU CHÍ Đạ Chưa đạ Số Tỉ lệ Số Tỉ lệ lượng lượng Tr h ng thú khi tham gia ho ng 01 ẻ ứ ạt độ 8/30 26,6% 22/30 73,4% nhóm Trẻ có kỹ năng phát biểu ý kiến. 02 6/30 20% 24/30 80% 03 Trẻ có kỹ năng tôn trọng ý kiến bạn. 12/30 40% 19/30 60% 04 Trẻ có kỹ năng phân chia công việc. 5/30 16,6% 27/30 83,4% 05 Trẻ có kỹ năng hợp tác với bạn 6/30 20% 27/30 80% Tr có k ng c a 06 ẻ ỹ năng diễn đạt ý tưở ủ 4/30 13,3% 27/30 86,7% cả nhóm. - Thời gian đầu kỹ năng làm việc theo nhóm của trẻ đa số còn rất yếu. Đa số trẻ còn lớp quan sát cháu trên thực tế tôi rất thụ động, chờ đợi vào sự chỉ bảo của cô. - Điều đó cho thấy kỹ năng làm việc theo nhóm của trẻ còn rất thấp, cần có giải pháp can thiệp giúp trẻ hình thành và phát triển cho trẻ. - Từ việc khảo sát thực trạng này và qua thời gian ứng dụng đề tài vào việc giảng dạy, tôi đã tìm ra một số biện pháp giúp trẻ hình thành kỹ năng làm việc theo nhóm sau 3. Các biện pháp thực hiện biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi hình thành kỹ năng làm việc theo nhóm thông qua hoạt động chơi” 3.1.Biện pháp 1: Hình thành và phát triển cho trẻ một số kỹ năng cần có khi làm việc theo nhóm. Một số kỹ năng cần hình thành cho trẻ khi làm việc nhóm như: Kỹ năng phát biểu ý kiến, kỹ năng tôn trọng ý kiến bạn, kỹ năng phân chia công việc, kỹ năng hợp tác với bạn, kỹ năng diễn đạt ý tưởng của cả nhóm * Hình thành kỹ năng phân chia công việc cho trẻ Hướng dẫn trẻ phân công công việc khi làm việc nhóm là dạy trẻ cách phân chia việc cụ thể cho từng bạn trong nhóm. Để làm được điều này nhóm phải theo khả năng của mỗi bạn để tự chọn hay cắt cử bạn làm một việc nào đó. Đôi khi nhóm cần cử ra một người đứng đầu, tập hợp ý kiến chung của cả nhóm. Đó là nhóm trưởng. Lúc này vai trò của nhóm trưởng là người nhạy bén, nắm bắt khả năng của mỗi bạn trong nhóm 5 mà phân công công việc cho cụ thể. Là người hướng dẫn, giáo viên cần giải thích cho tất cả trẻ hiểu rằng khi đã cùng chung một nhóm thì cá nhân nào cũng phải được giao một công việc cụ thể để giúp nhóm hoàn thành nhiệm vụ chung, vì mục tiêu chung của nhóm. Hình ảnh trẻ phân công nhiệm vụ trong nhóm * Hình thành kỹ năng hợp tác với bạn Tôi định hướng cho trẻ biết làm việc theo nhóm tuy là kết quả của cả nhóm nhưng là kết quả của mỗi cá nhân lập thành. Muốn nhóm đạt kết quả tốt thì mỗi thành viên trong nhóm phải biết hợp tác với nhau. Hình ảnh trẻ hợp tác với bạn trong khi chơi hoạt động góc 6 Dần dần, với các hoạt động chơi khác nhau tôi cho các bé làm quen với cách hợp tác với bạn. Kỹ năng này đã được hình thành ở nhiều trẻ lớp tôi. Các bé đã biết cách hợp tác và hăng hái nêu ý kiến trong mỗi lần chơi. * Hình thành kỹ năng phát biểu ý kiến Tôi đã rất khó khăn để rèn kỹ năng này cho trẻ, vì đa số trẻ còn rụt rè nhút nhát chưa dám đưa ra chính kiến, một phần chưa quen, một phần sợ sai. Vì vậy, tôi đã động viên trẻ nói, nêu cảm xúc của mình ở mọi lúc