Một số biện pháp cho trẻ 4-5 tuổi chơi trò chơi khám phá khoa học

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO TÂN YÊN TRƯỜNG MẦM NON LAN GIỚI ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHO TRẺ 4-5 TUỔI CHƠI TRÒ CHƠI KHÁM PHÁ KHOA HỌC Họ Và Tên: Nguyễn Thị Hoa Đơn Vị: Trường MN Lan Giới 1.Thực trạng Nếu được vấn đề cần giải quyết Khám phá khoa học là một trong những hoạt động trong chương trình giáo dục mầm non. Khám phá khoa học là hoạt động giúp trẻ mầm non phát triển tư duy, sáng tạo, khám phá, tìm tòi về các sự vật, hiện tượng, đồ vật, đồ chơi môi trường xung quanh trẻ. Khám phá khoa học là một trong những hoạt động trong chương trình giáo dục mầm non. Khám phá khoa học là hoạt động giúp trẻ mầm non phát triển tư duy, sáng tạo, khám phá, tìm tòi về các sự vật, hiện tượng, đồ vật, đồ chơi môi trường xung quanh trẻ. Năm học 2020-2021 tôi được giao phụ trách lớp 4-5 tuổi tôi nhận thấy giáo viên còn chưa biết khai thác hết những hoạt động của hoạt động khám phá khoa học. Đặc biệt về trò chơi khám phá khoa học, nên việc thiết kế và sử dụng trò chơi, thí nghiệm, chưa phong phú, chưa lôi cuốn trẻ dẫn tới kiến thức của trẻ nắm bắt chưa sâu, các kỹ năng của trẻ chưa được rèn luyện vì vậy hiệu quả chưa cao. Xuất phát từ thực tế trên bản thân tôi đã mạnh dạn suy nghĩ và đưa ra “Một số biện pháp tổ chức cho trẻ 4 -5 tuổi chơi trò chơi khám phá khoa học”. Thuận lợi - Cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ cho các hoạt động tương đối đầy đủ. Không gian sân trường thoáng mát thuận tiện cho trẻ tham gia các hoạt động - Ban giám hiệu và tổ chuyên môn nhà trường luôn tạo điều kiện, giúp đỡ bồi dưỡng cho giáo viên. - Bản thân là một giáo viên có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, luôn nâng cao vai trò tự học tập, nghiên cứu, tìm tòi những phương pháp đổi mới trong quá trình giảng dạy, chịu khó học hỏi, sách báo và ứng dụng công nghệ thông tin. Khó khăn - Một số cháu còn chưa hứng thú khi tham gia trò chơi khám phá. - Đồ dùng dụng cụ còn ít và đơn điệu. - Bản thân chưa mạnh dạn thiết kế và xây dựng các trò chơi về khám phá khoa học cho trẻ. - Phụ huynh còn chưa quan tâm đến việc cho trẻ chơi trò chơi khám phá khoa học. Nguyên nhân của những khó khăn trên - Trẻ chưa biết cách chơi của trò chơi khám phá khoa học. - Lựa chọn trò chơi chưa phù hợp, chưa phong phú cho trẻ vào trong hoạt động khám phá khoa học. - Do nhận thức của phụ huynh đối với trò chơi khám phá khoa học còn mờ nhạt còn hiểu chưa sâu. 2. Các giải pháp đã thực hiện Giải pháp 1: Lựa chọn, sưu tầm thiết kế một số trò chơi khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo Để có thể lựa chọn cách thiết kế được những trò chơi có chất lượng, hiệu quả với trẻ, tôi đã dựa trên 1số quy tắc sau - Quy tắc 1: Đảm bảo tính mục đích: Trò chơi học tập và các trò chơi thực nghiệm về hoạt động khám phá khoa học cần được thiết kế hướng tới thực hiện mục tiêu giáo dục mầm non nói chung, mục tiêu trẻ Mẫu giáo hoạt động khám phá nói riêng. - Quy tắc 2: Đảm bảo tính phù hợp: Cần thiết kế trò