Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động nghe nhạc, nghe hát cho trẻ 5-6 tuổi

PHÒNG GD TÂN YÊN TRƯỜNG MẦM NON LAN GIỚI BÀI THUYẾT TRÌNH “Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động nghe nhạc, nghe hát cho trẻ 5-6 tuổi” Tên giáo viên: Nguyễn Thu Hiền Đơn vị: Trường mầm non Lan Giới 1. Thực trạng * Nêu vấn đề cần giải quyết Hoạt động nghe nhạc, nghe hát trong trường mầm non nhằm phát triển khả năng nghe, tạo cho trẻ được những ấn tượng đẹp về những hình ảnh âm nhạc có trong tác phẩm. Trẻ biết theo dõi sự phát triển của bản nhạc, biểu lộ thái độ khi nghe. Đồng thời mở rộng vốn hiểu biết về âm nhạc cho trẻ, biết hưởng ứng cảm xúc khi nghe. Tuy nhiên trong thực tế, khi tổ chức các hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ nói chung và giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi nói riêng, giáo viên thường trú trọng nhiều đến hoạt động: Dạy hát, vận động, mà chưa trú trọng nhiều đến hoạt động nghe nhạc, nghe hát cho trẻ, hơn thế nữa để tổ chức một hoạt động nghe nhạc nghe hát là hoạt động chủ đạo thì lại hoạt động khó và khiến không ít giáo viên còn lúng túng khi triển khai nội dung này. Nên chất lượng của động nghe nhạc, nghe hát là chưa cao, trẻ chưa hứng thú tham gia, và khả năng, kĩ năng cảm nhận âm nhạc của trẻ chưa đạt. Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động nghe nhạc, nghe hát với sự phát triển toàn diện của trẻ, tôi đã mạnh dạn nghiên cứu để tìm ra “Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động nghe nhạc, nghe hát cho trẻ 5-6 tuổi” áp dụng cho lớp 5-6 tuổi A2 trong trường mầm non Lan Giới, năm học 2020-2021. * Thuận lợi: Lớp tôi có cơ sở vật chất đầy đủ: Có phòng học riêng, máy vi tính kết nối internet, loa, đàn Oocgan, Giáo viên có năng khiếu khá tốt về môn âm nhạc. Có trình độ chuyên môn đạt trên chuẩn. Giáo viên có khả nănng sử dụng và ứng dụng công nghệ thông tin vào trong công tác giảng dạy. Trẻ ngoan, có nề nếp. Bên cạnh những thuận lợi thì có những khó khăn sau: * Khó khăn: Mặc dù tôi đã cố gắng hát thật tốt nhưng trẻ vẫn chưa chú ý lắng nghe, chưa cảm thụ được giai điệu, tiết tấu của bài hát, bản nhạc, trẻ chỉ nghe cô hát 1-2 lần là sẽ không tập chung, không hứng thú. Khả năng cảm thụ âm nhạc của trẻ không đồng đều. * Nguyên nhân của hạn chế: Hình thức tổ chức của giáo viên còn chưa sinh động, chưa thu hút, chưa tạo được hứng thú cho trẻ khi tham gia vào hoạt động. Giáo viên chưa tạo được môi trường âm nhạc hấp dẫn cho trẻ hoạt động. Khả năng tập chung của trẻ vào hoạt động chưa cao, nên trẻ cũng chưa thể hiện được khả năng của bản thân. Đa phần trẻ chưa hiểu được nội dung, ý nghĩa của bài hát, giai điệu, tiết tấu của bản nhạc khi mới chỉ được nghe 1-2 lần. Từ những nguyên nhân của hạn chế trên tôi đã mạnh dạn đưa ra những biện pháp sau: Biện pháp 1: Chuẩn bị đầy đủ phương tiện, điều kiện để tổ chức cho hoạt động. Đồ dùng đầy đủ là phương tiện truyền thụ kiến thức cho trẻ, để hoạt động nghe nhạc, nghe hát của trẻ đạt kết quả tôi đã chuẩn bị đầy đủ cho 1 tiết học: Máy vi tính có kết nối mạng, loa vi tính, đàn Oocgan, micro, máy chiếu (Hoặc ti vi có màn hình to), Trang phục của cô, trang phục của trẻ, đạo cụ, xắc xô, trống, phách, song loan, Với tất cả các bài hát, hay bản nhạc không lời tôi đều lựạ chọn và chuẩn bị đồ dùng sao cho phù hợp với từng bài. Để chuẩn bị nhạc và hình ảnh minh họa cho bài hát, bản nhạc, tôi vào các trang web như: You tobe, nhảy cùng be be, mp3, Để tìm các tư liệu phù hợp với nội dung bài dạy sau đó tải về làm các hiệu ứng với các hình ảnh, ảnh động, video, clip, Kết hợp với các phần mềm pwerpoint, photoshop, Để chỉnh sửa hình ảnh, cắt nhạc và sử dụng trong bài dạy, giúp trẻ hiểu thêm đc nội dung bài hát, bản nhạc. Ví dụ: Để dạy trẻ bài nghe hát: “Hoa thơm bướm lượn” Tôi chuẩn bị nhạc không lời bài “Hoa thơm bướm lượn”, micro, đàn Oocgan, máy vi tính có loa, ti vi, vi deo lồng bài hát “Hoa thơm bướm lượn” có hình ảnh minh họa để trình chiếu, trang phục của cô và của 1 trẻ để có thể múa minh họa bài hát. Biện pháp 2: Bản thân tự rèn luyện cho mình cách thể hiện bài hát, bản