mọi nơi. Thường xuyên khen ngợi trẻ dù trẻ vẫn còn nói nhỏ hoặc thiếu tự tin, tạo cơ hội cho trẻ được tham gia trong các nhóm chơi. Khi chơi nếu trẻ không nói thì cô gợi ý cho trẻ nói để bàn luận cùng nhóm, dần dần trẻ sẽ quen và mạnh dạn nêu ý kiến. Tôi cũng cho trẻ hiểu lợi ích khi đưa ra ý kiến, nhận xét trong nhóm. Mỗi người cần đóng góp ý kiến thì mới có thể đạt được kết quả tốt cho nhóm. Hình ảnh trẻ phát biểu ý kiến * Hình thành kỹ năng tôn trọng ý kiến của bạn Để hình thành được kỹ năng này tôi tạo ra nhiều tình huống và câu hỏi cho trẻ, thường xuyên nhắc nhở trẻ phải để tất cả các bạn trong nhóm trình bày ý kiến riêng của mình cho cả nhóm nghe, yêu cầu các bạn lắng nghe sau đó hỏi ý kiến cả nhóm. Nếu ý kiến đó không phù hợp thì chỉ có cả nhóm mới có quyền không chấp nhận thực hiện theo, chứ không cá nhân ai có quyền tự ý bác bỏ ý kiến của bạn mình khi chưa được nhóm thống nhất. Trên đây là một số kỹ năng chính cần có để trẻ tham gia làm việc nhóm một cách hiệu quả nhất. Bên cạnh đó tôi cũng chú ý giúp đỡ cho trẻ một số thói quen như: Giao tiếp với bạn, không ỷ lại vào bạn, tập giải quyết những vấn đề phát sinh trong quá trình làm việc để việc hoạt động theo nhóm của trẻ tốt hơn và đạt hiệu quả cao hơn. 7 3.2.Biện pháp 2: Hình thành kỹ năng làm việc theo nhóm cho trẻ thông qua các hoạt động chơi trong lớp học. Với trẻ chơi là một hoạt động chủ đạo, hiểu được điểu đó nên tất cả những nhiệm vụ cô muốn giao cho trẻ thực hiện tốt thì luôn phải thông qua các trò chơi. Trẻ thường có sức tập trung kém hơn người lớn, vì vậy các hoạt động cũng như trò chơi mà giáo viên xây dựng thì phải luôn tạo sự vui vẻ và hứng thú cho trẻ. Để hình thành và phát triển kỹ năng làm việc theo nhóm, tôi tổ chức, hướng dẫn trẻ thông qua các hoạt động chơi như: Chơi trong hoạt động góc, chơi trong hoạt động học, chơi trong hoạt động theo ý thích, chơi trong hoạt động lao động. * Chơi trong hoạt động góc Chơi trong hoạt động ở các góc là một môi trường rất tốt để giáo dục kỹ năng làm việc theo nhóm cho trẻ. Vì trong trò chơi sẽ có những tình huống mà nếu người chơi không phối hợp được với nhau thì sẽ không thể nào chơi được. Điều mà tôi quan tâm là phải làm sao để tạo những cơ hội giao tiếp, thảo luận và làm việc cùng nhau nhiều nhất. Bên cạnh đó tôi chú ý đến cách trẻ xử sự với nhau, phân chia vai chơi, cách trẻ giao nhiệm vụ khi chơi và giáo dục kịp thời cách trẻ ứng xử với bạn chơi cho tốt. Ví dụ góc xây dựng: Nếu trẻ không chịu chơi cùng nhau sẽ không thể xây được một công viên, ngôi nhà có vườn Bắt buộc trẻ phải tự thỏa thuận vai chơi như: Bạn kéo gạch, mang hoa mình và Toàn sẽ xây, Minh sẽ trồng hoa Trong quá trình chơi tôi hướng dẫn để trẻ giao nhiệm vụ cho từng thành viên trong nhóm. Tôi luôn gợi mở, động viên, khuyến khích, khen gợi để trẻ phát huy hết khả năng của bản thân và tinh thần đoàn kết của nhóm trẻ với nhau, xử lý những