chơi học tập và thí nghiệm hoạt động khám phá phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí của trẻ Mẫu giáo nói chung và đặc điểm nhận thức của trẻ về hoạt động khám phá nói riêng. - Quy tắc 3: Đảm bảo được tính hấp dẫn để phát huy được tính tích cực, tự do, tự nguyện tham gia vào trò chơi của trẻ. - Quy tắc 4: Đảm bảo tính đa dạng: + Đa dạng về nội dung để hình thành ở trẻ không chỉ kiến thức, kĩ năng môi trường xung quanh mà còn giáo dục trẻ cả thái độ nhân văn đối với môi trường đồng thời có thể lồng ghép nội dung các lĩnh vực khác vào trò chơi, thí nghiệm một cách nhẹ nhàng như đong, đo, đếm, nhận biết chữ số, hát, vận động. - Quy tắc 5: Đảm bảo tính linh hoạt, sáng tạo: các trò chơi cần được thiết kế và sử dụng linh hoạt, củng cố biểu tượng đã biết, phát triển kỹ năng, giáo dục thái độ. Có thể sử dụng ở trong tiết học, ngoài tiết học, ở các chủ đề giáo dục khác nhau, không nhất thiết phải theo một trật tự nhất định. Hoạt động khám phá khoa học là trò chơi nhằm rèn luyện sự khéo tay và kích thích trí sáng tạo của trẻ. VD: “Chủ đề bản thân”: Tôi cho trẻ chơi một số trò chơi như “Các giác quan và một số bộ phận trên cơ thể; Giác quan tài ba; Đi trên thảm; Sờ ngửi nếm và đoán tên đồ vật” VD: “Chủ đề gia đình”: Tôi cho trẻ chơi trò chơi như “Tìm cây qua lá; Cái nào nóng hơn ; Nam châm hút đồ vật nào”... VD: “Chủ đề nghề nghiệp”: Tôi cho trẻ chơi trò chơi như “Đất như thế nào; Bé làm bác nông dân; Đá sỏi” . VD: “Chủ đề thực vật”: Tôi cho trẻ chơi trò chơi như “Sự đổi màu của hoa; Cây cần gì lớn lên và phát triển; Sờ ngửi đoán tên quả” . VD: “Chủ đề giao thông”: Tôi cho trẻ chơi trò chơi như “Vật chìm nổi; Nghe đoán tiếng còi phương tiện giao thông” . VD: Chủ đề: “Nước và hiện tượng tự nhiên”: Tôi cho trẻ chơi trò chơi như “Thổi không khí vào nước; Nước dâng lên như thế nào; Gió từ đâu” Giải pháp 2: Lựa chọn đồ dùng dụng cụ phù hợp, đảm bảo an toàn cho trẻ chơi một số trò chơi khám phá khoa học trong thực tế Với các trò chơi đã thiết kế và sưu tầm tôi lựa chọn đồ dùng đồ chơi cần phải đảm bảo an toàn và phù hợp với trẻ khi trẻ chơi trò chơi khám phá. VD: Chủ đề “Phương tiện giao thông”: Tôi cho trẻ chơi trò chơi như “Vật chìm nổi” - Tôi chuẩn bị thau nước, đảm bảo an toàn cho trẻ khi chơi. - Vật nổi tôi dùng thuyền làm bằng mút xốp và các miếng xốp, các khối nhựa không sắc ở các cạnh, để khi trẻ tham gia vào trò chơi đảm bảo an toàn. - Vật chìm tôi dùng các viên sỏi trơn, khối gỗ, đá, các cạnh của viên sỏi, khối gỗ không sắc nhọn đảm bảo an toàn cho trẻ. - Địa điểm: Tôi chọn địa điểm cho trẻ dễ nhìn và quan sát, cô cũng có thể dễ bao quát trẻ. VD: “Chủ đề Thế giới thực vật”: Tôi cho trẻ chơi trò chơi như “Sờ ngửi đoán tên quả”. - Tôi chuẩn bị một số loại quả khác nhau quả táo, xoài, lê các quả này có vỏ nhẵn đảm bảo an toàn cho trẻ khi chơi - Tôi chuẩn bị thêm quả dứa cho trẻ khám phá để trẻ phân loại được quả trơn hay quả sần sùi - Địa điểm: Tôi chọn góc khám phá khoa học để trẻ dễ nhìn dễ quan sát và cô bao quát được trẻ. Hình ảnh cô lựa chọn đồ dùng chơi khám phá