nhạc một cách phù hợp và hay nhất. Để chất lượng bài hát cho trẻ nghe được tốt, bản thân tôi trước khi dạy trẻ tôi đã tập hát, luyện giọng hát để sao cho hát đúng lời, đúng nhạc, chuẩn cao độ, trường độ, giai điệu, tình cảm của bài hát kèm theo nét mặt, cử chỉ. Tôi đứng trước gương, tập thể hiện diễn xuất sao cho phù hợp với bài hát, có thể tập múa minh họa tùy theo từng bài và nhờ đồng nghiệp đóng góp rút kinh nghiệm. Với những bản nhạc không lời, tôi nghe nhiều lần và tìm hiểu trên mạng, nghiên cứu hoặc tham khảo những giáo viên chuyên dạy nhạc để phân tích chính xác về tiết tấu hay giai điệu của bản nhạc giúp cho trẻ hiểu rõ hơn. Biện pháp 3: Linh hoạt sáng tạo, tổ chức các hoạt động nghe nhạc, nghe hát cho trẻ “Lấy trẻ làm trung tâm”. Ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động Tôi thiết kế hoạt động luôn thay đổi hình thức tránh sự nhàm chán cho trẻ. Tổ chức hoạt động dưới các hình thức như chương trình “Đồ rê mí, Khúc nhạc vui, Bé yêu âm nhạc” Để gây hứng thú cho trẻ. Khi tổ chức hoạt động tôi ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động một cách linh hoạt, sáng tạo. Trước khi cho trẻ nghe nhạc, nghe hát một bài nào đó, tôi đã sử dụng tranh ảnh, vi deo, bài thơ, câu đố, bản nhạc không lời, Để trẻ trò chuyện với cô về nội dung có liên quan. Ví dụ: Nghe bài hát “Ai yêu Bác Hồ Chí Minh hơn thiếu niên nhi đồng”. Tôi sử dụng các hình ảnh, vi deo về Bác Hồ đang vui đùa với các cháu thiếu niên. Tôi gợi hỏi trẻ: Đây là hình ảnh của ai? Bác đang chơi với ai? Các con thấy tình cảm của Bác đối với các con như thế nào? Còn tình cảm của các con đối với Bác ra sao?... Sau đó tôi khẳng định lại và giới thiệu bài hát “Ai yêu nhi đồng bằng Bác Hồ Chí Minh”. Do tâm lý trẻ không tập trung nghe nhạc được lâu nên tôi linh hoạt khi tổ chức hoạt động sao cho thích hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi của trẻ đảm bảo thời gian nghe mà trẻ không nhàm chán, nên các lượt trình bày bản nhạc hay bài hát tôi thường thay đổi hình thức khác nhau. Sau mỗi lần nghe nhạc, nghe hát xong tôi đặt những câu hỏi gợi mở để trẻ nói lên sự cảm nhận của mình về bản nhạc, hay bài hát. Tôi hướng dẫn, để trẻ nhận thấy giai điệu của bài hát, hay bản nhạc đang cao hay thấp, nhanh hay chậm, cho trẻ phân biệt so sánh, giúp trẻ tư duy hay cảm thụ, sáng tạo, làm cho giờ nghe nhạc, nghe hát trở nên hấp dẫn theo hướng học mà chơi, chơi mà học. Ví dụ: Cho trẻ nghe bản nhạc không lời “Hồ thiên nga”. Sau khi cho trẻ nghe xong bản nhạc, tôi gợi hỏi trẻ: Con thấy bản nhạc có tiết tấu như nào? Con thấy đọạn nào nhanh, đoạn nào chậm? Nghe bản nhạc xong con có cảm nhận gì? Khi tổ chức thực hiện cho trẻ nghe hát, tôi hát nhiều lần và mỗi lần là một hình thức thể hiện khác nhau và những câu hỏi đàm thoại với trẻ không lặp lại. Cụ Thể: Sau lần hát đầu tiên, (tôi hát thể hiện tình cảm) tôi gợi hỏi trẻ tên bài hát, tác giả (Hay làn điệu dân ca). Lần hát thứ 2 (tôi hát thể hiện tình cảm) tôi hỏi trẻ về nội dung bài hát. Lần 3 (Mở vi deo có bài hát và có hình ảnh minh họa bài hát) tôi hỏi giai điệu, tiết tấu. Cảm nhận của trẻ về bài hát, hay bản nhạc khi nghe xong? Sau đó tôi giảng giải nội dung và chính xác cho trẻ nghe về nội dung, tiết tấu, giai điệu của bài hát cho trẻ nghe. Để tăng sự hấp dẫn của bài, lần nghe tiếp theo tôi có thể muá minh họa cho trẻ xem, mở vi deo có bản nhạc hoặc bài hát cho trẻ nghe, khuyến khích trẻ hưởng ứng theo bằng cách: Nếu là bản nhạc hoặc bài hát dân ca có giai điệu êm dịu, nhẹ nhàng tình cảm tôi cho trẻ vẫy tay hoặc đung đưa người nhẹ nhàng để cảm nhận bài hát, nếu bài hát vui nhộn, tiết tấu nhanh tôi có thể cho trẻ dùng dụng cụ âm nhạc gõ đệm theo hoặc làm những động tác minh họa. Ví dụ: Nghe bài hát “Bụi phấn”có giai điệu nhẹ nhàng, tình cảm thiết tha. Tôi có thể khuyến khích trẻ đứng lên và hưởng ứng bằng cách đưa 2 tay lên cao vẫy nhẹ sang 2 bên. Nghe bài hát: “Mùa xuân ơi” Tiết tấu vui nhộn tôi khuyến khích trẻ múa theo. Khi tổ chức tôi luôn bao quát trẻ, phát hiện kịp thời những trẻ chưa hứng thú, tập trung để hướng trẻ vào hoạt động. Tôi khen trẻ sau khi trẻ trả lời tốt.