tình huống xảy ra trong quá trình trẻ chơi. Tất cả sẽ tạo ra sức mạnh để trẻ góp sức cùng nhau lĩnh hội tri thức. Hình ảnh trẻ thảo luận phân công vai chơi, tham gia chơi góc xây dựng 2.2 Chơi trong hoạt động học Trong tất cả các hoạt động học, tôi tận dụng tối đa cách học bằng các trò chơi. Thay vì tổ chức hoạt động cho từng cá nhân, tôi thường tổ chức cho trẻ tìm hiểu kiến 8 thức, luyện tập kỹ năng theo nhóm. Vừa để giờ học sinh động, vừa khai thác tiềm năng mỗi cá nhân, vừa tận dụng các trò chơi này để giúp trẻ hình kỹ năng làm việc theo nhóm. * Chơi trong các hoạt động phát triển nhận thức Tôi tận dụng mọi trò chơi có thể để chuyển giờ học thành giờ chơi cho trẻ. Đặc biệt là các trò chơi theo nhóm. Với hoạt động “Trò chuyện về ngày tết Trung thu” tôi định hướng trẻ chia làm ba nhóm chơi. Sau khi gợi ý chủ đề, mỗi nhóm được tôi phân công làm một nhiệm vụ khác nhau. Nhóm trang trí đèn lồng, nhóm trang trí đèn ông sao, nhóm bày mâm ngũ quả. Trước khi nhóm thực hiện tôi hỏi cả nhóm: “Điều đầu tiên khi về nhóm chơi các con sẽ làm gì?” Nếu trẻ chưa biết thì tôi định hướng cho trẻ thống nhất ý kiến sẽ làm gì. Sau đó cho mỗi trẻ tự chọn phân công việc của mình trong nhóm. Tôi định hướng tiếp “Để công việc được thuận tiện và hoàn thành nhanh chóng các con sẽ phối hợp với nhau như thế nào?” Sau khi các nhóm đã phân chia công việc thì trẻ tỏ thái độ hợp tác rất tốt. Kết quả là các bé rất hứng khởi, phối hợp nhịp nhàng tạo ra những chiếc đèn lồng, đèn ông sao, mâm ngũ quả thật đẹp thật ý nghĩa. Cuối cùng các nhóm cùng nói lên cách làm của nhóm mình. Nhóm một cả nhóm cùng diễn đạt ý tưởng, nhóm hai cử được bạn My, nhóm ba cử bạn Kiệt làm người đại diện cho nhóm. Và với các hoạt động chơi tương tự, mỗi hoạt tìm hiểu trẻ đều phải trải qua những quá trình phát biểu ý kiến, phân chia công việc, hợp tác cùng bạn hay diễn đạt ý tưởng sẽ giúp trẻ dần hình thành kỹ năng làm việc theo nhóm. Hình ảnh các nhóm bày mâm ngũ quả, trang trí đèn lồng * Chơi trong hoạt động phát triển thể chất 9 Vận động là hoạt động cần sự phối hợp đồng đội cao mới có thể mang lại hiệu quả. Vì vậy tôi cố gắng tích hợp trò chơi mang tính vận động vào để trẻ hứng thú cũng như biết đoàn kết phối hợp với nhau hơn. Ví dụ: Trong trò chơi “Chuyền nước”, nếu các đội biết phối hợp với nhau đoàn kết để đưa được những cốc nước đổ vào bình nhiều hơn thì là đội chiến thắng.Hoặc qua trò chơi đi trong đường hẹp vận chuyển lương thực vào doanh trại giáo dục cho học sinh tính tập thể, sức mạnh của nhóm. Hình ảnh trẻ chơi chuyền nước, chơi vận chuyển lương thực vào doanh trại * Chơi trong hoạt động âm nhạc Trong hoạt động âm nhạc tôi hướng tới các trẻ biểu diễn bài hát mang tính tập thể. Để thực hiện tốt các bạn trong nhóm phải thống nhất động tác và phối hợp nhịp nhàng với nhau mới có thể biểu diễn thành công. Bên cạnh đó tôi luôn quan sát và gợi ý cách phối hợp cho trẻ khi cần thiết. 