khoa học lớp 4-5 tuổi A2. Giải pháp 3: Hướng dẫn và tổ chức trò chơi khám phá tạo hứng thú cho trẻ Việc sử dụng và lựa chọn các trò chơi phù hợp với mục đích, nội dung giáo dục đặt ra trong mỗi trò chơi hoặc trong chủ đề dựa vào khă năng chơi nhận thức của trẻ vì vậy trong giờ học tôi lựa chọn góc khám phá khoa học, để hướng dẫn trẻ chơi các trò chơi khám phá, khi trẻ chơi tôi có thể bao quát trẻ chơi và đặt câu hỏi cho trẻ như là: Con thấy gì? Khi quan sát con đoán xem điều gì xảy ra? Từ các câu hỏi tôi đưa ra, trẻ tìm tòi khám phá và qua gợi ý của cô trẻ rút ra kết luận về điều vừa khám phá được. Tôi giúp trẻ khẳng định nội dung kiến thức trẻ tiếp thu được là chính xác hay chưa và bổ sung thêm nếu cần. Ví dụ: Trong chủ đề: “Thực vật”cô cho trẻ Chơi trò chơi “Cây cần có nước”. - Mục đích của trò chơi: Cho trẻ biết được quá trình phát triển của cây và trẻ biết được cây cần nước để sống. - Giúp trẻ biết được các bộ phận chính của cây. - Cách chơi: Cô đổ đầy nước vào lọ, đặt củ hành tây ở miệng lọ sao cho một nửa củ hành ngập nước. - Cô cho trẻ đoán xem điều gì sẽ xẩy ra. - Hàng ngày cho trẻ quan sát, sau vài ngày thì lá cây và rễ cây sẽ mọc ra. - Kết quả: Qua thí nghiệm tôi thấy trẻ rất tò mò và đặt ra câu hỏi như: Sao lá cây và rễ mọc ra như thế nào? Cây cần nước để làm gì? Cây có những bộ phận nào? Khi quan sát con thấy được điều gì xảy ra? Từ các câu hỏi trẻ tìm tòi khám phá và đưa ra câu trả lời của trẻ. Sau đó tôi giúp trẻ đưa ra kết luận muốn cây phát triển được thì điều đầu tiên cây cần là có nước cho cây để cây phát triển. Hình ảnh cô hướng dẫn trẻ chơi trò chơi “Cây cần có nước”. Giải pháp 4: Công tác phối hợp với các bậc phụ huynh Để giúp trẻ chơi các trò chơi khám phá khoa học tốt không những ở lớp mà còn ở nhà. Tôi đã tuyên truyền tới các bậc phụ huynh trong các giờ trả trẻ, đón trẻ các buổi họp phụ huynh, để các bậc phụ huynh hiểu về ý nghĩa, nội dung, hình thức, cách làm của trò chơi khám phá khoa học tôi đã gửi một số hình ảnh các trò chơi khám phá đơn giản để cho phụ huynh có thể hướng dẫn con chơi các trò chơi khám phá tại nhà như: Trò chơi: “Chăm sóc cây”, “Gieo hạt, nẩy mầm”. Trên đây là những hình ảnh các bậc phụ huynh của lớp 4-5 tuổi A3 hướng dẫn con chơi trò chơi tại nhà. Hình ảnh trẻ tưới nước cho cây Hình ảnh phụ huynh và trẻ chơi trò chơi ở nhà 3. Kết quả - Qua những biện pháp mà tôi nghiên cứu và thực hiện đã cho thấy chất lượng giáo dục kỹ năng chơi ở trẻ tăng lên rõ rệt đó là điều mà làm tôi phấn khởi. Từ đó lớp tôi đạt được kết quả như sau: * Đối với trẻ: - Trẻ rất hứng thú và yêu thích, với các trò chơi khám phá khoa học qua đó nhận thức của trẻ được nâng lên rõ rệt. Trẻ nhanh nhẹn, hoạt bát, biết hợp tác các bạn cùng nhóm để hoàn thành trò chơi của mình mà cô đưa ra.Trẻ biết chú ý lắng nghe và nói đưc ý kiến của mình , mạnh dạn trong mọi trò chơi. * Đối với giáo viên: - Sưu tầm và thiết kế được nhiều trò chơi mới phù hợp với từng chủ đề, đặc điểm của trẻ và điều kiện thực tế của lớp, thu hút được sự chú ý của trẻ trong các trò chơi khám phá khoa học.