10 Hình ảnh giờ hoạt động âm nhạc * Chơi trong hoạt động theo ý thích. Đây là hoạt động mà trẻ có cơ hội lựa chọn hoạt động mà trẻ ưa thích, trẻ được tự do giao tiếp, tự do kết bạn, tự do chọn đồ chơi, được trải nghiệm cảm giác hứng thú qua các trò chơi giúp trẻ tự tin vào bản thân mình. Đây là hoạt động mà những trẻ hay chơi với nhau sẽ tập hợp theo nhóm. Trẻ thể hiện rõ sự đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau trong nhóm chơi. Nắm bắt được điều này tôi để trẻ được tự do chọn trò chơi, tự do chọn bạn chơi. Tôi khơi gợi, hướng trẻ đến với trò chơi mà trẻ thích, rủ thêm bạn chơi. Còn lại tôi để trẻ được tự do tranh luận, tự do sáng tạo Hình ảnh trẻ chơi với các nguyên vật liệu thiên nhiên 11 * Chơi trong hoạt động lao động. Thông qua chơi trong hoạt động lao động tự phục vụ, tôi giúp trẻ nhận thức rằng không ai có thể làm việc hiệu quả nếu không có sự đoàn kết, hợp tác với các bạn. Bằng những việc làm hàng ngày như bày bàn ăn, bàn học, lau dọn bàn ăn, thu dọn đồ dùng sau khi chơi, xếp nệm gối tôi giúp trẻ học cách cùng làm việc với bạn. Khả năng hợp tác sẽ giúp trẻ biết cảm thông và san sẻ với các bạn. Tôi cũng cho trẻ tự nhận xét hiệu quả làm việc giữa cá nhân và tập thể. Một bạn tự thu dọn đồ dùng sau khi chơi sẽ như thế nào so với một tổ cùng thu dọn đồ dùng, từ đó trẻ rút ra kết quả và làm vốn kinh nghiệm cho mình. Khi trẻ phối hợp cùng nhau làm việc, tôi gợi ý cho trẻ hát, đọc thơ để tạo không khí vui tươi. làm việc mà như chơi, làm động lực giúp trẻ thực hiện nhiệm vụ được giao. Ngay từ đầu năm học tôi đã phân công nhiệm vụ cho từng tổ trực nhật theo ngày. Mỗi ngày một tổ giúp cô hoàn thành các cộng việc như cùng xếp bàn ăn, cùng trải nệm, cùng lau dọn xắp xếp đồ dùng, Sau mỗi ngày tôi đều cho các nhóm đánh giá nhóm trực nhật và có đánh giá ghi điểm vào sổ. Tôi thấy mỗi lần được điểm tốt các thành viên trong tổ đều rất vui mừng và lần sau, tổ sau đều cố gắng hơn. Lúc đầu tôi còn phải nhắc nhở, nhưng bây giờ những công việc đó như là việc hiển nhiên, không cần tôi phải nhắc mà bản thân các bạn trong tổ đều tự biết phân công công việc cho nhau. Nếu trẻ nào quên các bạn trong tổ hay bạn tổ khác tự biết và nhắc nhở cho bạn, không cần tôi phải nhắc lại nữa. Hình ảnh trẻ kê bàn ăn, lau dọn các góc 3.3.Biện pháp 3: Hình thành kỹ năng làm việc theo nhóm cho trẻ thông qua các hoạt động chơi ngoài lớp học. * Chơi trong hoạt động ngoài trời 12 Hoạt động ngoài trời luôn mang lại những niềm vui và hứng thú cho trẻ, không chỉ bởi ở không gian thay đổi mà môi trường ngoài trời luôn là cơ hội tốt để trẻ được tham gia các trò chơi tập thể, trò chơi nhóm. Tận dụng cơ hội này trò chơi mà tôi đưa ra không ngoài mục tiêu tập cho trẻ tinh thần hợp tác và làm việc nhóm hiệu quả. Giờ hoạt động có chủ đích tôi đưa ra chủ đề “Vệ sinh sân trường”. Tôi giao nhiệm vụ của các nhóm là: Nhặt lá rụng, bỏ rác vào thùng Tôi cho trẻ tự phân nhóm, các thành viên phân công, lựa chọn khu vực việc làm của nhóm mình sau đó tôi thống nhất lại nhiệm vụ trên sự thống nhất của trẻ để trẻ rõ hơn và về nhóm cùng thực hiện. Sau đó trẻ tập hợp nêu kết quả của nhóm cho cả lớp cùng nghe. Tôi giải thích cho trẻ biết đó là tác dụng của cách làm việc theo nhóm. Chơi trong hoạt động ngoài trời không thể thiếu các trò chơi vận động và trò chơi dân gian. Để chơi được các trò chơi trẻ không thể chơi một mình. Vì thế để chơi được thì hợp tác nhóm, tinh thần đồng đội là yêu cầu cần thiết của các trò chơi này. Nhiệm vụ của tôi là tìm thật nhiều trò chơi và tăng cường cho trẻ được chơi mỗi ngày. Tôi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi “Kéo co” như sau: Cách chơi: Trẻ chia 2 đội với số lượng trẻ tương đương nhau. 2 đội đứng 2 đầu dây, khi có hiệu lệnh kéo cả 2 đội kéo mạnh sợi dây về phía mình. Ngoài ra tôi ưu tiên tổ chức những trò chơi cần sự phối hợp giữa các trẻ với nhau như: Trò chơi “Rồng rắn”, “Nhảy bao bố”, “Trồng nụ trồng hoa”, “Cặp kè” Tận dụng mọi hình thức nhóm chơi có thể khi ra ngoài trời, trong nội dung chơi tự do tôi cũng hướng trẻ tham gia chơi chung với nhau. Hình ảnh trẻ chơi nhảy bao bố, chơi bắt vịt * Chơi trong hoạt động lễ hội, tham quan dã ngoại Trong năm học nhà trường luôn xây dựng kế hoạch tổ chức các hoạt động lễ hội, tham quan, dã ngoại Tôi đã dựa vào đó để xây dựng kế hoạch của lớp tổ chức, 13 hướng dẫn kỹ năng làm việc theo nhóm cho trẻ. Để hình thành và phát triển kỹ năng cho trẻ thì điều quan trọng nhất là phải luôn tạo cơ hội để trẻ được tham gia luyện tập thường xuyên, mọi cơ hội có thể. Có như vậy trẻ mới hình thành nên các kỹ năng một cách bền vững. Với hoạt động lễ hội nhóm trẻ sẽ được tham gia trong các buổi tổ liên hoan văn nghệ, vệ sinh sân trường Cách tổ chức tôi đưa ra mang hình thức chơi là chủ yếu. Hình ảnh múa văn nghệ ngày hội đa văn hóa, ngày tết trung thu Với hoạt động tham quan dã ngoại Nhân dịp đầu xuân năm mới cho trẻ thăm quan chùa phúc Sơn - Cao Xá tôi định hướng cho trẻ biết nội dung tham quan, đưa ra nội dung yêu cầu trẻ thực hiện. Nhóm trẻ chọn nội dung tìm hiểu mà trẻ thích, sau đó về trình bày những gì mình quan sát được cho cô và các nhóm còn lại được biết. Để có nội dung trình bày đòi hỏi mỗi thành viên trong nhóm phải quan sát về thống nhất nội dung với nhóm, thống nhất bạn đội trưởng trình bày tức là trẻ cũng phải trải qua một quá trình làm việc nhóm. 14 Hình ảnh trẻ thăm quan chùa Phúc Sơn - Cao Xá 3.4.Biện pháp 4: Tuyên truyền, phối hợp với phụ huynh trong việc hình thành kỹ năng làm việc theo nhóm cho trẻ. Để phụ huynh hiểu hơn về kỹ năng làm việc theo nhóm cho trẻ tôi thường tuyên truyền đến phụ huynh bằng các hình thức sau: * Tuyên truyền thông qua các buổi họp phụ huynh học sinh của lớp - Trong các cuộc họp phụ huynh học sinh của lớp, tôi thường dành nhiều thời gian để trao đổi kinh nghiệm chăm sóc, nuôi dạy trẻ theo khoa học và hỗ trợ cho phụ huynh những kiến thức đúng đắn về biện pháp giúp trẻ hình thành kỹ năng làm việc theo nhóm tiền đề trẻ tiếp bước vững vàng lên các cấp học tiếp theo. - Bên cạnh đó, yêu cầu phụ huynh phối hợp cùng cô giáo trong việc thống nhất phương pháp giáo dục trẻ: - Tin tưởng vào trẻ và năng lực của trẻ. - Tôn trọng ý kiến của trẻ, không áp đặt ý kiến của mình. - Không nói dài và nói nhiều, không đưa lời giải đáp có sẵn mà hãy đưa câu hỏi gợi mở để trẻ tự tìm tòi. - Không vội vàng phê phán đúng hay sai mà kiên trì giúp trẻ biết tranh luận và có thể đưa ra kết luận của mình. 15 Hình ảnh họp phụ huynh học sinh * Tuyên truyền qua góc cha mẹ cần biết + Hàng tuần dán kế hoạch hoạt động cho phụ huynh xem. + Thay đổi nội dung tuyên truyền sát với thực tiễn. + Treo các bài biết có nội dung tuyên truyền về các kỹ năng làm việc nhóm Giáo dục kỹ năng sống nói chung và kỹ năng làm việc theo nhóm nói riêng là việc làm hết sức quan trọng đòi hỏi sự tham gia của không chỉ ở nhà trường mà còn ở cả gia đình và xã hội. Bởi như Dorothy Holte đã nói “Cây giáo dục chỉ đơm hoa thơm và kết trái ngọt khi có sự chăm sóc và vun xới của nhà trường, gia đình và xã hội”. Hình ảnh bảng tuyên truyền 16 VI. KẾT QUẢ CỦA ĐỀ TÀI: Biện pháp đã được áp dụng, thử nghiệm trong thời gian từ ngày 22 tháng 9/2023 đến đến ngày 6 tháng 5/2024 ở tại lớp 5 - 6 Tuổi A3 trường MN Cao Xá đạt kết quả cụ thể sau: Bảng 2: BẢNG TỔNG HỢP KHẢO SÁT SAU KHI THỰC HIỆN BIỆN PHÁP THÁNG 5/2024 (Đã áp dụng) STT THÁNG 5/2024 TIÊU CHÍ Đạt Chưa đạt Số lượng Tỉ lệ Số Tỉ lệ lượng Trẻ hứng thú khi tham gia hoạt 01 30/30 100% 0/30 0% động nhóm 02 Trẻ có kỹ năng phát biểu ý kiến 27/30 90% 3/30 10% Trẻ có kỹ năng tôn trọng ý kiến 03 30/30 100% 0/30 0% bạn. Trẻ có kỹ năng phân chia công 04 việc. 28/30 93% 2/30 7% 05 Trẻ có kỹ năng hợp tác với bạn 30/30 100% 0/30 0% Trẻ có kỹ năng diễn đạt ý tưởng 06 của cả nhóm. 28/30 93% 2/30 7% Qua khảo sát đầu năm và sau khi áp dụng giải pháp, tôi nhận thấy việc sử dụng các giải pháp trên đã mang lại hiệu quả tương đối cao đối với trẻ. Như vậy, trẻ đã tiến bộ về kỹ năng làm việc theo nhóm thông qua các giải pháp dưới sự hướng dẫn của cô.Tuy thời gian áp dụng chưa lâu nhưng trẻ đã có các kỹ năng hoạt động nhóm, và đó là động lực để tôi tiếp tục duy trì thực hiện các giải pháp đến cuối năm học để đạt hiệu quả cao hơn. * Đối với trẻ Trẻ đã chủ động tham gia chơi nhóm, biết phân công công việc cho từng thành viên trong nhóm, hợp tác với bạn trong nhóm, diễn đạt ý tưởng của mình và của nhóm. Hoạt động vì lợi ích của nhóm. Trẻ ngày càng mạnh dạn hơn tích cực hơn, tự tin, nhạy bén hơn. Đặc biệt trẻ có thêm kỹ năng để giải quyết các tình huống xảy ra trong học tập và cuộc sống sau này. 17 Trẻ thật sự hứng thú tích cực trong tất cả các hoạt động diễn ra tại lớp từ sinh hoạt, vui chơi và học tập. Điều đó cũng làm cho tôi rất phấn khởi,tạo điều kiện để tôi có nhiều ý tưởng hơn khi xây dựng kế hoạch để kích thích trẻ tự học cùng bạn. * Đối với giáo viên Tôi có kỹ năng tốt hơn khi tổ chức các hoạt động chơi theo nhóm trẻ, phát huy được tính tích cực, chủ động của trẻ. Biết cách tạo nhiều cơ hội để trẻ chơi, tận dụng các hoạt động mọi lúc mọi nơi để lồng ghép các kỹ năng làm việc theo nhóm cho trẻ. * Đối với phụ huynh Phụ huynh đã có sự phối hợp với giáo viên trong việc rèn luyện, củng cố những kỹ năng làm việc theo nhóm cho trẻ. Phụ huynh dành nhiều thời gian tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm, rèn luyện, củng cố và học hỏi thêm những kỹ năng giao tiếp và chơi theo nhóm bạn phù hợp với môi trường xã hội xung quanh. VII. KẾT LUẬN Sau khi thực hiện đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi A3 Trường mầm non Cao Xá hình thành kỹ năng làm việc theo nhóm thông qua hoạt động chơi”. Tôi nhận thấy ở trẻ có một sự chuyển biến rõ rệt. Trẻ đã chủ động tham gia chơi nhóm, biết phân công công việc cho từng thành viên trong nhóm, hợp tác với bạn trong nhóm, diễn đạt ý tưởng của mình và của nhóm. Hoạt động vì lợi ích của nhóm. Đó là niềm vui, niềm khích lệ to lớn đối với một người giáo viên như tôi mong rằng mỗi phương pháp mới sẽ giúp trẻ phát triển ngày càng toàn diện hơn góp phần tạo dựng nền móng ban đầu vững chắc cho sự phát triển toàn diện của đứa trẻ. Giáo dục kỹ năng làm việc theo nhóm cho trẻ 5 - 6 tuổi thông qua hoạt động chơi đã có tác động tích cực đến từng cá nhân trẻ, từng nhóm trẻ. Phụ huynh rất tin tưởng và yên tâm với chất lượng chăm sóc giáo dục các cháu của giáo viên cũng như của nhà trường. Với những kết quả đạt được như trên, bản thân tôi rút ra một số kinh nghiệm như sau:Trong quá trình thực hiện cần đánh giá và xem xét mức độ hình thành kỹ năng sau mỗi biện pháp như thế nào, để kịp thời thay đổi nội dung chơi, hoạt động chơi cho phù hợp và đạt hiệu quả cao hơn.Giáo viên phải dựa vào điều kiện cơ sở vật chất có phù hợp với nội dung kế hoạch mình đưa ra. Giáo viên phải luôn nhiệt tình nắm bắt các cơ hội để giáo dục trẻ, cô luôn là người khơi gợi kích thích trẻ trong mọi trường hợp.Khi 18 trẻ đã quen với cách làm việc theo nhóm, cô không được lơ là mà cần chú ý bao quát trẻ để can thiệp kịp thời một số tình huống ngoài ý muốn. Qua thời gian nghiên cứu và thực hiện đề tài đến nay tôi đã thành công. Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện tôi không thể tránh khỏi những thiếu sót tôi rất mong được Hội đồng thi đua đóng góp ý kiến để sáng kiến của tôi hoàn thiện hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn! Ý KIẾN NHẬN XÉT CỦA NHÀ TRƯỜNG ............................................................................................................................. Cao Xá, ngày tháng 5 năm 2024 HIỆU TRƯỞNG NGƯỜI THỰC HIỆN Nguyễn Thị Minh Huệ Hoàng Thị Bích Liên 19